Seattle Times và Newsday kiện OpenAI, Microsoft vì cáo buộc dùng cả bài báo trả phí để huấn luyện AI

Ngày 4/9/2026, The Seattle Times và Newsday đã khởi kiện OpenAI cùng Microsoft tại Tòa án Quận liên bang khu Nam New York. Hai hãng báo cáo buộc các công ty công nghệ sao chép trái phép nội dung báo chí của họ để huấn luyện và vận hành các sản phẩm AI thương mại. Đáng chú ý, nội dung bị cho là đã bị sao chép bao gồm cả các bài viết chỉ dành cho người trả phí. Đây mới là cáo buộc trong đơn kiện, chưa phải kết luận của tòa án. 1

Hai tờ báo cáo buộc điều gì?

Theo đơn kiện, OpenAI và Microsoft đã thu thập dữ liệu từ các website của hai tờ báo, rồi đưa bài viết vào những bộ dữ liệu phục vụ việc huấn luyện và vận hành ChatGPT, Microsoft Copilot cùng các tính năng AI của Bing. Các nhà xuất bản cho rằng việc này diễn ra không có giấy phép, sự đồng ý hay khoản bồi thường nào. 1

Trọng tâm của vụ việc nằm ở nội dung sau tường phí — tức bài báo chỉ người đăng ký thuê bao mới có thể đọc. Seattle Times và Newsday lập luận rằng việc sao chép bị cáo buộc không chỉ liên quan tới nội dung công khai trên internet, mà còn vươn tới sản phẩm báo chí dành riêng cho người trả tiền. 1

Lo ngại AI thay thế lượt đọc báo gốc

Hai nguyên đơn cho rằng các sản phẩm AI có thể tái tạo một số đoạn trong bài báo hoặc diễn giải rất sát nội dung phóng sự của họ. Theo lập luận này, nếu người dùng nhận được phần cốt lõi của một bài báo qua chatbot hoặc tính năng tìm kiếm AI, họ sẽ ít có động lực truy cập trang gốc hơn. 1

Điều đó, theo các tờ báo, có thể làm giảm lượng truy cập được chuyển đến trang, lượt xem, cơ hội quảng cáo và số thuê bao trả phí. Họ lập luận rằng các công ty AI hưởng lợi từ hoạt động báo chí nguyên gốc vốn tốn kém, trong khi lại có nguy cơ làm suy yếu nguồn doanh thu nuôi sống chính hoạt động đưa tin ấy. 1

Alan Fisco, chủ tịch kiêm CEO của Seattle Times, nói tổ chức này chi hàng triệu USD mỗi năm để sản xuất nội dung và cần bảo vệ nội dung đó khỏi việc bị sử dụng khi chưa có sự đồng ý hoặc bồi thường. 1

Phản hồi từ OpenAI và Microsoft

OpenAI cho biết các mô hình của hãng được huấn luyện bằng dữ liệu công khai, đồng thời duy trì lập trường rằng hoạt động này thuộc phạm vi fair use — nguyên tắc “sử dụng hợp lý” trong luật bản quyền Mỹ. 1

Microsoft chưa đưa ra lập luận pháp lý chi tiết trong phản hồi ban đầu được đưa tin. Công ty nói sẵn sàng thảo luận giải pháp với các nhà xuất bản. 1

Câu hỏi then chốt — liệu hành vi sao chép mà hai tờ báo cáo buộc có được bảo vệ bởi fair use hay phải có sự cho phép và trả phí — vẫn sẽ do tòa án xem xét. Các yêu cầu của nguyên đơn và lập luận bào chữa của bị đơn đều chưa được phân xử.

Yêu cầu đáng chú ý: tiêu hủy cả dữ liệu và mô hình AI

Seattle Times và Newsday yêu cầu bồi thường thiệt hại và biện pháp ngăn chặn. Họ cũng đề nghị tòa lệnh thu giữ hoặc tiêu hủy các bản sao bị cho là xâm phạm, các bộ dữ liệu chứa nội dung đó và cả những mô hình AI được cho là đã tích hợp tài liệu của họ. 1

Yêu cầu này đáng chú ý vì không chỉ nhắm tới việc xóa các bản bài báo nguồn. Nếu được chấp nhận, nó có thể tác động đến các bộ dữ liệu và hệ thống AI đã huấn luyện mà nguyên đơn cho rằng có chứa hoặc thể hiện nội dung báo chí của họ. Việc biện pháp như vậy có khả thi, phù hợp và được pháp luật cho phép hay không sẽ là vấn đề của quá trình tố tụng.

Liên hệ với vụ kiện của The New York Times

Vụ Seattle Times và Newsday diễn ra sau vụ The New York Times kiện OpenAI và Microsoft vào tháng 12/2023, cũng xoay quanh cáo buộc dùng bài báo để phát triển AI. The New York Times đã sửa đổi đơn kiện vào tháng 6/2026. 4

Ngay trước khi Seattle Times và Newsday nộp đơn, Chính phủ Mỹ đã gửi văn bản ủng hộ quan điểm của OpenAI rằng việc huấn luyện AI nói chung sẽ đủ điều kiện được coi là fair use. Đây là lập trường của chính phủ trong vụ kiện, không phải phán quyết về nội dung vụ án. 2

Vì sao vụ kiện quan trọng với báo chí?

Đây là một phần trong làn sóng tranh chấp bản quyền rộng hơn giữa các nhà phát hành, tác giả, nghệ sĩ, chủ sở hữu quyền âm nhạc và các bên sáng tạo khác với doanh nghiệp AI. Các nhà phát triển AI lập luận rằng huấn luyện trên tập dữ liệu lớn có thể là một hình thức sử dụng mang tính biến đổi và hợp lý; còn chủ sở hữu quyền cho rằng việc sao chép không có giấy phép — nhất là khi đầu ra có thể thay thế tác phẩm gốc — phải đi kèm sự đồng ý và đền bù.

Với các tòa soạn địa phương và khu vực, vấn đề không chỉ là phí cấp phép. Seattle Times và Newsday cho rằng nếu câu trả lời từ AI thay thế việc độc giả tìm đến bài báo gốc, mô hình kinh tế để duy trì hoạt động báo chí độc lập có thể bị tổn hại. Tòa án hiện chưa đưa ra kết luận về việc bị đơn có xâm phạm quyền của hai tờ báo hay các lập luận fair use có được áp dụng hay không. 1