SK Hynix cân nhắc nhà máy chip nhớ ở Miyagi: bước đi đón làn sóng thiếu hụt do AI

SK Hynix đang nghiên cứu, chứ chưa công bố xây dựng, một nhà máy sản xuất chip nhớ theo hình thức hợp tác tại Nhật Bản. Tỉnh Miyagi được nêu như một ứng viên, nhưng hãng chưa xác nhận địa điểm cuối cùng, đối tác, quy mô vốn đầu tư, dòng sản phẩm hay lịch xây dựng. Mục tiêu cốt lõi là mở rộng công suất bộ nhớ và đa dạng hóa chuỗi cung ứng về địa lý trước khi nhu cầu do AI thúc đẩy khiến thị trường vốn đã căng thẳng càng thiếu hụt hơn. 1219

Điều SK Hynix thực sự đã nói

Theo các báo cáo, SK Hynix đang xem xét tính khả thi của liên doanh tại Nhật như một phương án để đáp ứng nhu cầu AI tăng mạnh, đồng thời kiểm soát chi phí sản xuất. Chủ tịch SK Group Chey Tae-won cho biết tập đoàn đang khảo sát trên khắp Nhật Bản để tìm những nơi có điện và nước đáp ứng yêu cầu — hai đầu vào không thể thiếu đối với sản xuất bán dẫn quy mô lớn. 126

Vì vậy, Miyagi nên được hiểu là một ứng viên đáng chú ý, không phải dự án đã cam kết. Các thông tin cho rằng dự án có thể cần mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ won vẫn chưa đi kèm quyết định đầu tư chính thức. 19

Nếu thành hiện thực, đây có thể là một trong những khoản đầu tư sản xuất bán dẫn quy mô lớn đầu tiên tại Nhật của một hãng chip Hàn Quốc. Tuy nhiên, tín hiệu quan trọng nhất ở thời điểm này là SK Hynix đang sàng lọc các địa điểm có thể triển khai ngay về hạ tầng và tìm kiếm đối tác vận hành tiềm năng.

Vì sao Miyagi được nhắc đến?

Một fab chip nhớ không chỉ cần quỹ đất. Cơ sở này còn đòi hỏi nguồn điện ổn định, lượng nước siêu sạch rất lớn, hệ thống xử lý nước thải, kết nối vận tải, logistics cho thiết bị, nhân lực kỹ thuật và nhiều năm để xây dựng, kiểm định rồi tăng sản lượng.

Miyagi được cho là đã chào một khu đất công nghiệp và nhấn mạnh năng lực về điện, nước để thu hút SK Hynix. Các yếu tố này phù hợp trực tiếp với tiêu chí mà ông Chey nêu ra. 6 Hạ tầng tiện ích được chuẩn bị tốt có thể giảm rủi ro triển khai, nhưng không thể xóa bỏ thời gian xây dựng dài cùng nhu cầu vốn khổng lồ của một fab mới.

Mối liên hệ với Kioxia: có ý nghĩa chiến lược, nhưng chưa được xác nhận

Nhật Bản hấp dẫn SK Hynix không chỉ vì hạ tầng. Công ty đã có mối liên hệ với hệ sinh thái bộ nhớ của nước này thông qua khoản sở hữu gián tiếp tại Kioxia. Tổng giám đốc Kwak Noh-jung nói SK Hynix đang cân nhắc cẩn trọng cách cùng phát triển thị trường NAND flash với khách hàng và nhà cung cấp Nhật Bản. 310

Điều đó khiến khả năng hợp tác sâu hơn với các doanh nghiệp bộ nhớ Nhật trở nên hợp lý về mặt thương mại, nhất là ở mảng NAND flash — loại bộ nhớ lưu trữ dùng trong SSD và thiết bị lưu trữ. Nhưng đây không phải bằng chứng rằng Kioxia sẽ là đối tác trong liên doanh tại Miyagi. Ông Kwak nói SK Hynix chưa có kế hoạch cố định liên quan đến khoản sở hữu tại Kioxia. 11

Cần phân biệt rõ: một mối quan hệ sở hữu gián tiếp và các cuộc thảo luận hợp tác trong ngành không đồng nghĩa với một thỏa thuận xây fab đã được ký kết.

Nhà máy tại Nhật sẽ đứng ở đâu trong chiến lược toàn cầu?

Nếu được phê duyệt, cơ sở ở Nhật sẽ bổ sung cho chiến lược mở rộng công suất đa khu vực của SK Hynix, thay vì thay thế các kế hoạch hiện hữu.

• Hàn Quốc vẫn là trung tâm sản xuất wafer. Hội đồng quản trị SK Hynix đã phê duyệt 54,3 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 38,3 tỷ USD, để đầu tư đến năm 2031 cho các cơ sở ở Yongin và Cheongju. Trong đó, Yongin nhận 35,2 nghìn tỷ won và Cheongju nhận 19,1 nghìn tỷ won. 14
• Indiana tập trung vào đóng gói HBM tiên tiến và R&D. SK Hynix đang xây cơ sở trị giá hơn 4 tỷ USD tại West Lafayette, bang Indiana, Mỹ, và dự kiến sản xuất hàng loạt HBM4E tại đây từ quý III/2029. HBM là bộ nhớ băng thông cao, một thành phần quan trọng trong máy chủ AI. 17
• Nhật Bản có thể là một lựa chọn sản xuất và chuỗi cung ứng bổ sung. Một cơ sở tại Nhật có thể giúp SK Hynix mở rộng dấu chân sản xuất, đồng thời gắn kết sâu hơn với các nhà cung cấp Nhật và hệ sinh thái bộ nhớ flash địa phương. Đây hiện vẫn là khả năng chiến lược, chưa phải phương án phân bổ công suất đã xác nhận.

Điểm khác biệt rất quan trọng: cơ sở Indiana là trung tâm đóng gói tiên tiến và R&D, không đơn thuần là bản sao của fab sản xuất wafer tại Hàn Quốc. Nếu xuất hiện, dự án ở Nhật sẽ cần một vai trò cụ thể trong chuỗi giá trị, chẳng hạn phục vụ một phân khúc bộ nhớ nhất định, tăng khả năng chống gián đoạn nguồn cung hoặc vận hành theo mô hình hợp tác tại địa phương.

Vì sao các hãng nhớ phải hành động ngay?

CEO SK Hynix dự báo năm 2027 có thể là thời điểm thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng nhất của ngành, trong khi nhu cầu của công ty có thể vượt năng lực sản xuất đến hết năm 2030. 119

Các nhà sản xuất khác cũng phát tín hiệu tương tự. Samsung cho biết tình trạng thiếu hụt có thể trầm trọng hơn và kéo dài đến năm 2028, trong bối cảnh hãng ký các hợp đồng cung ứng nhiều năm với những nhà vận hành trung tâm dữ liệu lớn.

Nhật Bản đang trở thành một mặt trận quan trọng trong cuộc đua công suất. Kioxia và SanDisk đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 31 tỷ USD tại Nhật đến năm 2032 để phát triển công nghệ bán dẫn và mở rộng năng lực sản xuất. Kế hoạch gồm một nhà máy chip nhớ mới tại cơ sở Kitakami của Kioxia, với điều kiện nhận được hỗ trợ từ chính phủ. 18

Những động thái này không có nghĩa mọi loại bộ nhớ đều thiếu hụt theo cùng một cách. HBM, DRAM truyền thống và NAND có động lực cung–cầu, yêu cầu sản xuất và cơ cấu hợp đồng khách hàng khác nhau. Tuy nhiên, bài toán chung là rõ ràng: xây fab mất nhiều năm, nên nhà sản xuất phải khóa trước địa điểm, hạ tầng điện nước, thiết bị, nguồn vốn và đối tác từ rất lâu trước khi tình trạng thiếu hàng phản ánh rõ vào lượng giao thực tế.

Những dấu hiệu cần theo dõi tiếp theo

Các tín hiệu đáng chú ý tiếp theo sẽ cụ thể hơn nhiều so với suy đoán về địa điểm:

1. Quyết định đầu tư chính thức của SK Hynix, xác định Nhật Bản, Miyagi hoặc một địa điểm khác.
2. Đối tác và trọng tâm công nghệ, đặc biệt là dự án sẽ nhắm đến NAND, DRAM, sản xuất liên quan HBM hay một mảng bộ nhớ khác.
3. Hỗ trợ từ chính quyền trung ương hoặc địa phương của Nhật, bởi các dự án fab lớn thường phụ thuộc vào ưu đãi và đầu tư hạ tầng.
4. Mốc khởi công và sản xuất, qua đó cho thấy dự án tại Nhật có thể tác động đến nguồn cung trong giai đoạn thiếu hụt cuối thập niên 2020 hay không.

Hiện tại, kế hoạch tại Nhật của SK Hynix nên được nhìn nhận như một lựa chọn công suất đang được đánh giá. Ý nghĩa của nó nằm không chỉ ở khả năng có một nhà máy tại Miyagi, mà còn ở điều việc tìm kiếm này cho thấy: nhu cầu AI đang buộc các hãng bộ nhớ phải chuẩn bị đồng thời tại Hàn Quốc, Mỹ và có thể cả Nhật Bản, từ rất lâu trước khi sức ép nguồn cung được dự báo xuất hiện rõ rệt vào cuối thập niên này. 121