“Bốn tiểu long” chip AI Trung Quốc tăng doanh thu mạnh, nhưng lợi nhuận bền vững vẫn là bài toán khó

Doanh thu đang tăng tốc, nhưng lợi nhuận bền vững vẫn chưa phải điều hiển nhiên đối với bốn nhà phát triển chip AI nội địa Trung Quốc thường được gọi là “bốn tiểu long”: MetaX, Moore Threads, Biren và Enflame.

Trong năm 2026, cả bốn đã cho thấy bước tiến thương mại đáng kể: doanh số cao hơn, khách hàng triển khai nhiều hơn và thị trường vốn bắt đầu trở thành nguồn tài trợ quan trọng. Tuy vậy, một kỳ doanh thu bứt phá — hay thậm chí lợi nhuận theo chuẩn kế toán — chưa đủ để khẳng định một doanh nghiệp bán dẫn đã trưởng thành. Câu hỏi then chốt là liệu họ có thể biến các dự án triển khai thành đơn hàng lặp lại, đa dạng hóa khách hàng và tạo lợi nhuận ổn định từ hoạt động cốt lõi hay không.

Doanh thu đi lên nhanh hơn lợi nhuận

Các số liệu nửa đầu năm cho thấy nhu cầu điện toán AI dùng chip nội địa đang tăng:

• MetaX được cho là đạt khoảng 1,32 tỷ NDT doanh thu nửa đầu năm và báo lãi theo số liệu pháp định. Tuy nhiên, kết quả điều chỉnh vẫn âm, cho thấy thu nhập không thường xuyên và hiệu quả kinh doanh cốt lõi có thể rất khác nhau.
• Moore Threads ghi nhận 1,736 tỷ NDT doanh thu trong nửa đầu năm, tăng 147,4% so với cùng kỳ. Khoản lỗ thuộc về cổ đông đã thu hẹp đáng kể, song doanh nghiệp vẫn lỗ nếu xét hoạt động thường xuyên.
• Biren dự báo doanh thu nửa đầu năm đạt 1,15–1,30 tỷ NDT, so với 58,9 triệu NDT cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tăng trưởng rất cao phản ánh cả sức bán cải thiện lẫn nền so sánh thấp; riêng con số này chưa chứng minh được mô hình lợi nhuận dài hạn.
• Enflame vẫn trong giai đoạn đầu tư lớn. Theo hồ sơ chào bán, doanh thu tăng từ 301 triệu NDT năm 2023 lên 990 triệu NDT năm 2025, nhưng các khoản lỗ điều chỉnh vẫn tiếp diễn. 7

Đây là những tín hiệu thương mại đáng chú ý. Song ngành bán dẫn đòi hỏi chi phí rất lớn và kéo dài cho từng thế hệ chip mới, kỹ thuật hệ thống, công cụ phần mềm lẫn hỗ trợ khách hàng — thường trước khi doanh thu đủ sức trang trải nền chi phí đó.

Lợi nhuận của MetaX cần được đặt trong đúng bối cảnh

Việc MetaX báo lãi nửa đầu năm là một cột mốc, nhưng khoản lỗ điều chỉnh còn quan trọng hơn khi đánh giá mức độ trưởng thành thương mại. Lợi nhuận ròng theo chuẩn kế toán có thể bao gồm các khoản không lặp lại trong hoạt động bán chip và dịch vụ thông thường.

Vì vậy, lợi nhuận điều chỉnh là thước đo phù hợp hơn để xem biên lợi nhuận gộp, chi phí nghiên cứu phát triển và chi phí vận hành đã đạt điểm tự cân bằng hay chưa. Bằng chứng tiếp theo cần có không chỉ là thêm một kỳ có lãi, mà là khả năng duy trì xuất hàng, hỗ trợ phần mềm và đơn hàng quay lại trong khi vẫn đầu tư cho lộ trình GPU mới.

Moore Threads và Biren: doanh thu đang “cất cánh”, mô hình kinh doanh chưa hoàn tất

Đà tăng doanh thu cùng mức lỗ thu hẹp của Moore Threads cho thấy quy mô bán hàng lớn hơn có thể đang cải thiện hiệu quả vận hành. Thử thách là duy trì xu hướng ấy khi công ty tiếp tục đầu tư sản phẩm mới và mở rộng năng lực hỗ trợ triển khai.

Cú nhảy doanh thu dự báo của Biren còn ấn tượng hơn về tỷ lệ phần trăm. Nhưng tăng trưởng xuất phát từ nền thấp có thể thiếu ổn định. Với cả hai doanh nghiệp, các câu hỏi quan trọng vẫn giống nhau: nhu cầu có được phân bổ rộng giữa nhiều khách hàng không, đơn hàng có lặp lại sau các đợt thử nghiệm ban đầu không, và chi phí phần mềm cùng tích hợp hệ thống có giảm khi quy mô triển khai tăng hay không.

IPO của Enflame: một bước tiến, đồng thời phơi bày cường độ vốn

Enflame là thành viên cuối cùng trong nhóm tiến gần thị trường đại chúng. Công ty ấn định giá IPO 142,18 NDT/cổ phiếu, dự kiến huy động khoảng 6,1 tỷ NDT, tương đương khoảng 908 triệu USD, bằng việc chào bán xấp xỉ 43 triệu cổ phiếu trên STAR Market của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải. 1

STAR Market là sàn chuyên về doanh nghiệp khoa học và công nghệ tại Thượng Hải. Kế hoạch sử dụng vốn cho thấy rõ quy mô đầu tư cần thiết để cạnh tranh trong hạ tầng AI: khoảng 3,3 tỷ NDT cho đổi mới phối hợp phần cứng–phần mềm AI, 1,5 tỷ NDT cho chip thế hệ thứ năm và 1,2 tỷ NDT cho chip thế hệ thứ sáu. 10

Doanh thu Enflame đạt 990 triệu NDT trong năm 2025, nhưng công ty vẫn báo lỗ điều chỉnh đáng kể và dự kiến có thể đạt lợi nhuận vào năm 2026 hoặc 2027. 713

Hai hướng kỹ thuật: GPU gần với CUDA và bộ tăng tốc chuyên dụng

Bốn công ty không theo cùng một chiến lược sản phẩm.

MetaX, Moore Threads và Biren thường gắn với nền tảng GPU đa dụng cùng môi trường phần mềm nhằm giảm khó khăn khi chuyển đổi từ quy trình làm việc lấy CUDA của Nvidia làm trung tâm. Bài toán thương mại của họ là khiến việc chuyển mã, tối ưu hóa và vận hành cụm máy đủ đơn giản để khách hàng dùng phần cứng nội địa mà không phải đánh đổi quá nhiều năng suất.

Trong khi đó, Enflame theo hướng bộ tăng tốc chuyên dụng hơn, xây dựng trên phần cứng riêng và ngăn xếp phần mềm TopsRider. Thiết kế chuyên biệt có thể hấp dẫn với những tác vụ huấn luyện và suy luận AI cụ thể, nhưng thành công phụ thuộc mạnh vào công cụ phát triển, hỗ trợ framework, khả năng tinh chỉnh hiệu năng và niềm tin của khách hàng vào hệ sinh thái đi kèm.

Ở cả hai hướng, phần mềm không phải phần phụ trợ — mà là một phần của sản phẩm.

Nhu cầu nội địa mở ra cơ hội, nhưng không xóa các rào cản

Mục tiêu tự chủ công nghệ của Trung Quốc, cùng những hạn chế ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các sản phẩm AI mạnh nhất của Nvidia, đã làm tăng động lực để nhà cung cấp đám mây, doanh nghiệp và nhà phát triển AI đánh giá các bộ tăng tốc nội địa. Điều này giúp các dự án thí điểm có cơ hội chuyển thành hợp đồng thương mại lớn hơn.

Tuy nhiên, các công ty vẫn phải giải quyết những bài toán khó của cạnh tranh nền tảng: hiệu năng chip, thực thi chuỗi cung ứng, khả năng có bộ nhớ băng thông cao và kết nối liên chip, tính tương thích với compiler và framework, độ tin cậy khi vận hành ở quy mô cụm máy, cũng như chiều sâu hỗ trợ nhà phát triển. Doanh thu tăng nhanh vẫn có thể song hành với chi phí R&D cao và lợi nhuận điều chỉnh thấp hoặc âm.

Khi nào có thể gọi là trưởng thành thương mại?

Nhóm này sẽ tiến gần trạng thái trưởng thành thương mại khi đồng thời hội đủ các điều kiện sau:

1. Đơn hàng lặp lại từ tập khách hàng đa dạng, thay vì phụ thuộc vào một vài dự án lớn.
2. Lợi nhuận điều chỉnh dương, không chỉ là lãi pháp định hoặc mức lỗ thu hẹp.
3. Khả năng giao hàng đáng tin cậy ở quy mô cụm máy, gồm tích hợp hệ thống và hậu mãi.
4. Hệ sinh thái phần mềm đủ bền vững để giảm chi phí chuyển đổi và tối ưu hóa cho lập trình viên.
5. Lộ trình sản phẩm có đủ nguồn vốn cho các thế hệ kế tiếp mà không phải phụ thuộc vô thời hạn vào vốn bên ngoài.

Dữ liệu năm 2026 cho phép rút ra một kết luận thận trọng: “bốn tiểu long” chip AI Trung Quốc đang trở thành những nhà cung cấp thương mại đáng gờm hơn, thể hiện qua đà tăng doanh thu và khả năng tiếp cận thị trường vốn. Nhưng giai đoạn quyết định vẫn ở phía trước: biến cơ hội thị trường thành các doanh nghiệp có đơn hàng lặp lại, lợi nhuận bền vững và hệ sinh thái phần mềm đủ sức cạnh tranh.