Nợ AI đang đẩy lợi suất trái phiếu lên như thế nào—and vì sao Pimco vẫn nhìn thấy cơ hội?

Cơn sốt đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) không còn chỉ là câu chuyện của thị trường cổ phiếu. Nó đang làm thay đổi cả thị trường tín dụng khi các công ty công nghệ đẩy mạnh vay nợ để tài trợ cho trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán và hạ tầng liên quan.

Marc Seidner, Giám đốc đầu tư mảng chiến lược phi truyền thống của Pimco, mô tả tình trạng hiện nay là “quá nhiều, quá nhanh”. Theo ông, làn sóng phát hành này đang khiến thị trường thu nhập cố định bị “bội thực” và có thể đã góp phần đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên khoảng 4,75% vào đầu tháng 8. Tuy nhiên, đây chỉ là một yếu tố đóng góp, không phải lời giải thích duy nhất.

Big Tech đã trở thành nguồn cung trái phiếu lớn

Dấu hiệu rõ nhất nằm ở quy mô phát hành. Amazon, Alphabet, Meta và Oracle đã phát hành khoảng 194 tỷ USD trái phiếu tính đến ngày 7/7/2026, so với khoảng 108 tỷ USD trong cả năm 2025, theo phân tích của Reuters dựa trên dữ liệu LSEG. 17

Đợt chào bán tháng 7 của Amazon cho thấy vừa nhu cầu vốn khổng lồ, vừa sức hấp thụ đáng kể của thị trường đối với nợ công nghệ được xếp hạng tín nhiệm cao. Công ty huy động 25 tỷ USD qua tám nhóm trái phiếu, có thời hạn từ năm 2029 đến năm 2066. Nhu cầu đăng ký mua cao nhất được báo cáo ở mức khoảng 62 tỷ USD. 18

Các ước tính khác cho ra những con số không giống nhau vì sử dụng nhóm tổ chức phát hành, thời điểm và định nghĩa khác nhau về “nợ liên quan đến AI”. Morgan Stanley dự báo tổng phát hành nợ AI trên toàn cầu có thể đạt gần 570 tỷ USD trong năm 2026, tăng từ khoảng 236 tỷ USD tính đến ngày 31/5. Goldman Sachs trong một ước tính riêng cho rằng tổng nợ liên quan đến AI đã lên gần 500 tỷ USD trong năm nay, trong đó các công ty vận hành hạ tầng đám mây quy mô lớn chiếm khoảng 40%.

Vì vậy, các con số này không thể được dùng thay thế cho nhau. Nhưng chúng cùng chỉ về một hướng: hạ tầng AI đã trở thành một nguồn cung đáng kể trên thị trường trái phiếu.

Vì sao nợ doanh nghiệp nhiều hơn có thể đẩy lợi suất tăng?

Cơ chế chính nằm ở cung và cầu.

Trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài đòi hỏi nhà đầu tư phải hấp thụ thêm duration—mức độ nhạy cảm của giá trái phiếu trước thay đổi lãi suất. Khi các công ty vận hành hạ tầng đám mây đồng loạt phát hành lượng lớn trái phiếu dài hạn, trong lúc chính phủ Mỹ cũng bán ra nhiều trái phiếu Kho bạc, nhà đầu tư phải cân nhắc xem họ muốn nắm giữ thêm bao nhiêu rủi ro lãi suất.

Nếu nhu cầu không tăng nhanh bằng nguồn cung, doanh nghiệp thường phải đưa ra lợi suất cao hơn hoặc mức chênh lệch tín dụng rộng hơn để hoàn tất thương vụ. Giá trái phiếu và lợi suất biến động ngược chiều, nên nhu cầu yếu hơn có thể khiến giá giảm và lợi suất tăng ở một số phân khúc thị trường. Các đợt phát hành mới cũng có thể phải kèm theo “mức nhượng bộ phát hành”—tức lợi suất cao hơn trái phiếu đang lưu hành—để thu hút người mua.

Reuters cho biết làn sóng phát hành nợ AI đang thử thách sức cầu của nhà đầu tư. Phân tích của hãng cũng nhận định nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp tăng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến lợi suất Kho bạc kỳ hạn dài. Nghiên cứu tín dụng của Pimco đồng thời nhấn mạnh quy mô phát hành kỷ lục của các công ty vận hành hạ tầng đám mây trên thị trường USD và tỷ trọng ngày càng lớn của nhóm này trong các chỉ số trái phiếu doanh nghiệp loại đầu tư.

Điều đó không có nghĩa mỗi USD mà một công ty công nghệ vay đều trực tiếp làm lợi suất Kho bạc tăng. Trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ là hai loại tài sản khác nhau. Tuy nhiên, chúng cùng thu hút vốn từ những nhóm nhà đầu tư tương tự, và nhà đầu tư thường so sánh lợi suất, chất lượng tín dụng cũng như rủi ro kỳ hạn giữa chúng.

Bằng chứng cho thấy gì—và chưa chứng minh được điều gì?

Một số ước tính trên thị trường cho rằng các công ty liên quan đến AI đã vay khoảng 182 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 và tổng quy mô cả năm có thể gần 400 tỷ USD. Những dự báo khác cao hoặc thấp hơn. Sự khác biệt phụ thuộc vào việc nhà phân tích có tính Microsoft, các khoản vay tư nhân, hợp đồng thuê, tài trợ dự án, khoản vay bằng ngoại tệ và nợ do nhà cung cấp hoặc các đơn vị liên quan phát hành hay không.

Dữ liệu hiện có ủng hộ ba kết luận:

• Hoạt động vay nợ liên quan đến AI đã tăng rất mạnh.
• Nguồn cung mới tập trung vào trái phiếu chất lượng đầu tư, kỳ hạn dài—những tài sản cạnh tranh trực tiếp với các công cụ thu nhập cố định khác.
• Nhà đầu tư ngày càng chú ý hơn đến mức giá phát hành, đòn bẩy và tốc độ vay nợ.

Tuy nhiên, dữ liệu chưa chứng minh được rằng riêng nợ AI đã làm lợi suất dài hạn của Mỹ tăng 10–20 điểm cơ bản. Bình luận của Reuters, dẫn ước tính từ Goldman Sachs, cho rằng tác động rộng hơn có thể chỉ khoảng 5 điểm cơ bản và mang tính biên so với các lực tác động khác.

Tương tự, chưa thể kết luận chính xác rằng vay nợ AI đã đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 4,75%. Pimco nói điều này là có khả năng, nhưng cách diễn đạt đó không xác định mức đóng góp cụ thể. Kỳ vọng lạm phát, chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), lượng trái phiếu Kho bạc phát hành, các lo ngại tài khóa, phần bù kỳ hạn và nhu cầu toàn cầu đối với tài sản an toàn đều có thể đồng thời tác động đến lợi suất dài hạn. Reuters cũng cho rằng các yếu tố chu kỳ và tài khóa quan trọng hơn hoạt động tài trợ AI đối với xu hướng chung của lãi suất.

Hiệu ứng lan tỏa tại Hàn Quốc: chip tăng tốc, trái phiếu chịu áp lực

Tác động tài chính của AI còn lan tới những nền kinh tế cung cấp hạ tầng cho ngành này. Tăng trưởng quý I của Hàn Quốc được hỗ trợ bởi mức tăng 5,1% của xuất khẩu, dẫn đầu là các linh kiện công nghệ thông tin, trong đó có chất bán dẫn sử dụng cho hạ tầng AI. Sau khi số liệu được công bố, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn ba năm của Hàn Quốc tăng 8,8 điểm cơ bản. 3

Kênh truyền dẫn tại đây khác với câu chuyện nợ doanh nghiệp ở Mỹ. Xuất khẩu chất bán dẫn mạnh hơn có thể thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư và kỳ vọng lạm phát tại Hàn Quốc. Khi đó, nhà đầu tư có thể dự đoán Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc sẽ duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn hoặc tăng lãi suất, khiến lợi suất trái phiếu chính phủ đi lên.

Bloomberg đưa tin trái phiếu chính phủ Hàn Quốc bằng nội tệ đã mất 7,5% trong năm 2026 tính đến đầu tháng 6, là thị trường yếu nhất trong 44 thị trường được theo dõi. Lợi suất chuẩn kỳ hạn ba năm lên khoảng 3,9%. 1 Các nhà phân tích cho rằng sự bùng nổ của ngành bán dẫn và tác động lạm phát của nó có thể tiếp tục gây áp lực tăng lợi suất. 2

Đây là điểm cần phân biệt: tại Hàn Quốc, AI gây sức ép lên trái phiếu không chỉ vì cạnh tranh vốn trên toàn cầu, mà còn vì nó thúc đẩy tăng trưởng trong nước và làm tăng kỳ vọng về một chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Tác động tới lãi vay, doanh nghiệp và cổ phiếu tăng trưởng

Lợi suất chuẩn cao hơn làm tăng ngưỡng chi phí đối với nhiều hình thức vay vốn. Lãi suất thế chấp tại Mỹ chịu ảnh hưởng từ thị trường Kho bạc và chứng khoán bảo đảm bằng khoản thế chấp, trong khi doanh nghiệp thường định giá trái phiếu dựa trên lợi suất chính phủ. Vì vậy, nếu lợi suất dài hạn duy trì ở mức cao, chi phí tài chính của hộ gia đình và doanh nghiệp cũng có thể tăng.

Tác động sẽ không đồng đều. Các công ty vận hành hạ tầng đám mây có tín nhiệm cao vẫn có thể thu hút lượng cầu lớn, nhưng có thể phải trả chi phí cao hơn dự kiến. Doanh nghiệp nhỏ hơn, bên vay có đòn bẩy cao và các dự án chưa chắc chắn về dòng tiền tương lai có thể phải chấp nhận chênh lệch tín dụng rộng hơn, mức nhượng bộ phát hành lớn hơn hoặc thậm chí khó tiếp cận thị trường.

Với các công ty đang tự tài trợ cho kế hoạch mở rộng AI, lãi suất cao tạo thêm một bài kiểm tra: doanh thu và năng suất kỳ vọng có đủ lớn để bù đắp chi phí hạ tầng hay không. Pimco cảnh báo quy mô chu kỳ đầu tư hiện rất lớn, trong khi quy mô cuối cùng của quá trình xây dựng vẫn còn khó xác định.

Lợi suất cao hơn cũng ảnh hưởng đến định giá cổ phiếu tăng trưởng. Giá trị doanh nghiệp một phần dựa trên giá trị hiện tại của dòng tiền kỳ vọng trong tương lai. Khi lãi suất chiết khấu tăng, những dòng tiền ở thời điểm càng xa càng trở nên kém giá trị hơn, gây áp lực đặc biệt lên các công ty chỉ được kỳ vọng tạo ra lợi nhuận lớn trong tương lai.

Chiến lược AI dựa vào nợ còn đặt ra một câu hỏi về bảng cân đối kế toán: lợi nhuận tương lai có tăng đủ nhanh để bù đắp nghĩa vụ nợ mới hay không?

Lập luận đối trọng: thâm hụt ngân sách mới là động lực chính

Lời giải thích đáng chú ý nhất khác với quan điểm nhấn mạnh nợ AI là thâm hụt ngân sách Mỹ và lượng trái phiếu Kho bạc phát hành mới, chứ không phải chi tiêu vốn cho AI, mới là nguồn áp lực chủ yếu đẩy lợi suất dài hạn lên.

Lập luận này có cơ sở vững chắc. Chính phủ liên bang Mỹ phát hành lượng nợ lớn hơn rất nhiều so với bất kỳ công ty công nghệ riêng lẻ nào. Ngoài ra, lợi suất Kho bạc dài hạn còn phản ánh rủi ro lạm phát, kỳ vọng về chính sách của Fed, phần bù kỳ hạn và nhu cầu của nhà đầu tư đối với tài sản an toàn.

Một phân tích riêng của Pimco cho rằng đà tăng gần đây của lợi suất Kho bạc kỳ hạn dài chủ yếu đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách, thay vì một sự định giá lại đáng kể phần bù kỳ hạn do AI gây ra. Reuters cũng kết luận nợ AI không nên được xem là lời giải thích duy nhất hoặc áp đảo cho sự suy yếu của thị trường trái phiếu.

Cách diễn giải thuyết phục nhất là xem hoạt động vay nợ AI như một yếu tố khuếch đại. Nó bổ sung một nguồn cung duration doanh nghiệp lớn và mang tính chu kỳ vào thị trường vốn vốn đã phải hấp thụ lượng trái phiếu chính phủ đáng kể, trong bối cảnh bất định về lạm phát và chính sách.

Vì sao Pimco vẫn nhìn thấy cơ hội?

Trong ngắn hạn, nguồn cung trái phiếu dồn dập gây khó chịu cho những người đang nắm giữ trái phiếu. Khi lợi suất tăng, giá của các trái phiếu đã phát hành trước đó thường giảm, tạo ra khoản lỗ theo giá thị trường đối với các chứng khoán có kỳ hạn dài.

Nhưng lợi suất cao hơn cũng cải thiện mức thu nhập ban đầu dành cho người mua mới. Nếu tốc độ phát hành giảm, lạm phát hạ nhiệt, tăng trưởng yếu đi hoặc thị trường hấp thụ được nguồn cung, lợi suất có thể giảm. Khi đó, nhà đầu tư trái phiếu có khả năng nhận được cả thu nhập từ lãi coupon lẫn lợi nhuận từ giá tăng.

Đó là luận điểm cơ hội của Pimco: làn sóng tài trợ cho AI có thể tạo biến động và gây sức ép định giá trong ngắn hạn, nhưng đồng thời thiết lập lại mức lợi nhuận khởi điểm của thị trường trái phiếu ở mức hấp dẫn hơn. Điều quan trọng là phải chọn lọc.

Nhà đầu tư cần phân biệt các tổ chức phát hành có nền tảng tài chính vững chắc với những công ty hoặc dự án chỉ có thể duy trì đòn bẩy nếu các giả định tích cực về nhu cầu AI, dòng tiền và khả năng tái cấp vốn trở thành hiện thực.

Bài học rộng hơn không phải là AI đã một mình gây ra đợt bán tháo trái phiếu. Vấn đề là quy mô bùng nổ công nghệ hiện đã đủ lớn để tác động đến nguồn cung, cách định giá và cấu trúc rủi ro của thị trường thu nhập cố định. Trong ngắn hạn, cụm từ “quá nhiều, quá nhanh” mô tả một bài toán hấp thụ của thị trường. Về dài hạn, chính bài toán đó có thể đem lại cho người mua trái phiếu mức thu nhập cao hơn và nhiều cơ hội tốt hơn—miễn là họ đủ sức chịu đựng giai đoạn điều chỉnh.