Người thừa kế Ray-Ban từ chức, cuộc chiến quyền kiểm soát đế chế hơn 40 tỷ euro bước sang giai đoạn mới

Chuyện gì đã xảy ra?

Leonardo Maria Del Vecchio, 31 tuổi và là con trai của nhà sáng lập quá cố Leonardo Del Vecchio, sẽ rời các vai trò giám đốc chiến lược của EssilorLuxottica và chủ tịch Ray-Ban kể từ ngày 31/8/2026. Ông cho biết muốn tập trung vào những dự án kinh doanh mới. 13

Đây không chỉ là một thay đổi nhân sự thông thường. Leonardo Maria là thành viên của gia đình sáng lập và cũng là cổ đông có tiếng nói tại Delfin — công ty holding gia đình đang nắm 32,4% EssilorLuxottica. Vì vậy, việc ông rời vị trí điều hành đã biến mâu thuẫn trong nội bộ ban lãnh đạo thành một vấn đề sở hữu và quản trị dễ nhận thấy hơn.

Bất đồng với CEO và cuộc tranh chấp thừa kế

Các thông tin được công bố cho thấy quyết định từ chức diễn ra sau những căng thẳng với CEO Francesco Milleri. Leonardo Maria từng chỉ trích cách điều hành của tập đoàn là xa cách với nhân viên và thiếu tính con người. 13

Ông cũng là nhân vật trung tâm trong nỗ lực tái cơ cấu quyền sở hữu tại Delfin. Theo kế hoạch trị giá khoảng 10 tỷ euro, Leonardo Maria muốn mua phần nắm giữ của hai người em Luca và Paola, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu cá nhân tại Delfin từ 12,5% lên 37,5%. 45

Ý tưởng này ban đầu được các thành viên gia đình thông qua vào tháng 4, nhưng sau đó bị đình trệ. Những bất đồng chủ yếu xoay quanh việc huy động nợ và các biện pháp bảo vệ quyền quản trị nếu quyền kiểm soát tập trung hơn vào một người thừa kế. 56

Vì sao việc từ chức làm tranh chấp gay gắt hơn?

Việc Leonardo Maria rời EssilorLuxottica có thể giúp tách bạch hơn giữa quản lý doanh nghiệp và sở hữu gia đình: ông Milleri cùng hội đồng quản trị tiếp tục điều hành tập đoàn, trong khi gia đình Del Vecchio giữ quyền lợi lớn thông qua Delfin.

Tuy nhiên, sự tách bạch này không giải quyết được câu hỏi cốt lõi: ai sẽ có ảnh hưởng quyết định đối với Delfin và các tài sản mà công ty này nắm giữ? Leonardo Maria vẫn là cổ đông của Delfin. Do đó, ông không còn tham gia điều hành hằng ngày tại EssilorLuxottica nhưng vẫn có thể tác động đến các cuộc tranh luận về quyền kiểm soát, thành phần hội đồng quản trị, chính sách cổ tức, bán tài sản và kế hoạch kế nhiệm. 614

Cấu trúc thừa kế với quyền sở hữu tương đối ngang bằng giữa các thành viên gia đình vốn đã khiến việc ra quyết định tại Delfin gặp khó khăn. Việc một người thừa kế rút khỏi ban điều hành của doanh nghiệp chủ chốt có thể làm giảm nguy cơ can thiệp trực tiếp vào hoạt động hằng ngày, nhưng đồng thời khiến xung đột giữa cổ đông lớn và ban lãnh đạo trở nên rõ ràng hơn.

Những tài sản nào bị đặt vào tâm điểm?

Delfin không chỉ là cổ đông lớn nhất của EssilorLuxottica. Công ty holding có trụ sở tại Luxembourg này còn nắm cổ phần tại ngân hàng Monte dei Paschi di Siena, hãng bảo hiểm Assicurazioni Generali và ngân hàng UniCredit. 46

EssilorLuxottica chiếm phần quan trọng trong danh mục đầu tư của Delfin. Vì thế, tranh chấp kéo dài có thể ảnh hưởng đến cách gia đình phân bổ vốn, theo đuổi chính sách cổ tức và định hình chiến lược tại nhiều doanh nghiệp lớn của Italy — chứ không chỉ tác động đến chủ sở hữu thương hiệu Ray-Ban.

EssilorLuxottica đang đối mặt áp lực gì?

Tập đoàn vẫn phải tăng tốc trong lĩnh vực kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo, trong khi cạnh tranh ngày càng quyết liệt với các đối thủ công nghệ có nguồn lực lớn như Apple, Google và Samsung. 10

Kính thông minh đòi hỏi đầu tư dài hạn, khả năng phối hợp với đối tác công nghệ, tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường và một chiến lược nhất quán. Bối cảnh quản trị thiếu ổn định có thể làm nhà đầu tư lo ngại hơn về khả năng thực thi. Tuy vậy, các thông tin hiện có chưa chứng minh rằng tranh chấp gia đình đã trực tiếp gây ra một sự trì hoãn chiến lược cụ thể. 10

Mua lại cổ phiếu có đủ để trấn an thị trường?

Đến cuối tháng 8, cổ phiếu EssilorLuxottica đã giảm khoảng 40% tính từ đầu năm. Ngày 28/8, công ty công bố chương trình mua lại tối đa 5 triệu cổ phiếu, có giá trị hơn 800 triệu euro theo mức giá tại thời điểm đó. Ban lãnh đạo mô tả chương trình là dấu hiệu cho thấy niềm tin vào khả năng tạo giá trị và triển vọng dài hạn của tập đoàn. 29

Mua lại cổ phiếu có thể hỗ trợ giá trong ngắn hạn, thể hiện quan điểm của ban lãnh đạo rằng cổ phiếu đang bị định giá thấp và cải thiện một số chỉ số tính trên mỗi cổ phiếu. Nhưng đây không phải lời giải cho bế tắc tại Delfin. Biện pháp này không thể phân xử quyền sở hữu giữa các thành viên gia đình, tạo lập một cơ chế quản trị lâu dài hay loại bỏ bất ổn chiến lược. Các nhà phân tích đã liên hệ sự phức tạp trong quản trị với áp lực lên cổ phiếu, bên cạnh sức ép cạnh tranh ngày càng tăng. 102

Điều nhà đầu tư sẽ theo dõi

Về vận hành, việc Leonardo Maria Del Vecchio rời đi chưa tạo ra một cuộc khủng hoảng tức thời; EssilorLuxottica vẫn tiếp tục dưới sự điều hành của Francesco Milleri. Nhưng về quản trị, quyết định này khiến cuộc tranh chấp kế nhiệm và quyền kiểm soát trong gia đình Del Vecchio trở nên nổi bật hơn.

Câu hỏi lớn hiện nay là liệu Delfin có thể tách tranh chấp sở hữu gia đình khỏi hoạt động quản lý chuyên nghiệp đủ nhanh hay không. Khả năng duy trì sự tập trung vào kính thông minh và các động lực tăng trưởng khác sẽ phụ thuộc không chỉ vào sản phẩm, mà còn vào việc gia đình kiểm soát tập đoàn có thể thiết lập một cấu trúc quản trị ổn định đến mức nào.