Tuyên bố Nga đột phá phòng tuyến Sloviansk chưa được xác minh độc lập

Nga đang duy trì sức ép liên tục tại Donetsk, đặc biệt quanh Pokrovsk, Kostiantynivka và các hướng tiến về Sloviansk. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có chưa cho thấy một cuộc đột phá quyết định như tuyên bố của Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov. Bức tranh thận trọng hơn là những bước tiến từng phần, các đợt thâm nhập quy mô nhỏ và giao tranh dữ dội, trong khi Ukraine vẫn kháng cự và tổ chức phản công ở một số khu vực. 456

Gerasimov đã tuyên bố gì về Sloviansk?

Ngày 27/8, ông Gerasimov nói quân Nga đã xuyên thủng tuyến phòng thủ đầu tiên của khu vực cứ điểm Sloviansk–Kramatorsk và đang tiến công trên một mặt trận rộng khoảng 160 km. Ông cũng tuyên bố binh sĩ Nga chỉ còn cách vùng ngoại ô phía đông Sloviansk khoảng 4 km.

Những thông tin này được các nguồn liên kết với nhà nước Nga và Bộ Quốc phòng Nga đăng tải. Vì vậy, đây trước hết là tuyên bố của một bên tham chiến, chưa phải thực tế chiến trường đã được xác minh độc lập. 12314

Các đánh giá độc lập xác nhận quân Nga có hoạt động và đạt bước tiến ở phía đông Sloviansk, nhưng chưa xác nhận toàn bộ quy mô mà ông Gerasimov mô tả. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) nhận định Nga đang tìm cách giành các vị trí thuận lợi ở phía đông và đông nam thành phố, có thể chuẩn bị cho những cuộc tấn công trong tương lai nhằm vào Sloviansk và tuyến phòng thủ kiên cố rộng hơn. Trước đó, ISW cũng ghi nhận lực lượng Ukraine tiến lên hoặc duy trì vị trí tại hướng Sloviansk. 456

Điểm cần phân biệt là việc các đơn vị nhỏ thâm nhập hoặc tiếp cận một số vị trí không đồng nghĩa với việc kiểm soát một mặt trận liên tục hay phá vỡ cả hệ thống phòng thủ kiên cố. Đánh giá ngày 28/8 của ISW còn cho biết quân Nga tiếp tục hoạt động nhưng không tiến lên tại một số khu vực then chốt, trong khi Ukraine đạt những bước tiến chiến thuật hạn chế quanh Kostiantynivka.

Kostiantynivka và Pokrovsk mới là các điểm nóng trước mắt

Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết đã có 250 cuộc giao tranh trong ngày 28/8. Trong đó, lực lượng Nga tiến hành 40 cuộc tấn công ở mặt trận Pokrovsk và 35 cuộc quanh Kostiantynivka — hai khu vực có mật độ giao tranh cao nhất được báo cáo trong ngày. Ở hướng Sloviansk, Ukraine cho biết đã đẩy lùi 7 đợt xung phong.

Mô hình này cho thấy nỗ lực tác chiến của Nga rộng hơn một cuộc tiến công trực diện vào riêng Sloviansk. Moscow đang tìm cách bào mòn tuyến phòng thủ của Ukraine tại Donetsk từ nhiều hướng, trong đó sức ép quanh Kostiantynivka đe dọa phần phía nam của tuyến phòng thủ thường được gọi là “Vành đai Pháo đài”.

ISW đã ghi nhận các hoạt động thâm nhập của Nga trong và xung quanh Kostiantynivka. Tuy nhiên, những đánh giá trước đó cho thấy các hoạt động này chưa giúp Nga kiểm soát thành phố ở quy mô có ý nghĩa về mặt tác chiến.

Sloviansk dù vậy đang đối mặt với nguy cơ ngày càng lớn. Chính quyền quân sự khu vực Donetsk đã xếp thành phố vào vùng giao tranh tích cực sau các đợt pháo kích dữ dội nhằm vào Sloviansk và Kramatorsk. Ukraine cũng đang tăng cường phòng thủ tại khu vực. 7

Cần thận trọng với các con số thương vong và lãnh thổ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết Nga đã chịu 267.000 thương vong kể từ đầu năm 2026, trong đó khoảng 155.000 người thiệt mạng. Ông nói thêm rằng 70–80% thương vong của Nga tập trung gần Kostiantynivka. Đây là các ước tính chính thức của Ukraine và chưa được bằng chứng hiện có xác minh độc lập.

Bức tranh tổng thể cho thấy tổn thất của Nga rất lớn. ISW dẫn các báo cáo của Ukraine cho rằng Nga chịu hơn 42.000 thương vong trong tháng 7, đồng thời lưu ý rằng mọi con số thương vong do các bên tham chiến công bố đều cần được xem xét thận trọng. Trong điều kiện chiến sự vẫn diễn ra, rất khó kiểm chứng chính xác tổng số cũng như phân biệt giữa người thiệt mạng, bị thương và các dạng tổn thất khác.

Tương tự, các tuyên bố về mức tăng lãnh thổ ròng của Nga trong tháng 8 không nên được xem là kết luận cuối cùng nếu chưa nêu rõ phương pháp tính. Đánh giá ngày 22/8 của ISW ghi nhận quân Nga đã chiếm hoặc thâm nhập 8,52 km², nhưng đồng thời mất quyền kiểm soát 27,09 km² trong tháng tính đến thời điểm đó. Hai con số này không thể được diễn giải thành việc Nga chắc chắn đã giành thêm ròng 27 km².

Ukraine tìm cách làm tăng chi phí tiến công của Nga

Ukraine tiếp tục tập kích hạ tầng quân sự, các cơ sở sản xuất nhiên liệu và mạng lưới hậu cần của Nga. Các cuộc tấn công được báo cáo đã nhằm vào một nhà máy lọc dầu lớn và một sân bay liên quan đến lực lượng không quân chiến lược của Nga. ISW cũng đánh giá rằng các đòn đánh của Ukraine nhằm vào hạ tầng dầu khí vẫn tiếp diễn. 5

Mục tiêu của chiến dịch này là gây gián đoạn những hệ thống duy trì cuộc tiến công của Nga, gồm nhiên liệu, hậu cần, không quân và năng lực sản xuất quốc phòng. Các cuộc tập kích có thể làm tăng chi phí tác chiến của Moscow, nhưng không thay thế yêu cầu cốt lõi là Ukraine phải giữ được tuyến phòng thủ quanh Kostiantynivka, Sloviansk và Kramatorsk.

Một diễn biến chiến lược khác là Anh và Pháp quyết định hỗ trợ Ukraine tiếp cận công nghệ để tự sản xuất tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP. Anh đồng ý giải mật và chuyển giao công nghệ liên quan, còn Pháp ủng hộ việc cấp phép cho phiên bản tương đương của Pháp. 18

Biện pháp này có thể giúp Kyiv xây dựng năng lực tấn công tầm xa bền vững hơn. Tuy nhiên, nó không tự động chứng minh rằng Ukraine đã bắt đầu sản xuất tên lửa, cũng không cho thấy một cơ sở sản xuất tên lửa đạn đạo cụ thể của Nga chắc chắn sẽ bị nhắm tới.

Tranh luận tài chính tại châu Âu nóng trở lại

Tây Ban Nha, Thụy Điển, Ba Lan và Hà Lan đang kêu gọi Liên minh châu Âu nối lại công việc về phương án sử dụng các tài sản quốc gia của Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Reuters đưa tin khoảng 210 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa tại EU. Bỉ vẫn phản đối kế hoạch trong bối cảnh tồn tại những quan ngại về pháp lý và tài chính. 1719

Đề xuất này vẫn chưa được giải quyết về mặt chính trị và pháp lý. Với Ukraine, cuộc tranh luận có ý nghĩa chiến lược rõ rệt: nguồn tài chính ổn định và có thể dự đoán ảnh hưởng trực tiếp tới việc mua đạn dược, phát triển phòng không, mở rộng công nghiệp quốc phòng và duy trì khả năng theo đuổi một cuộc chiến kéo dài.

Kết luận

Nga đang nắm thế chủ động ở một số khu vực tại Donetsk và tạo sức ép nghiêm trọng lên hệ thống phòng thủ của Ukraine. Tuy nhiên, tuyên bố của ông Gerasimov rằng quân Nga chỉ còn cách Sloviansk 4 km và đã xuyên thủng tuyến phòng thủ đầu tiên hiện chưa được các đánh giá chiến trường độc lập xác nhận. 15

Kết luận có cơ sở nhất hiện nay hẹp hơn nhiều: Nga đã đạt một số bước tiến cục bộ và đang bố trí lực lượng cho các cuộc tấn công nhằm vào “Vành đai Pháo đài”, trong khi Ukraine tiếp tục tranh chấp các hướng tiếp cận, củng cố Sloviansk và chống đỡ sức ép quanh Kostiantynivka và Pokrovsk.

Giai đoạn tiếp theo sẽ không chỉ được quyết định bởi một tuyên bố gây chú ý trên tiêu đề. Yếu tố then chốt là liệu Nga có thể biến các hoạt động thâm nhập và lợi thế chiến thuật thành quyền kiểm soát lâu dài hay không — và liệu Ukraine có giữ vững tuyến phòng thủ, mở rộng năng lực tấn công tầm xa và bảo đảm được sự hỗ trợ tài chính, công nghệ từ châu Âu hay không.