Vì sao chính sách thuế polysilicon của Mỹ có thể đe dọa nhà máy Wacker tại Tennessee

Mỹ đang muốn giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng polysilicon do Trung Quốc chi phối, nhưng thiết kế của biện pháp thương mại mới có thể tạo ra kết quả ngược: thay vì tăng đơn hàng cho Wacker Chemie, nhà sản xuất polysilicon tại Charleston, Tennessee, chính sách này được cho là đã khiến hai khách hàng còn lại của nhà máy rời đi. 15

Polysilicon là nguyên liệu đầu vào quan trọng để sản xuất chất bán dẫn và tấm pin mặt trời. Vì vậy, rủi ro không chỉ nằm ở khoảng 600 việc làm tại Charleston, mà còn ở năng lực tự chủ vật liệu của Mỹ trong hai ngành được coi là chiến lược.

Biện pháp ngày 6/8 gồm những gì?

Theo hành động dựa trên Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, chính quyền Trump áp giá nhập khẩu tối thiểu và thuế 15% đối với một số sản phẩm phái sinh từ polysilicon. Các quy định dự kiến có hiệu lực từ ngày 4/12/2026. Nhà Trắng nêu mục tiêu là hỗ trợ chuỗi cung ứng chip và năng lượng mặt trời trong nước trước rủi ro phụ thuộc vào Trung Quốc. 57

Về nguyên lý, thuế và giá sàn sẽ khiến hàng nhập khẩu giá thấp kém cạnh tranh hơn, qua đó tạo thêm dư địa cho nhà sản xuất nội địa. Tại Mỹ, Wacker vận hành cơ sở ở Tennessee, còn Hemlock Semiconductor có nhà máy sản xuất polysilicon ở Michigan. 211

Điểm nghẽn: bảo hộ nguyên liệu nhưng không đảm bảo đầu ra

Vấn đề nằm ở cách chính sách xử lý các sản phẩm ở công đoạn tiếp theo, như thỏi silicon, wafer, cell và tấm pin. Theo các thông tin về tuyên bố của Nhà Trắng, hàng nhập khẩu thuộc các nhóm này không được phân biệt một cách thực tế dựa trên việc polysilicon bên trong có xuất xứ từ Mỹ hay không. 1112

Điều đó có nghĩa là một doanh nghiệp mua polysilicon Mỹ với chi phí cao hơn có thể không nhận được lợi thế thương mại rõ ràng so với việc sử dụng vật liệu nước ngoài trong sản phẩm hạ nguồn nhập khẩu. Nói cách khác, chính sách có thể nâng chi phí và độ phức tạp của chuỗi cung ứng, nhưng chưa chắc tạo được động lực đủ mạnh để khách hàng mua nguyên liệu Mỹ.

Reuters đưa tin hai khách hàng còn lại của Wacker tại Charleston đã rời đi sau khi biện pháp được công bố. Theo báo này, Wacker cho rằng tuyên bố hiện hành không hỗ trợ hiệu quả cho polysilicon sản xuất tại Mỹ. 1

Danh tính các khách hàng này và giải thích công khai của họ chưa được xác nhận trong các tài liệu được cung cấp. Do đó, chưa thể khẳng định chính xác lý do của từng quyết định rời đi.

Điều gì đang bị đe dọa tại Charleston?

Reuters cho biết Wacker dự kiến ra quyết định trong những tuần tới về việc có đóng cửa cơ sở Charleston hay không. Nhà máy này có khoảng 600 lao động. 1

Nếu đóng cửa, hậu quả sẽ không dừng ở việc làm địa phương. Mỹ cũng sẽ mất bớt năng lực sản xuất trong nước đối với một vật liệu thiết yếu cho chip và điện mặt trời — đúng lúc chính sách đang hướng đến việc giảm mức độ tập trung của nguồn cung ở Trung Quốc. 15

Tuy nhiên, tình trạng của nhà máy vẫn chưa phải là một quyết định đóng cửa đã được xác nhận. Ngày 4/9, bà Rachel Ufer, giám đốc truyền thông doanh nghiệp của Wacker, nói với Yahoo Finance rằng công ty “không có kế hoạch đóng cửa cơ sở Charleston”. Trong khi đó, Reuters dẫn các nguồn tin am hiểu sự việc cho biết phương án đóng cửa đang được cân nhắc. 18

Sự khác biệt này rất quan trọng: việc xem xét tương lai nhà máy không đồng nghĩa nhà máy chắc chắn sẽ đóng cửa. Dù vậy, việc mất các khách hàng còn lại khiến bài toán đầu ra và hiệu quả kinh tế của Charleston trở nên cấp bách.

Bài học cho chính sách chuỗi cung ứng

Mục tiêu của Washington là củng cố năng lực nội địa và hạn chế rủi ro từ chuỗi cung ứng polysilicon do Trung Quốc chi phối. 5 Nhưng sức bền công nghiệp không chỉ đến từ việc hạn chế hàng nhập khẩu. Nhà sản xuất trong nước cần khách hàng ổn định, còn khách hàng cần một cấu trúc chi phí và quy định có thể vận hành được trên toàn chuỗi giá trị.

Nếu thuế và giá sàn làm hàng hạ nguồn đắt hơn mà không tạo ưu thế thị trường cụ thể cho polysilicon sản xuất tại Mỹ, chính sách có thể vô tình làm suy yếu chính các nhà sản xuất mà nó muốn bảo vệ. Khi đó, thay vì có thêm nguồn cung chiến lược, Mỹ có thể có ít nguồn cung nội địa hơn. 15

Những diễn biến cần theo dõi

Các câu hỏi trước mắt là liệu Wacker có thể khôi phục đầu ra cho Charleston hay không, và liệu cơ quan hoạch định chính sách có điều chỉnh quy định để ghi nhận rõ hơn polysilicon có xuất xứ Mỹ trong sản phẩm hạ nguồn hay không.

Các biện pháp chưa có hiệu lực cho đến ngày 4/12, vì vậy vẫn còn thời gian để chi tiết triển khai thay đổi — và cùng với đó là triển vọng của nhà máy. 57

Về Hemlock Semiconductor, các tài liệu được cung cấp chưa xác nhận phản hồi công khai cụ thể của công ty. Không nên suy diễn lập trường của Hemlock chỉ từ mục tiêu bảo hộ được nêu ra của chính sách. 211