Từ lựa chọn số một đến cuộc đua giành nhân tài AI: DeepMind đang hụt hơi?

Google DeepMind từng được xem là điểm đến hàng đầu của các nhà nghiên cứu AI tinh hoa tại châu Âu. Nhưng từ năm 2022–23 đến 2025–26, vị thế đó đã thay đổi rõ rệt: DeepMind vẫn là một tổ chức nghiên cứu đáng gờm, sở hữu hạ tầng tính toán và mật độ nhân tài đặc biệt cao, song lợi thế tuyển dụng, khả năng giữ chân người giỏi và hình ảnh về một phòng thí nghiệm có không gian nghiên cứu rộng mở đều đã suy yếu đáng kể. 2

Thị phần tuyển dụng lao dốc

Theo dữ liệu của Zeki Data, tỷ trọng của DeepMind trong các đợt tuyển dụng nhân sự nghiên cứu và kỹ thuật AI cấp cao tại châu Âu, Trung Đông và châu Phi — thường được gọi chung là khu vực EMEA — giảm từ 49% trong giai đoạn 2022–23 xuống còn 18,6% trong giai đoạn 2025–26. Đây là mức sụt giảm thị phần khu vực mạnh nhất mà Zeki ghi nhận đối với một phòng thí nghiệm AI lớn. 2

Tỷ lệ người gia nhập so với người rời DeepMind trên toàn cầu cũng giảm từ khoảng 12:1 vào quý II/2023 xuống gần 2:1 vào quý III/2026. 5 DeepMind vì thế vẫn đang tuyển thêm người nhiều hơn số nhân sự rời đi, nhưng khoảng cách không còn áp đảo như trước.

Sự thay đổi diễn ra trong bối cảnh OpenAI, Anthropic và Meta đẩy mạnh tuyển dụng tại châu Âu. Tốc độ tăng tuyển dụng được báo cáo của OpenAI và Anthropic lần lượt là 97% và 152%, trong khi DeepMind đạt 27%. 1

Những cuộc ra đi gây chú ý

Một số nhân sự cấp cao rời đi trong năm 2026 đã khiến vấn đề trở nên dễ nhận thấy hơn. Tháng 6/2026, các cộng tác viên của Gemini là Jonas Adler và Alexander Pritzel chuyển sang Anthropic, còn Noam Shazeer — đồng tác giả của kiến trúc Transformer và cựu lãnh đạo Character.AI — gia nhập OpenAI. 24

Sau đó, Giám đốc khoa học của Alphabet Jeff Dean, nghiên cứu viên cấp cao Sanjay Ghemawat, Oriol Vinyals và Quoc Le rời công ty để thành lập Discovery Loop. 1

Tác động của những sự ra đi này không chỉ nằm ở số lượng nhân sự. Đây là các nhà khoa học và kỹ sư có thâm niên, ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình nền tảng, hạ tầng tính toán và hướng đi của AI khoa học. Khi những người như vậy rời đi, phòng thí nghiệm có thể mất cả năng lực dẫn dắt lẫn sức hút đối với lớp nhân tài tiếp theo.

Tiền bạc chỉ là một phần câu chuyện

Các đối thủ được cho là đưa ra những gói đãi ngộ bằng tiền mặt và cổ phần đặc biệt lớn, nhưng lương thưởng không phải lời giải thích duy nhất. 14

Trong nhiều năm, sức hút truyền thống của DeepMind nằm ở khả năng theo đuổi các dự án dài hạn, ít bị ràng buộc bởi thời hạn ra mắt sản phẩm và có cơ hội công bố những nghiên cứu tạo ảnh hưởng lớn. Gần đây, trọng tâm của phòng thí nghiệm ngày càng xoay quanh việc phát triển và thương mại hóa Gemini, đồng thời các quy định liên quan đến công bố nghiên cứu được cho là chặt chẽ hơn.

Việc tái cấu trúc đội ngũ AlphaFold, cùng với sự chuyển hướng sang các mô hình ngôn ngữ lớn và tự động hóa khoa học nói chung, là tín hiệu rõ ràng về ưu tiên mới của tổ chức. 26 Tuy nhiên, dữ liệu công khai chưa thể xác định chính xác trọng số của từng yếu tố. Vì vậy, sẽ là quá mức nếu quy toàn bộ làn sóng ra đi cho một chính sách đơn lẻ.

Hassabis thay đổi vai trò, DeepMind gần Alphabet hơn

Tháng 8/2026, Demis Hassabis nhường trách nhiệm điều hành hằng ngày tại DeepMind để trở thành chủ tịch DeepMind và Giám đốc khoa học của Alphabet — công ty mẹ của Google. Koray Kavukcuoglu, trước đó là giám đốc công nghệ, tiếp quản hoạt động vận hành và báo cáo trực tiếp cho CEO Alphabet Sundar Pichai. 12

Thay đổi này giúp Hassabis đảm nhận vai trò rộng hơn trên toàn Alphabet, đồng thời có thể rút ngắn quá trình phối hợp giữa nghiên cứu AI và chiến lược sản phẩm. Nhưng mặt khác, nó làm giảm mức độ độc lập về mặt thể chế của DeepMind và tách biểu tượng khoa học của phòng thí nghiệm khỏi công việc quản lý hằng ngày.

Điều đó có thể củng cố cảm nhận rằng DeepMind đang dần trở thành một bộ phận sản phẩm của Google, thay vì một viện nghiên cứu có bản sắc riêng. Đây là bài toán nhạy cảm: Gemini cần thành công về thương mại, nhưng việc thương mại hóa quá mạnh tay có thể làm suy yếu chính môi trường từng giúp DeepMind thu hút các nhà nghiên cứu hàng đầu.

DeepMind vẫn mạnh ở đâu?

DeepMind chưa trở thành một tổ chức yếu thế. Phòng thí nghiệm vẫn có năng lực nổi bật trong AI khoa học, học tăng cường, hệ thống đa phương thức, hạ tầng và các nhóm nghiên cứu có mật độ chuyên môn cao. Di sản của AlphaFold cho thấy năng lực đặc biệt của DeepMind trong sinh học và khám phá khoa học. 6

Tuy nhiên, phòng thí nghiệm đã để lộ điểm yếu ở một số mặt có tính quyết định trên thị trường hiện nay: trợ lý AI hướng tới người dùng đại chúng, tốc độ cải tiến sản phẩm, tác nhân lập trình và cảm nhận về “trí thông minh thô” của các mô hình tổng quát đã phát hành.

Một đánh giá điểm chuẩn độc lập được trích dẫn từng xếp mô hình tốt nhất đã phát hành của Google sau Anthropic, OpenAI, xAI, Meta và một phòng thí nghiệm Trung Quốc. 6 Đây chỉ là ảnh chụp tại một thời điểm, không phải bảng xếp hạng cuối cùng. Dù vậy, nó phản ánh vấn đề về nhận thức cạnh tranh mà DeepMind và Gemini đang phải đối mặt.

Lợi thế hạ tầng có còn đủ?

OpenAI và Anthropic sở hữu thương hiệu mô hình mạnh, đà phát triển sản phẩm và câu chuyện tuyển dụng hấp dẫn. Meta có khả năng chi trả lớn và đưa mô hình AI vào một hệ sinh thái sản phẩm khổng lồ. Microsoft AI Superintelligence cũng bổ sung một đối thủ được hậu thuẫn tốt, tập trung trực tiếp vào năng lực AI tiên phong.

DeepMind vẫn có lợi thế thực tế nhờ năng lực tính toán của Alphabet, hệ thống chip TPU do Google phát triển, kênh phân phối rộng và nguồn vốn lớn. Nhưng hạ tầng chỉ tạo ra lợi thế khi tổ chức giữ được những người quyết định nên huấn luyện mô hình nào, đưa sản phẩm nào ra thị trường và công bố nghiên cứu nào.

Vì thế, cuộc tái tổ chức lãnh đạo cùng dòng nhân tài rời đi có nguy cơ biến lợi thế hạ tầng của Google thành một ưu thế kém quyết định hơn. 12

Kết luận

Thay đổi cốt lõi không phải là DeepMind đã suy yếu hoàn toàn. Vấn đề là “độc quyền” trước đây của phòng thí nghiệm về danh tiếng, tự do nghiên cứu và khả năng hút nhân tài tại châu Âu đã không còn.

Để lấy lại vị thế, DeepMind cần chứng minh Gemini có thể thành công về sản phẩm mà không xóa bỏ quyền tự chủ khoa học từng làm nên sức hút của mình. Nếu không giải được bài toán đó, Google có thể vẫn sở hữu máy tính, vốn và hạ tầng tốt nhất — nhưng không còn chắc chắn sở hữu đội ngũ muốn quyết định tương lai của AI.