Volkswagen duyệt Future Plan 2030: Cắt khoảng 100.000 việc làm, thu hẹp danh mục xe và công suất châu Âu

Hội đồng giám sát Volkswagen đã nhất trí thông qua Future Plan 2030 — chương trình tái cơ cấu sâu rộng nhằm khiến tập đoàn nhỏ gọn hơn, ít phức tạp hơn và sinh lời tốt hơn vào năm 2030. Tuy nhiên, đây mới là phê duyệt khung chiến lược: nhiều biện pháp cụ thể về nhân sự, nhà máy, sản phẩm và đầu tư vẫn phải được đàm phán, rồi triển khai với các thương hiệu, công ty con và đại diện người lao động. 6

Những gì Volkswagen sẽ thay đổi

• Nhân sự: Volkswagen cho rằng cần cắt thêm khoảng 50.000 vị trí trên toàn tập đoàn, bao gồm cả các cấp quản lý. Con số này cộng với khoảng 50.000 vị trí đã nằm trong các chương trình trước đó, đưa tổng số việc làm dự kiến giảm lên khoảng 100.000, tương đương gần 15% lực lượng lao động toàn cầu. 156

• Công suất nhà máy tại châu Âu: VW thừa nhận năng lực sản xuất ở châu Âu đang vượt nhu cầu hơn 500.000 xe. Các nhà máy tại Emden, Zwickau, Hanover và cơ sở Neckarsulm của Audi hiện chưa có phân bổ sản xuất xe trong các mốc lần lượt từ năm 2031 đến 2034. Tập đoàn sẽ đánh giá công năng thay thế cho các địa điểm này và xây dựng kế hoạch sản xuất cạnh tranh tại châu Âu trước tháng 6/2027. Điều này không đồng nghĩa với quyết định đóng cửa dứt khoát cả bốn nhà máy. 6

• Đơn giản hóa sản phẩm: Đến năm 2035, VW dự kiến giảm khoảng một nửa danh mục mẫu xe toàn cầu, đồng thời cắt khoảng 75% mức độ phức tạp từ biến thể và lựa chọn trang bị. Mục tiêu là nâng sản lượng trên mỗi mẫu xe, giảm chi phí phát triển và sản xuất, qua đó cải thiện hiệu quả quy mô. 56

• Danh mục đầu tư và quản trị: Tập đoàn sẽ rà soát các khoản nắm giữ và hoạt động kinh doanh dựa trên đóng góp chiến lược lẫn tài chính đối với mảng ô tô cốt lõi, hướng đến tinh gọn khoảng một phần ba danh mục đầu tư. VW cũng đặt mục tiêu tinh giản quản lý, rút ngắn quá trình ra quyết định, thống nhất cơ chế khuyến khích cho lãnh đạo và triển khai chương trình Operational Excellence trong phát triển, mua hàng, sản xuất, bán hàng và chi phí gián tiếp. 6

Vì sao VW phải tái cơ cấu mạnh tay?

Volkswagen đang đối mặt với nhu cầu yếu mang tính cơ cấu tại châu Âu, công suất nhà máy dư thừa, cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các hãng xe Trung Quốc có chi phí thấp hơn, thay đổi công nghệ nhanh và chi phí thuế quan tại Mỹ lên tới hàng tỷ euro. 46

CEO Oliver Blume từng cảnh báo khó khăn của ngành ô tô sẽ còn trầm trọng hơn. Theo Reuters, chi phí gián tiếp của VW cao hơn các đối thủ khoảng 30%, khiến việc cắt giảm chi phí trở thành trọng tâm của kế hoạch. 3

Áp lực tài chính cũng rất rõ: trong nửa đầu năm 2026, Volkswagen ghi nhận doanh thu 158 tỷ euro nhưng lợi nhuận hoạt động chỉ đạt 5,9 tỷ euro, tương ứng biên lợi nhuận 3,8%. 8 VW đặt mục tiêu nâng chỉ số này lên 9% vào năm 2030.

Mục tiêu tài chính và khoản đầu tư 135 tỷ euro

• Mục tiêu năm 2030: Volkswagen lập kế hoạch tiêu thụ khoảng 9 triệu xe mỗi năm và đạt biên lợi nhuận hoạt động 9%. Theo giả định kế hoạch của hãng, mức này tương đương khoảng 31 tỷ euro lợi nhuận hoạt động. 16

• 135 tỷ euro trong giai đoạn 2027–2031: Đây là khoản dự kiến dành cho đầu tư vốn và nghiên cứu-phát triển (R&D), không phải bảng phân bổ chi tiết theo từng dự án. Các đề xuất chi tiêu riêng lẻ vẫn phải qua quy trình xem xét thông thường của hội đồng giám sát trong Planning Round 75. 6

• Trọng tâm sử dụng vốn: VW cho biết nguồn lực sẽ được dành cho sản phẩm, công nghệ và lĩnh vực tăng trưởng có sức cạnh tranh. Nền tảng xe, kiến trúc điện tử, hệ thống hỗ trợ lái và phần mềm sẽ được điều chỉnh riêng cho các thị trường phương Tây và phương Đông. 6

• Bắc Mỹ và Trung Quốc: Tại Bắc Mỹ, VW sẽ tập trung vào những phân khúc sinh lời cao nhất thay vì chạy theo sản lượng đại trà. Ở Trung Quốc, hãng điều chỉnh lại kỳ vọng tăng trưởng, đồng thời mở rộng xuất khẩu sang các thị trường thuộc “Global South” và phát triển sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu tại Trung Quốc/các thị trường phương Đông. 6

Phản ứng và những điểm chưa ngã ngũ

Oliver Blume gọi sự chấp thuận nhất trí của hội đồng giám sát là “một tín hiệu mạnh”, đồng thời nói Volkswagen đang có trách nhiệm với nhân viên, đối tác và việc làm công nghiệp trong khi đầu tư một khoản tiền ở mức hàng trăm tỷ euro để nâng sức hấp dẫn, năng lực cạnh tranh của các thương hiệu. 6

Daniela Cavallo, Chủ tịch Hội đồng Công nhân Tập đoàn và Trung ương, đánh giá kế hoạch là cần thiết nhưng nhấn mạnh gánh nặng chuyển đổi không thể chỉ đặt lên người lao động. Theo bà, bảo đảm việc làm và hiệu quả kinh tế phải là hai mục tiêu gắn bó với nhau. 6

Chủ tịch công đoàn IG Metall Christiane Benner nói phía người lao động đã đấu tranh để tìm ra các phương án chấp nhận được, đồng thời nhấn mạnh mọi nhà máy đều cần một kịch bản tương lai. 6

Thị trường ban đầu phản ứng tích cực: cổ phiếu Volkswagen tăng 5,68% sau khi kế hoạch được phê duyệt, cho thấy nhà đầu tư xem đây là lộ trình đáng tin cậy hơn để giảm chi phí và cải thiện lợi nhuận. 5

Điểm quan trọng là hội đồng giám sát đã thông qua định hướng, chứ chưa quyết định từng đợt cắt giảm, từng nhà máy, mẫu xe, thương vụ hay dự án đầu tư. Cách phân bổ sản xuất tại châu Âu, công năng thay thế cho các địa điểm bị ảnh hưởng, chi tiết đầu tư và cơ chế điều chỉnh nhân sự vẫn là những vấn đề cần được chốt trong giai đoạn triển khai. 6