Volkswagen duyệt “Future Plan 2030”: cắt khoảng 100.000 việc làm, tinh gọn một nửa mẫu xe

Volkswagen đã được hội đồng giám sát phê duyệt “Future Plan 2030” — chương trình tái cơ cấu trên toàn tập đoàn do CEO Oliver Blume thúc đẩy. Mục tiêu là khôi phục khả năng sinh lời và sức cạnh tranh bằng cách giảm mạnh chi phí, công suất dư thừa, bộ máy quản trị và độ phức tạp của sản phẩm, đồng thời tiếp tục đầu tư lớn vào công nghệ và xe mới. Tuy vậy, việc triển khai cụ thể tại từng nhà máy và các thỏa thuận với người lao động vẫn chưa được chốt, đồng thời là chủ đề gây tranh cãi về chính trị lẫn công đoàn. 23

Cắt khoảng 100.000 việc làm

Theo kế hoạch, Volkswagen sẽ cắt thêm 50.000 vị trí, gồm cả các vị trí quản lý. Con số này cộng với khoảng 50.000 vị trí đã công bố hoặc đang được triển khai trước đó sẽ đưa tổng mức cắt giảm lên khoảng 100.000 việc làm — tương đương xấp xỉ 15% lực lượng lao động toàn cầu khoảng 650.000 người. 28

Đây là bước đi mạnh tay hơn đáng kể so với gói tái cơ cấu năm 2024. Khi đó, Volkswagen dự kiến giảm 35.000 việc làm tại Đức đến năm 2030, nhưng không đóng nhà máy và không sa thải bắt buộc trước khi thập kỷ này kết thúc — một kết quả từng được các công đoàn coi là thắng lợi. 6

Giảm một nửa số mẫu xe, đơn giản hóa sản phẩm

Volkswagen muốn dồn nguồn lực vào các phân khúc hấp dẫn nhất, thay vì duy trì danh mục xe quá rộng. Tập đoàn đặt mục tiêu:

• giảm tới 50% số lượng mẫu xe;
• giảm tới 75% độ phức tạp về phiên bản, tùy chọn và cấu hình vào năm 2035;
• tăng sản lượng trên mỗi mẫu xe, dùng chung công nghệ và tận dụng quy mô để giảm chi phí. 2

Bên cạnh đó, hãng dự kiến tinh gọn cơ cấu quản trị theo hướng ít tầng nấc hơn, ra quyết định nhanh hơn và áp dụng các biện pháp hiệu quả trên phạm vi toàn tập đoàn. Volkswagen cũng muốn chuẩn hóa nền tảng xe, hệ thống điện tử và công nghệ hỗ trợ lái cho các thị trường phương Tây lẫn phương Đông. 2

Bốn nhà máy Đức chưa có bảo đảm sản lượng sau 2030

Volkswagen chưa cam kết phân bổ sản lượng xe sau đầu những năm 2030 cho các nhà máy Emden, Zwickau, Hanover và cơ sở Neckarsulm của Audi. Công ty cho biết đang xem xét các phương án sử dụng thay thế cho các địa điểm này. 25

Vì vậy, các thông tin về việc sản xuất xe sẽ lần lượt kết thúc trong giai đoạn 2031–2034 nên được hiểu là định hướng lập kế hoạch, chưa phải lịch đóng cửa nhà máy đã được thực hiện không thể đảo ngược. 25

Vì sao Volkswagen phải tái cơ cấu?

Áp lực lớn nhất là công suất dư thừa tại châu Âu. Volkswagen cho biết các nhà máy ở khu vực này đang dư năng lực sản xuất hơn 500.000 xe mỗi năm, khiến việc thu gọn quy mô sản xuất và số lượng mẫu xe trở thành trọng tâm của kế hoạch. 2

Tập đoàn cũng chịu sức ép từ nhu cầu yếu và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các hãng xe Trung Quốc có chi phí thấp hơn, đặc biệt trong mảng xe điện. 2

Tại Bắc Mỹ, thuế quan của Mỹ là trở ngại đáng kể. Volkswagen ước tính tác động trực tiếp và gián tiếp của các mức thuế này vào khoảng 5 tỷ euro mỗi năm. 7

Biên lợi nhuận hoạt động của Volkswagen trong nửa đầu năm 2026 chỉ đạt 3,8%, trong khi mục tiêu cho năm 2030 là 9%. 2

Vẫn đầu tư 135 tỷ euro cho công nghệ và sản phẩm

“Future Plan 2030” không đơn thuần là kế hoạch thu hẹp hoạt động. Volkswagen dự kiến đầu tư 135 tỷ euro cho chi tiêu vốn và nghiên cứu - phát triển trong giai đoạn 2027–2031 để củng cố thương hiệu, công nghệ và năng lực cạnh tranh. 2

Các mục tiêu đến năm 2030 gồm:

• doanh số khoảng 9 triệu xe mỗi năm;
• biên lợi nhuận hoạt động 9%, so với 3,8% trong nửa đầu năm 2026. 2

Hướng đi của tập đoàn là cắt giảm chi phí mang tính cơ cấu và bớt phức tạp sản phẩm, sau đó tái phân bổ vốn cho các mẫu xe có khả năng mở rộng sản lượng, phần mềm và điện tử, nền tảng dùng chung, hệ thống hỗ trợ lái và các sản phẩm phù hợp từng khu vực. 2

Chiến lược theo khu vực

• Bắc Mỹ: Volkswagen sẽ ưu tiên những phân khúc có lợi nhuận cao nhất thay vì chạy theo sản lượng bằng mọi giá, trong bối cảnh thuế quan tạo áp lực lớn. 27
• Trung Quốc: Tập đoàn điều chỉnh chiến lược cho một thị trường tăng trưởng chậm hơn và cạnh tranh nội địa khốc liệt. Volkswagen dự kiến tung khoảng 30 mẫu xe mới tại Trung Quốc trước cuối năm 2027 — chiến dịch sản phẩm lớn nhất của hãng tại thị trường này. 27
• Các thị trường thuộc Global South: Volkswagen muốn mở rộng xuất khẩu để tìm tăng trưởng ngoài các thị trường châu Âu, Trung Quốc và Bắc Mỹ vốn đã trưởng thành hoặc đang chịu áp lực. 2

Trong báo cáo năm 2025, Volkswagen cho biết doanh số tăng tại Nam Mỹ (+12%), châu Á không tính Trung Quốc (+9%) và Trung Đông/châu Phi (+10%), trong khi Bắc Mỹ giảm 10% và Trung Quốc giảm 8%. 8

Nút thắt vẫn là công đoàn và kế hoạch từng nhà máy

Đại diện người lao động phản đối sa thải bắt buộc và đóng các nhà máy tại Đức, còn ban lãnh đạo dưới thời Oliver Blume cho rằng phải cắt giảm sâu hơn để đưa tập đoàn trở lại quỹ đạo lợi nhuận. 5

Hạ Saxony — bang đặt trụ sở của Volkswagen — nắm 20% cổ phần có quyền phủ quyết. Do đó, các thỏa ước lao động, kế hoạch cho từng cơ sở và đàm phán với các công ty con sẽ quyết định khả năng thực thi thực tế của kế hoạch. 3

Porsche SE, cổ đông lớn nhất của Volkswagen, cũng gia tăng sức ép đòi hỏi một cuộc cải tổ quyết liệt hơn sau khi lợi nhuận suy giảm. 36

Tóm lại, hội đồng giám sát đã thông qua phương hướng và các mục tiêu lớn của “Future Plan 2030”. Nhưng phần khó nhất vẫn ở phía trước: thương lượng các biện pháp nhân sự, xác định vai trò công nghiệp mới cho bốn địa điểm nói trên và đạt thỏa thuận ràng buộc với công đoàn cùng các đơn vị liên quan. 235