Kỷ nguyên đầu tư hạ tầng AI có thể kéo dài đến năm 2050

Một chu kỳ đầu tư không chỉ dành cho xây dựng

PwC nhận định làn sóng AI đang mở ra một chu kỳ đầu tư hạ tầng kéo dài nhiều thập kỷ. Theo kịch bản trung tâm, tổng vốn đầu tư toàn cầu cho trung tâm dữ liệu và năng lực điện toán phục vụ AI có thể đạt 31,6 nghìn tỷ USD trong giai đoạn đến năm 2050. Nếu tốc độ ứng dụng AI nhanh hơn dự kiến, con số này có thể tiến gần 50 nghìn tỷ USD. 45

Điểm đáng chú ý là đây không phải một đợt bùng nổ xây dựng rồi kết thúc. Các máy chủ, GPU, bộ nhớ và thiết bị mạng cần được nâng cấp theo chu kỳ khoảng bốn đến sáu năm, khiến dòng vốn tiếp tục quay vòng trong nhiều thập kỷ. 5

Chi tiêu hằng năm tăng mạnh, thiết bị chiếm phần lớn

Nghiên cứu Global Data Centre Outlook của PwC được Oxford Economics thực hiện mô hình hóa trên 46 quốc gia và vùng lãnh thổ. Phạm vi tính toán bao gồm cả tòa nhà trung tâm dữ liệu lẫn công nghệ bên trong các cơ sở này. 5

PwC dự báo chi tiêu vốn hằng năm cho trung tâm dữ liệu sẽ tăng:

• Từ khoảng 800 tỷ USD vào năm 2026;
• Lên 1,1 nghìn tỷ USD vào năm 2030;
• Và đạt khoảng 1,8 nghìn tỷ USD vào năm 2050. 5

Cơ cấu chi tiêu cũng thay đổi đáng kể. Tỷ trọng dành cho thiết bị ICT—gồm máy chủ, bộ nhớ, thiết bị mạng, CPU và đặc biệt là GPU—được dự báo tăng từ khoảng 70% tổng chi tiêu vốn năm 2026 lên 93% vào năm 2050. Nguyên nhân là công nghệ điện toán phải được thay mới thường xuyên hơn so với phần xây dựng cơ bản. 5

Mỹ chiếm gần một nửa tổng đầu tư

Theo triển vọng khu vực trong kịch bản cơ sở của PwC, dòng vốn dự kiến phân bổ như sau:

• Mỹ: 15,1 nghìn tỷ USD;
• Châu Á - Thái Bình Dương: 8,2 nghìn tỷ USD, trong đó Trung Quốc và Ấn Độ là các động lực lớn;
• Châu Âu: 5,6 nghìn tỷ USD;
• Trung Đông: 1,1 nghìn tỷ USD;
• Châu Phi: 255 tỷ USD. 5

Riêng Mỹ có thể thu hút khoảng 48% tổng đầu tư dự kiến. Điều này cho thấy nhu cầu AI lớn chưa đủ để bảo đảm một quốc gia nhận được dòng vốn; năng lực cung cấp điện, chip, kết nối và vận hành trung tâm dữ liệu mới là những điều kiện then chốt.

Tốc độ phổ cập AI sẽ quyết định quy mô thị trường

Trong kịch bản AI được ứng dụng nhanh hơn, đầu tư tích lũy có thể tiến gần 50 nghìn tỷ USD. Ngược lại, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu làm gián đoạn chuỗi cung ứng chip tiên tiến có thể khiến tổng đầu tư giảm còn khoảng 25,5 nghìn tỷ USD đến năm 2050. 45

Việc các quốc gia thúc đẩy chủ quyền số—tức yêu cầu dữ liệu và năng lực xử lý được kiểm soát hoặc đặt trong phạm vi quốc gia—có thể làm thay đổi nơi dòng vốn được phân bổ, dù tác động lên tổng chi tiêu toàn cầu nhỏ hơn. Vốn có xu hướng chuyển về những thị trường vừa có nhu cầu nội địa lớn vừa thiếu năng lực trung tâm dữ liệu. 5

Điện năng có thể trở thành nút thắt lớn nhất

Quy mô đầu tư nói trên bị giới hạn bởi nhu cầu điện ngày càng tăng. Theo kịch bản cơ sở của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu được dự báo tăng từ khoảng 485 TWh năm 2025 lên khoảng 945–950 TWh năm 2030, gần gấp đôi chỉ trong năm năm. 36

Vì vậy, yếu tố quyết định địa điểm xây dựng không chỉ là đất đai hay nhu cầu sử dụng AI. Các dự án còn cần nguồn điện giá hợp lý, ổn định và phát thải thấp ở quy mô lớn, cùng với năng lực lưới điện phù hợp. Khả năng kết nối, an ninh mạng, chính sách có thể dự đoán, sự đồng thuận của cộng đồng địa phương và quyền tiếp cận GPU cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc dự án có thể triển khai hay không. 5

Nói cách khác, AI có thể tạo ra nhu cầu hạ tầng trên toàn cầu, nhưng lợi ích đầu tư sẽ không tự động phân bổ đồng đều. Dòng vốn nhiều khả năng tập trung tại những nơi đồng thời có điện, lưới điện, chip, kết nối, an ninh và khung chính sách hỗ trợ—chứ không chỉ ở những thị trường được kỳ vọng sẽ có nhu cầu AI cao. 5