SK hynix cảnh báo thiếu chip nhớ AI có thể kéo dài đến năm 2030: Vì sao?

Thông điệp cốt lõi của CEO SK hynix Kwak Noh-jung là tình trạng thiếu chip nhớ hiện nay mang tính cấu trúc, không chỉ là một đợt tăng giá tạm thời trong chu kỳ quen thuộc của ngành bán dẫn. Ông cho biết chưa thấy dấu hiệu rõ ràng của một đợt suy giảm và dự kiến thị trường sẽ tiếp tục khan hiếm đến hết năm 2030. 25

Đây là một dự báo lạc quan, không phải lời bảo đảm. Đầu tư AI chậm lại, công suất mới được đưa vào nhanh hơn dự kiến hoặc kinh tế toàn cầu suy yếu đều có thể làm thay đổi cán cân cung – cầu. Tuy nhiên, lập luận của SK hynix cho thấy AI đang làm thay đổi cách chip nhớ được thiết kế, bán và sản xuất.

AI đang làm biến đổi chu kỳ truyền thống của chip nhớ

Trong nhiều thập kỷ, chip nhớ thường vận động theo chu kỳ tăng – giảm mạnh: khi giá tăng, các nhà sản xuất mở rộng công suất; sau đó nguồn cung vượt nhu cầu, khiến giá lao dốc.

Theo ông Kwak, AI đang khiến thị trường ít phụ thuộc hơn vào mô hình này. Các hệ thống AI cần khối lượng lớn bộ nhớ hiệu năng cao, đặc biệt là HBM (High Bandwidth Memory – bộ nhớ băng thông cao). Đồng thời, sản phẩm bộ nhớ ngày càng được điều chỉnh theo từng ứng dụng và khách hàng, thay vì hoàn toàn là hàng hóa tiêu chuẩn hóa. 510

Sự thay đổi đó buộc nhà cung cấp và khách hàng phối hợp sớm hơn về lộ trình sản phẩm, yêu cầu thiết kế, quy trình kiểm định và cam kết giao hàng trước khi công suất được xây dựng. 510

Nói cách khác, nhu cầu có thể dễ dự báo hơn, nhưng nguồn cung lại khó bổ sung hơn. Bộ nhớ tiên tiến đòi hỏi quy trình sản xuất và đóng gói chuyên biệt. Một cơ sở mới phải được xây dựng, lắp thiết bị, tăng dần sản lượng rồi vượt qua các bước kiểm định trước khi tạo ra sản lượng đáng kể.

Ông Kwak vẫn thừa nhận nhu cầu AI có thể đạt đỉnh và một đợt suy giảm khác có thể xảy ra. Tuy vậy, ông cho rằng lần suy giảm tiếp theo sẽ khác các cú sốc dư cung nghiêm trọng trong quá khứ: nhu cầu có thể chậm lại thay vì sụp đổ. 711

Triển vọng của Micron cho thấy áp lực nguồn cung vẫn rất lớn

Micron cũng đưa ra một chỉ dấu cho thấy thị trường đang căng thẳng đến mức nào. CEO công ty cho biết khách hàng trung tâm dữ liệu muốn lượng bộ nhớ cao hơn khoảng 50% so với mức Micron có thể cam kết cung ứng.

Micron đồng thời lên kế hoạch tăng mạnh chi tiêu vốn: khoảng 26 tỷ USD trong năm tài chính 2026 và hơn 45 tỷ USD trong năm tài chính 2027, theo các báo cáo về kế hoạch của công ty. Trước đó, Reuters đưa tin Micron đã nâng kế hoạch chi tiêu năm tài chính 2026 thêm 5 tỷ USD để đáp ứng nhu cầu do AI thúc đẩy và tình trạng nguồn cung thắt chặt.

Các khoản đầu tư này cuối cùng sẽ giúp mở rộng công suất, nhưng không thể giải quyết ngay tình trạng thiếu hụt. Nhà máy bán dẫn và dây chuyền đóng gói tiên tiến cần nhiều năm để xây dựng, trang bị, vận hành thử và kiểm định. Vì vậy, mức chi tiêu khổng lồ vừa phản ánh quy mô nhu cầu kỳ vọng, vừa cho thấy nguồn cung có thể được cải thiện từng bước thay vì tăng vọt trong một thời điểm.

Micron cũng liên hệ nguồn cung khan hiếm với giá bán cao và lợi nhuận kỷ lục, qua đó minh họa tác động thương mại của sự mất cân đối này.

SK hynix đang xây dựng gì tại Indiana?

SK hynix đã khởi công một cơ sở đóng gói bộ nhớ tiên tiến và nghiên cứu – phát triển tại Purdue Research Park ở West Lafayette, bang Indiana. Dự án có vốn đầu tư hơn 4 tỷ USD và là trung tâm sản xuất HBM đầu tiên của công ty tại Mỹ. 18

Các mốc thời gian được công bố rất đáng chú ý:

• Phòng sạch đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động trước tháng 10 năm 2028.
• Sản xuất hàng loạt HBM4E thế hệ tiếp theo dự kiến bắt đầu trong quý III năm 2029. 14
• Indiana được kỳ vọng trở thành một cơ sở sản xuất HBM chủ chốt của SK hynix tại Mỹ vào năm 2030. 8

Đây là cơ sở đóng gói tiên tiến, không phải nhà máy chế tạo wafer ở công đoạn đầu. Điểm khác biệt này rất quan trọng: nhà máy tại Indiana sẽ lắp ráp và đóng gói bộ nhớ tiên tiến cho các hệ thống AI, còn các wafer bộ nhớ nền tảng được sản xuất ở nơi khác trong chuỗi cung ứng bán dẫn. 18

Dự án cũng nhằm lấp khoảng trống của Mỹ trong lĩnh vực đóng gói bán dẫn tiên tiến. Mối liên kết với Đại học Purdue giúp kết nối cơ sở này với hoạt động nghiên cứu, đào tạo kỹ thuật và phát triển nhân lực. 1718

Các quan chức Indiana cho biết dự án có thể tạo tới 800 việc làm lương cao trực tiếp vào cuối năm 2030. 17 Một số ước tính khác tính cả việc làm trong xây dựng và các hoạt động gián tiếp nên cao hơn; vì vậy, không nên đánh đồng số việc làm trực tiếp với tổng tác động kinh tế tại địa phương.

HBM tùy biến có thể giúp giá duy trì ổn định hơn

Việc chuyển sang các sản phẩm bộ nhớ thiết kế theo nhu cầu khách hàng làm thay đổi bài toán kinh tế của cả nhà cung cấp lẫn bên mua. Với SK hynix và Micron, HBM cùng các loại bộ nhớ tiên tiến đang khan hiếm có thể mang lại giá bán cao hơn, hiệu suất sử dụng nhà máy tốt hơn và biên lợi nhuận rộng hơn khi nhu cầu vẫn vượt nguồn cung. Kết quả kinh doanh được báo cáo của Micron cho thấy sức mạnh của những điều kiện này.

Với các công ty xây dựng hệ thống AI, tác động lại phức tạp hơn. HBM là linh kiện quan trọng trong các bộ tăng tốc AI tiên tiến, nên giá bộ nhớ tăng sẽ làm chi phí hệ thống cao hơn và gây sức ép lên biên lợi nhuận phần cứng.

Điều đó không tự động quyết định lợi nhuận của bất kỳ công ty nào. Các nhà sản xuất có thể phản ứng bằng cách điều chỉnh giá, thay đổi cơ cấu sản phẩm, ký thỏa thuận cung ứng hoặc thay đổi thiết kế. Dù vậy, tình trạng thiếu bộ nhớ kéo dài khiến chi phí mở rộng hạ tầng AI trở thành một ràng buộc chiến lược khó bỏ qua.

Lưu ý quan trọng: năm 2030 là dự báo, không phải thời hạn chắc chắn

Dự báo cụ thể gần đây nhất của ông Kwak là tình trạng thiếu hụt sẽ kéo dài đến hết năm 2030. Một bài viết trước đó của Bloomberg mô tả triển vọng của ông là kéo dài qua năm 2030, trong khi phát biểu sau này tại lễ khởi công ở Indiana lấy mốc cuối năm 2030 làm tham chiếu. 125

Sự khác biệt này phản ánh độ bất định của thị trường, chứ không phải một lịch trình chính xác đến từng ngày. Kết luận vững chắc nhất không phải là tình trạng thiếu chip chắc chắn kéo dài đến một thời điểm cụ thể, mà là nhu cầu AI, quy trình sản xuất HBM chuyên biệt, thời gian kiểm định dài và việc lập kế hoạch công suất theo từng khách hàng đang khiến khả năng quay nhanh về mô hình hàng hóa truyền thống trở nên thấp hơn.

Với ngành bộ nhớ, điều đó có thể mở ra một giai đoạn dài hơn với quyền định giá mạnh. Với các công ty phần cứng AI, nguồn cung và chi phí bộ nhớ sẽ tiếp tục là những yếu tố mang tính chiến lược, vượt xa giai đoạn đầu của cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu.