Bỉ phong tỏa 65,2 triệu euro của McKinsey theo đề nghị từ Pháp

Nhà chức trách Bỉ đã phong tỏa 65.244.757,07 euro trong các tài khoản của McKinsey & Company tại Brussels vào ngày 19/8, theo đề nghị của các điều tra viên Pháp. Đây là biện pháp tạm giữ tài sản trong cuộc điều tra về nghi vấn rửa tiền từ gian lận thuế nghiêm trọng, không phải phán quyết kết tội McKinsey hay bất kỳ cá nhân nào. 19

Vì sao con số 65,2 triệu euro đáng chú ý?

Các công tố viên Pháp cho biết số tiền bị phong tỏa tương đương 96% thiệt hại thuế ước tính trong hồ sơ. Nói cách khác, số tiền này gần bằng toàn bộ khoản thuế mà cơ quan công tố cho rằng có thể đã bị thất thu ở giai đoạn đánh giá hiện tại. 911

Việc phong tỏa nhằm bảo toàn tài sản trong khi điều tra tiếp diễn. Biện pháp này tự thân không xác định rằng thuế đã bị trốn trái pháp luật, tiền đã bị rửa, hoặc McKinsey cuối cùng phải chịu khoản phạt nào.

Cuộc điều tra tại Pháp bắt đầu từ đâu?

Văn phòng Công tố Tài chính Quốc gia Pháp (PNF) — cơ quan chuyên xử lý các vụ án kinh tế, tài chính lớn — mở điều tra sơ bộ vào tháng 3/2022. Động thái này diễn ra sau cuộc điều tra của Thượng viện Pháp về việc các công ty tư vấn tư nhân ngày càng có ảnh hưởng đối với chính sách công. 15

Cuộc điều tra của Thượng viện đã nêu câu hỏi về tình trạng thuế doanh nghiệp của McKinsey France. Các thông tin khi đó cho biết công ty không nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tại Pháp trong một thập kỷ, dù có hoạt động đáng kể tại nước này, bao gồm cả công việc cho khu vực công. 516

PNF điều tra nghi vấn rửa tiền từ gian lận thuế nghiêm trọng, với trọng tâm là tình trạng thuế của McKinsey tại Pháp. 516

Câu hỏi về lợi nhuận chịu thuế và giá chuyển nhượng

Điều tra viên đang xem xét liệu lợi nhuận chịu thuế của McKinsey France có thể đã bị giảm thông qua các khoản thanh toán hoặc chi phí liên quan đến những đơn vị khác trong tập đoàn ở ngoài nước Pháp hay không. Về bản chất, đây là vấn đề liệu cơ chế giá chuyển nhượng — cách các công ty cùng tập đoàn tính giá cho giao dịch nội bộ xuyên biên giới — có phản ánh đúng hoạt động kinh tế và giá trị được tạo ra tại Pháp hay không.

Đây vẫn là nghi vấn đang được điều tra, chưa phải kết luận của tòa án. Các thông tin công khai hiện có không chứng minh McKinsey đã chuyển lợi nhuận sai quy định hoặc thực sự phải nộp khoản tiền đúng bằng số đã bị phong tỏa. 15

Giới chức Pháp đã khám xét các cơ sở của tập đoàn McKinsey, trong đó có văn phòng ở Paris, vào tháng 5/2022. Các công tố viên sau đó thẩm vấn nhân chứng và người bị tình nghi trong các năm 2025 và 2026, đồng thời đề nghị hỗ trợ điều tra xuyên biên giới, dẫn tới vụ phong tỏa tại Brussels. 117

Vì sao vụ việc trở thành vấn đề chính trị?

Cuộc điều tra thuế xuất hiện trong bối cảnh tranh luận rộng hơn về việc chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron sử dụng các công ty tư vấn bên ngoài. Công việc của Thượng viện về ảnh hưởng của các hãng tư vấn đối với chính sách công đã đưa các sắp xếp thuế của McKinsey tại Pháp vào tâm điểm chú ý của công chúng và công tố viên. 16

Tuy vậy, bối cảnh chính trị không quyết định kết quả của vụ án thuế. Hồ sơ hiện tại tập trung vào nghi vấn rửa tiền từ gian lận thuế; còn sự giám sát công chúng riêng biệt liên quan đến quy mô và vai trò của hoạt động tư vấn cho nhà nước Pháp.

Vụ án đang ở giai đoạn nào?

Việc phong tỏa 65,2 triệu euro là một trong những bước đi tài chính cụ thể nhất trong cuộc điều tra kéo dài bốn năm, nhưng vụ việc vẫn đang tiếp diễn. McKinsey phủ nhận sai phạm, khẳng định tuân thủ các quy định thuế hiện hành của Pháp và hợp tác với cơ quan chức năng. 175

Điểm cần phân biệt là: công tố viên đã tạm giữ số tiền gần tương đương với thiệt hại thuế họ ước tính, nhưng việc phong tỏa không phải là một bản án hay quyết định cuối cùng về trách nhiệm pháp lý. 91