Dòng tiền rút khỏi cổ phiếu chip: Nhà đầu tư đang lo ngại bong bóng AI hay chỉ chốt lời?

Phân tích của Bank of America (BofA) ngày 25/8 cho thấy các nhà đầu tư đang giảm rủi ro ở những nhóm cổ phiếu AI đông đúc nhất, chứ chưa rút khỏi thị trường cổ phiếu nói chung. Diễn biến kém tích cực đồng thời trên thị trường tín dụng liên quan đến hạ tầng AI cho thấy giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về định giá cũng như gánh nặng tài trợ cho cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận rằng một sự kiện tín dụng mang tính hệ thống đang diễn ra.

Các quỹ đang tái định vị như thế nào?

• Trong tháng trước, các quỹ long-only chủ động đã bán 44,2 tỷ USD cổ phiếu ngành bán dẫn toàn cầu và rót 16,7 tỷ USD vào lĩnh vực viễn thông. Đây là dấu hiệu cho thấy dòng tiền đang rời khỏi giao dịch phần cứng AI để tìm đến những nhóm được xem là tương đối phòng thủ và có dòng tiền ổn định hơn, nhưng vẫn hưởng lợi từ nhu cầu dữ liệu. 9

• Ý nghĩa của động thái này càng rõ hơn khi xét đến mức độ tập trung trước đó. Trong tháng 7, 82% nhà đầu tư được khảo sát cho rằng vị thế mua cổ phiếu bán dẫn toàn cầu là giao dịch đông đúc nhất thị trường. 8 Vì vậy, việc giảm tỷ trọng ở chip, điện toán AI và các chủ đề liên quan đến điện toán lượng tử phù hợp với ba khả năng: chốt lời, giảm rủi ro tập trung và lo ngại chi tiêu vốn cho AI có thể chưa tạo ra lợi nhuận đủ nhanh.

• Đây dường như là một cuộc luân chuyển có chọn lọc, không phải tín hiệu bán tháo toàn bộ tài sản rủi ro. Khảo sát tháng 8 của BofA cho thấy tỷ trọng cổ phiếu toàn cầu vẫn ở mức thừa ròng 56%, trong khi tiền mặt chỉ chiếm 3,5%. Cổ phiếu bán dẫn toàn cầu vẫn là giao dịch đông đúc nhất, dù mức độ đông đúc đã giảm so với tháng trước. 10

• Những số liệu được cung cấp chưa đủ để xác nhận chính xác dòng vốn theo từng quốc gia, toàn bộ danh sách các ngành được ưa chuộng ngoài viễn thông hay bảng xếp hạng thừa/thiếu tỷ trọng khu vực và ngành hiện tại. Một điểm về khu vực được củng cố bởi nguồn là Ấn Độ được ghi nhận là thị trường bị các quỹ giảm tỷ trọng nhiều nhất tại châu Á trong khảo sát tháng 8 của BofA. 15

Vì sao dòng tiền cổ phiếu liên quan đến rủi ro tín dụng AI?

• Sự luân chuyển trên thị trường cổ phiếu diễn ra cùng lúc với thay đổi trong cách tài trợ cho cuộc đua AI. Các công ty công nghệ lớn ngày càng huy động nợ và vốn cổ phần để xây dựng hạ tầng AI, thay vì chủ yếu sử dụng dòng tiền tự tạo ra từ hoạt động kinh doanh. 1

• Bốn công ty cung cấp hạ tầng đám mây quy mô lớn—Amazon, Alphabet, Meta và Oracle—đã phát hành khoảng 194 tỷ USD trái phiếu tính đến ngày 7/7, tăng 79% so với khoảng 108 tỷ USD trong cả năm 2025. 4 Riêng Amazon đã tìm cách huy động ít nhất 25 tỷ USD qua một đợt phát hành trái phiếu nhằm tài trợ cho các khoản đầu tư lớn vào AI. 5

• Nguồn cung trái phiếu dồi dào đang thử thách khả năng hấp thụ của nhà đầu tư. Một số báo cáo mô tả thị trường trái phiếu rơi vào trạng thái “khó tiêu”, trong khi chênh lệch tín dụng của các công ty công nghệ nới rộng. Chênh lệch tín dụng là phần lợi suất cao hơn mà nhà đầu tư yêu cầu so với trái phiếu Chính phủ để nắm giữ nợ doanh nghiệp; mức chênh lệch tăng thường phản ánh yêu cầu bù đắp rủi ro lớn hơn. 2

• Mối lo kinh tế cốt lõi là sự lệch pha giữa nghĩa vụ nợ và hiệu quả đầu tư. Tiền lãi, tiền gốc và lịch trả nợ mang tính hợp đồng, trong khi doanh thu, công suất sử dụng, sức mạnh định giá và tỷ suất sinh lời của các trung tâm dữ liệu AI vẫn chưa chắc chắn. Nếu dòng tiền kỳ vọng từ AI không đạt được, định giá cổ phiếu giảm và chênh lệch tín dụng tăng có thể khuếch đại lẫn nhau: giá cổ phiếu yếu đi gây thêm áp lực huy động vốn, còn chi phí vay cao hơn làm giảm lợi nhuận dự kiến của các dự án hạ tầng mới.

Nguy cơ hệ thống lớn đến đâu?

• Một đợt điều chỉnh rộng hơn do AI dẫn dắt là khả năng không thể bỏ qua, bởi vị thế đầu tư từng tập trung cao và chu kỳ tài trợ ngày càng phụ thuộc vào nợ. Những khu vực dễ tổn thương nhất có thể là cổ phiếu phần cứng AI đang bị định giá cao, các doanh nghiệp chi vốn lớn nhưng chưa chứng minh được khả năng kiếm tiền, nhà cung cấp phụ thuộc vào ngân sách của các công ty đám mây lớn và trái phiếu công nghệ có kỳ hạn dài.

• Dù vậy, các bằng chứng hiện có chưa chứng minh một sự kiện tín dụng mang tính hệ thống. Goldman Sachs cho rằng hiệu ứng lan tỏa từ hoạt động phát hành nợ liên quan đến AI sang toàn bộ thị trường trái phiếu vẫn hạn chế, dù nguồn tài trợ cho AI đã chiếm gần một phần tư tổng lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp có chất lượng đầu tư. 3

• Vì thế, kết luận thận trọng nhất là thị trường đang phát đi cảnh báo về khả năng đảo chiều một giao dịch quá đông đúc và sự siết chặt trong điều kiện tài trợ cho AI—not một cuộc khủng hoảng tín dụng đã được xác nhận. Nhà đầu tư nên theo dõi chênh lệch tín dụng công nghệ có tiếp tục nới rộng hay không, nhu cầu và mức chiết khấu trong các đợt phát hành trái phiếu mới của các công ty đám mây lớn, khả năng cắt giảm chi tiêu vốn cho AI, dấu hiệu công suất trung tâm dữ liệu hoặc doanh thu AI không đạt kỳ vọng, cũng như nguy cơ cổ phiếu bán dẫn tiếp tục bị bán trên diện rộng.