Đài Loan dùng SEMICON Taiwan để củng cố “ngoại giao chip” trong kỷ nguyên AI

SEMICON Taiwan tháng 9/2026 là dịp để Đài Loan triển khai điều có thể gọi là “ngoại giao chip”: biến vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng bán dẫn phục vụ AI thành lập luận cho vị thế của một đối tác quốc tế đáng tin cậy. Thông điệp của Đài Bắc không chỉ là năng lực sản xuất chip tiên tiến, mà còn là cam kết với dân chủ, pháp quyền và việc thực hiện các nghĩa vụ cung ứng. 35

Gắn sức mạnh công nghệ với uy tín chính trị

Tổng thống Lại Thanh Đức cho rằng thành công của ngành bán dẫn Đài Loan được xây dựng trên nền tảng dân chủ và pháp quyền. Theo cách lập luận này, những thể chế đó giúp Đài Loan trở thành đối tác có thể giữ lời hứa với khách hàng và các nước đối tác. 5

Đây cũng là cách Đài Loan tìm cách chuyển sự phụ thuộc của thế giới vào chip của hòn đảo thành sự ủng hộ rộng hơn về chính trị và kinh tế, trong khi Bắc Kinh tiếp tục gây sức ép để các nước coi Đài Loan là một phần của Trung Quốc. 35

Không chỉ TSMC: quảng bá cả hệ sinh thái

Tại SEMICON Taiwan, Đài Loan không đặt toàn bộ câu chuyện vào TSMC. Họ nhấn mạnh tầm với quốc tế của TSMC, Foxconn, ASE và các nhà cung ứng liên quan, trải dài từ mô hình đúc chip theo hợp đồng, máy chủ AI, đóng gói tiên tiến đến các dịch vụ hỗ trợ. 3

Thông điệp chiến lược là: hợp tác với Đài Loan không đơn thuần là mua chip, mà là tiếp cận một mạng lưới công nghiệp đồng bộ, linh hoạt và có năng lực đổi mới. Điều này giúp Đài Bắc duy trì các mối liên kết thực chất với đối tác nước ngoài, kể cả khi quan hệ ngoại giao chính thức còn hạn chế. 3

Chia sẻ lợi ích AI với Mỹ

Đài Loan cũng phát tín hiệu sẵn sàng đưa một phần năng lực sản xuất ra nước ngoài, phù hợp với chủ trương của Washington muốn tăng sản xuất bán dẫn trong nước. TSMC đã nâng tổng kế hoạch đầu tư tại Mỹ lên 265 tỷ USD, gồm thêm bốn cơ sở sản xuất chip tiên tiến, đưa tổng số cơ sở sản xuất và đóng gói tiên tiến dự kiến lên 12. 1

Bộ trưởng Kinh tế Đài Loan cho biết các công ty của hòn đảo đang dự kiến đầu tư thêm 20 tỷ USD vào Mỹ, chủ yếu nhờ nhu cầu liên quan đến AI. Tuy nhiên, chính phủ chưa công bố danh tính doanh nghiệp hoặc dự án cụ thể đứng sau khoản cam kết mới này. 4

Các khoản đầu tư giúp đáp ứng áp lực từ Mỹ về nội địa hóa sản xuất, đồng thời giảm rủi ro với các doanh nghiệp không có năng lực sản xuất tại Mỹ nếu Washington áp dụng biện pháp thuế quan đối với ngành chip. 3

Đổi đầu tư lấy quan hệ thương mại và an ninh chuỗi cung ứng

Việc Đài Bắc giảm thuế quan trong thỏa thuận với Washington là một phần của gói trao đổi lớn hơn: Đài Loan đưa ra đầu tư, công suất sản xuất và sự liên kết sâu hơn trong chuỗi cung ứng; đổi lại, họ hướng tới khả năng tiếp cận thị trường Mỹ ổn định hơn và quan hệ song phương vững hơn. 4

Cách tiếp cận này được thể hiện qua khẩu hiệu gần với tinh thần “cùng sản xuất với Đài Loan”, thay vì chỉ nhấn vào hàng hóa “sản xuất tại Đài Loan”. Các công ty Đài Loan có thể xây dựng và vận hành nhà máy ở nước ngoài để phục vụ thị trường chủ chốt, trong khi Đài Loan vẫn giữ vai trò nơi cung cấp thiết kế, bí quyết, vốn, năng lực điều phối chuỗi cung ứng và quan hệ đối tác tin cậy. 3

Mở thêm hướng hợp tác với châu Âu

Đài Loan cũng tận dụng triển lãm để tiếp cận Liên minh châu Âu. Đề xuất Chips Act 2.0 của Ủy ban châu Âu, công bố vào tháng 6/2026, hướng đến giảm các phụ thuộc chiến lược, hỗ trợ sản xuất chip tiên tiến và củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong EU. 2

Đài Bắc trình bày khả năng hợp tác với châu Âu trên cơ sở các nguyên tắc dân chủ và dựa trên luật lệ, trong đó có sự ủng hộ đối với Ukraine. Mỗi bên vẫn phải xử lý những va chạm kinh tế và chính trị riêng với Trung Quốc, nhưng nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng tạo ra lợi ích chung đáng kể. 3

Bài toán còn lại: giữ Đài Loan là trung tâm

Chiến lược đầu tư ra nước ngoài có một đánh đổi rõ ràng. Nó có thể củng cố quan hệ thương mại và chính trị của Đài Loan với Mỹ, châu Âu, nhưng cũng làm tăng sức ép phải bảo đảm rằng hòn đảo vẫn là trung tâm không thể thiếu của hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu — chứ không chỉ là nơi khởi đầu của hoạt động sản xuất trước khi năng lực được phân tán đi nơi khác. 3