Chứng khoán châu Á chao đảo khi căng thẳng Iran đẩy giá dầu và đồng yên đi lên

Thị trường châu Á trong phiên 8/9 cho thấy tâm lý phòng thủ rõ nét hơn là một đợt bán tháo diện rộng. Căng thẳng Mỹ-Iran làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng từ Vịnh Ba Tư, kéo giá dầu và lợi suất trái phiếu đi lên. Cùng lúc, đồng yên tăng giá khiến triển vọng của các doanh nghiệp xuất khẩu Nhật Bản trở nên kém thuận lợi hơn. 17

Cổ phiếu khu vực: trái chiều, không phải bán tháo đồng loạt

Chỉ số MSCI Asia Pacific giảm khoảng 0,2%. Các thị trường Nhật Bản và Australia suy yếu, trong khi Kospi của Hàn Quốc đi ngược xu hướng khi tăng 1,13%. 7

Tại Nhật Bản, diễn biến đặc biệt giằng co. Reuters cho biết Nikkei 225 liên tục đổi chiều trước khi chốt tăng 0,2%, dù đồng yên tăng lên mức mạnh nhất kể từ tháng 2. 1 Một báo cáo thị trường khác ghi nhận Nikkei giảm nhẹ 0,018%, còn Topix mất 0,46%, cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn thiếu quyết đoán. 7

Với các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu dầu, giá dầu cao là vấn đề đáng ngại vì có thể đẩy chi phí sinh hoạt tăng lên, làm suy yếu sức mua hộ gia đình và khiến kỳ vọng nới lỏng tiền tệ sớm trở nên khó khăn hơn.

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm của cú sốc dầu mỏ

Dầu Brent có lúc vượt 98 USD/thùng và duy trì quanh ngưỡng 100 USD/thùng, khi giới giao dịch cân nhắc rủi ro nguồn cung khu vực với khả năng Iran và Oman đạt một thỏa thuận về quản lý hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz. 16

Mối lo không chỉ nằm ở mức giá dầu, mà là nguy cơ đứt gãy luồng vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này. Reuters cho biết xung đột Mỹ-Iran đã làm gián đoạn xuất khẩu tại Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ; nguy cơ leo thang tiếp tục khiến thị trường dầu phải cộng thêm phần bù rủi ro nguồn cung. 2

Vì vậy, mọi tiến triển ngoại giao liên quan đến vận tải qua Hormuz đều có sức ảnh hưởng lớn: một thỏa thuận đáng tin cậy có thể nhanh chóng hạ phần bù rủi ro của dầu, trong khi các đe dọa hoặc vụ tấn công mới có thể kéo dài áp lực lạm phát do năng lượng.

Vì sao đồng yên mạnh lên khi đồng USD suy yếu?

Đồng yên có lúc tăng 0,6%, lên 153,51 yên đổi 1 USD — mức mạnh nhất kể từ ngày 18/2. 1 Yên tăng thường phản ánh nhu cầu giảm rủi ro của nhà đầu tư, nhưng lần này còn gắn với việc thị trường đánh giá lại triển vọng chính sách tiền tệ của Nhật Bản.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự báo lạm phát CPI sẽ tăng và duy trì trên 2% trong nửa sau của năm tài khóa 2026. Bối cảnh này có thể khiến nhà đầu tư nâng kỳ vọng lãi suất tại Nhật Bản và đóng bớt các giao dịch vay yên lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn. Trong giai đoạn thị trường căng thẳng, dòng tiền đó càng có thể củng cố đà tăng của đồng yên.

Tuy nhiên, đồng yên mạnh lại là lực cản với cổ phiếu xuất khẩu Nhật Bản, bởi doanh thu ở nước ngoài khi quy đổi sẽ mang về ít yên hơn. Đây là một lý do khiến chứng khoán Nhật không thể bứt phá, dù đồng nội tệ tăng giá.

Đồng lập kỷ lục: câu chuyện thuế quan và vị trí tồn kho

Đồng đạt mức kỷ lục trên Sàn Kim loại London (LME), với hợp đồng kỳ hạn ba tháng có lúc chạm 14.533 USD/tấn. Động lực trực tiếp là lo ngại Mỹ có thể mở rộng thuế quan đối với đồng tinh luyện.

Reuters cho biết giá đồng tại Mỹ cao hơn đã khuyến khích các nhà giao dịch chuyển kim loại vào kho COMEX trước khả năng áp thuế với đồng tinh luyện. Điều này làm tồn kho tại các nơi khác giảm xuống, khiến thị trường thực tế có vẻ thắt chặt hơn dự báo dư cung trước đó.

Điểm cần lưu ý là giá đồng tăng phản ánh sự dịch chuyển nguồn hàng và việc tồn kho tập trung hơn tại Mỹ; không nên mặc nhiên xem đây là bằng chứng cho thấy nhu cầu công nghiệp đang mạnh lên đồng đều trên toàn cầu.

Tín hiệu chính từ phiên giao dịch

Phiên 8/9 cho thấy thị trường mong manh, chứ chưa chuyển sang bi quan toàn diện. Đà tăng của Kospi cho thấy nhà đầu tư chưa rút lui hàng loạt khỏi cổ phiếu, nhưng dầu cao, bất ổn địa chính trị và đồng yên mạnh đã kìm hãm khẩu vị rủi ro chung. 17

Biến số quan trọng nhất vẫn là eo biển Hormuz. Rủi ro vận tải biển giảm xuống có thể giúp hạ giá dầu và xoa dịu kỳ vọng lạm phát. Ngược lại, nếu căng thẳng leo thang, thị trường có thể phải định giá một cú sốc năng lượng kéo dài hơn, đồng nghĩa biến động lớn hơn trên chứng khoán, tiền tệ và hàng hóa châu Á.