DeepSeek-V4 không làm thị trường chao đảo: Điều gì đã thay đổi?

Bản xem trước DeepSeek-V4 ra mắt ngày 24/4/2026 không tái hiện cú sốc từng gắn với DeepSeek-V3 và R1, chủ yếu vì thị trường đã thay đổi. AI Trung Quốc giá rẻ nhưng có năng lực không còn là một thách thức bất ngờ đối với các công ty công nghệ Mỹ; nó đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc cạnh tranh. Reuters mô tả phản ứng ban đầu là khá dè dặt: V4 tiến bộ so với các mô hình DeepSeek trước đó nhưng phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh từ Kimi và Qwen. 6

Vì vậy, điều đáng chú ý nhất không phải là niềm tin vào hạ tầng AI đột ngột sụp đổ. Tâm điểm nằm ở việc nhà đầu tư đã thay đổi tiêu chuẩn về “bất ngờ” — đồng thời bắt đầu đánh giá sâu hơn ý nghĩa chiến lược của một mô hình AI được tối ưu cho phần cứng Huawei.

Cú sốc DeepSeek đầu tiên liên quan đến bài toán kinh tế

Các phiên bản V3 và R1 trước đây gây chú ý vì đặt lại những giả định phía sau mức định giá cao của nhóm cổ phiếu AI tại Mỹ. Nhà đầu tư khi đó đặt câu hỏi: liệu hiệu năng tiệm cận nhóm mô hình tiên phong có nhất thiết phải cần vốn đầu tư khổng lồ, nguồn chip tiên tiến khan hiếm và sức mạnh định giá bền vững cho nhà phát triển mô hình cũng như nhà cung cấp phần cứng hay không? Các bài viết về giai đoạn trước liên hệ cách tiếp cận chi phí thấp của DeepSeek với áp lực lên cổ phiếu công nghệ toàn cầu và những nghi vấn mới về hiệu quả kinh tế của hạ tầng AI.

Đến tháng 4/2026, mệnh đề cơ bản — rằng các nhà nghiên cứu Trung Quốc có thể xây dựng mô hình mạnh trong điều kiện hạn chế về năng lực tính toán và chip — đã không còn xa lạ. Một chuyên gia được CNN dẫn lời cho rằng R1 gây bất ngờ vì hiệu năng vượt kỳ vọng của một mô hình Trung Quốc, trong khi V4 chỉ là sự tiếp nối của xu hướng mà thị trường đã phản ánh vào giá. 8

Sự khác biệt này rất quan trọng. V4 có thể tiếp tục gây sức ép lên biên lợi nhuận, nhu cầu phần cứng hoặc khả năng duy trì lợi thế của các doanh nghiệp AI, nhưng một bản xem trước đơn lẻ chưa đủ để tạo ra cú sốc định giá như trước. Nhà đầu tư có thể đồng thời tin rằng AI Trung Quốc đang mạnh lên và cho rằng điều đó chưa đủ để phủ nhận toàn bộ triển vọng đầu tư AI toàn cầu.

V4-Pro mạnh, nhưng chưa phải nhà vô địch tuyệt đối của nhóm mô hình có trọng số mở

DeepSeek phát hành V4 dưới hai phiên bản: Pro mạnh hơn và đắt hơn, cùng Flash nhẹ hơn. Cả hai được giới thiệu là các mô hình mở, trong đó V4 được điều chỉnh để hoạt động với công nghệ chip Huawei. 5 9

Reuters cho biết V4-Pro đã cải thiện so với các mô hình DeepSeek trước đây nhưng phải cạnh tranh gay gắt với Kimi của Moonshot AI và Qwen của Alibaba. Vì thế, V4 được nhìn nhận như một trong số các hệ thống có trọng số mở hàng đầu, thay vì một sản phẩm đã bỏ xa mọi đối thủ. 6

DeepSeek tuyên bố V4-Pro vượt các mô hình nguồn mở khác trong các bài kiểm tra về kiến thức thế giới, chỉ đứng sau Gemini-Pro-3.1 đóng của Google trong phép so sánh được Reuters dẫn lại. Đây là tuyên bố cho thấy năng lực đáng kể, nhưng không đồng nghĩa với bằng chứng độc lập rằng V4 đã dứt khoát vượt qua mọi đối thủ có trọng số mở. 7

Cách định giá sau đó càng củng cố bức tranh nhiều sắc thái này. Đến tháng 8, DeepSeek chính thức phát hành V4 Pro, với mức giá cao hơn đáng kể so với V4 Flash và định vị hiệu năng benchmark tốt hơn như một sản phẩm cao cấp. Reuters dẫn dữ liệu của Artificial Analysis cho biết phiên bản V4-Pro-0813 có giá đầu vào cao gấp 9 lần và giá đầu ra cao gấp 14 lần V4 Flash. 17

Chiến lược này cho thấy thị trường đang hình thành các sản phẩm và cấp độ hiệu năng khác nhau — chứ không phải một mô hình duy nhất lập tức biến toàn bộ ngành AI thành hàng hóa phổ thông với giá siêu rẻ.

Cuộc đua AI tại Trung Quốc đã trở thành cuộc chơi nhiều người

Phản ứng ảm đạm cũng phản ánh sự bình thường hóa cạnh tranh trong nước. DeepSeek không còn hoạt động trong bối cảnh một mô hình chi phí thấp duy nhất có thể đại diện cho toàn bộ năng lực AI Trung Quốc trước mắt nhà đầu tư toàn cầu. Kimi, Qwen và các hệ thống nội địa khác tiến bộ nhanh, khiến mỗi màn ra mắt mới dễ so sánh hơn nhưng khó được xem là một sự kiện tách biệt. 6

Điều này tạo ra hai lực kéo trái chiều đối với thị trường:

• Cạnh tranh nhiều hơn có thể gây sức ép lên giá và biên lợi nhuận. Các nhà phát triển có động lực mạnh hơn để hạ giá API và cải thiện hiệu năng trong thời gian ngắn.
• Cạnh tranh nhiều hơn cũng làm giảm cú sốc từ mỗi lần ra mắt. Nếu nhà đầu tư tin rằng một mô hình mạnh khác sẽ sớm xuất hiện, một bản xem trước khó có thể tự mình làm thay đổi định giá của toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu.

Các động thái giá ban đầu của DeepSeek cho thấy áp lực đó. Công ty công bố chương trình giảm 75% trong thời gian giới hạn cho V4-Pro, đồng thời giảm giá các lượt truy vấn trúng bộ nhớ đệm đầu vào trong toàn bộ danh mục API xuống còn một phần mười mức trước đó. 3

Kết quả là một thị trường khắt khe hơn, nơi năng lực mô hình, chi phí suy luận, khả năng cung ứng và hệ sinh thái hỗ trợ phải được xem xét cùng nhau. Một cải thiện trên bảng điểm benchmark sẽ khó tạo ra làn sóng bán tháo diện rộng nếu nó không chứng minh được sự thay đổi lớn hơn và bền vững hơn trong kinh tế học triển khai AI.

Tối ưu cho chip Huawei mới là tín hiệu chiến lược lớn hơn

Đặc điểm có thể có ý nghĩa lâu dài nhất của V4 không nằm ở vị trí trên bảng xếp hạng mô hình, mà ở việc nó được điều chỉnh cho chip Huawei. DeepSeek cho biết mô hình mới đã được tối ưu để chạy trên phần cứng Huawei, còn Huawei nói hạ tầng siêu cụm dùng chip Ascend 950 hỗ trợ đầy đủ V4. 5

Sự hợp tác này cho thấy một bước chuyển rộng hơn trong chiến lược AI của Trung Quốc: xây dựng một chuỗi công nghệ nội địa, trong đó chip, mô hình, phần mềm và triển khai bổ trợ cho nhau. Reuters đưa tin nhu cầu đối với chip Ascend 950 của Huawei tăng mạnh sau khi V4 ra mắt, khi các công ty internet lớn của Trung Quốc tìm cách đặt hàng. 2

Ý nghĩa của diễn biến này mang tính tích lũy. Một mô hình được tối ưu cho bộ tăng tốc nội địa có thể tạo ra:

• một khối lượng công việc quy mô lớn để kiểm chứng chip Trung Quốc;
• kinh nghiệm về phần mềm và triển khai bên ngoài hệ sinh thái Nvidia; và
• lý do thương mại để các công ty điện toán đám mây và internet Trung Quốc sử dụng hạ tầng trong nước.

Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có chưa chứng minh phần cứng Huawei đã ngang bằng Nvidia về hiệu năng tổng thể, quy mô nguồn cung, độ trưởng thành của phần mềm hay hệ sinh thái toàn cầu. Tương thích với mô hình có ý nghĩa chiến lược, nhưng không phải bằng chứng cho thấy Trung Quốc đã hoàn toàn tự chủ về công nghệ.

Cạnh tranh Mỹ - Trung đang chuyển thành cuộc đua giữa các hệ thống

V4 cho thấy các hạn chế về chip có thể tạo ra hai tác động cùng lúc. Chúng hạn chế khả năng tiếp cận phần cứng tiên tiến của Trung Quốc, nhưng cũng thúc đẩy các công ty tối ưu mô hình và phần mềm quanh những lựa chọn nội địa. Reuters mô tả bản phát hành tập trung vào Huawei là một phần trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Nvidia và xây dựng hệ sinh thái AI tự chủ hơn của Trung Quốc. 4

Vì thế, cuộc cạnh tranh dài hạn không chỉ là cuộc đua xem phòng thí nghiệm nào tạo ra mô hình tốt nhất. Nó còn bao gồm:

1. nguồn cung chip tiên tiến và chip nội địa;
2. hiệu quả mô hình và cách phân phối mô hình có trọng số mở;
3. trình biên dịch, phần mềm và công cụ cho nhà phát triển;
4. năng lực điện toán đám mây và chi phí suy luận; và
5. quy mô cũng như mức độ sẵn sàng sử dụng hệ sinh thái công nghệ riêng của mỗi thị trường.

Rủi ro có thể xảy ra với các công ty Mỹ là vị thế của họ tại Trung Quốc và những thị trường nhạy cảm với giá bị xói mòn dần, nếu chip nội địa và mô hình có trọng số mở đủ mạnh, dễ triển khai. Bằng chứng hiện có cho thấy xu hướng đang đi theo hướng đó, nhưng chưa cho phép kết luận rằng Trung Quốc đã đạt được sự độc lập hoàn toàn về AI hoặc chất bán dẫn. 2 4

Vì sao Hàn Quốc và Đài Loan không giao dịch như thể AI đã bị phủ nhận?

Việc V4 không gây ra một đợt bán tháo toàn cầu cũng phù hợp với việc thị trường tiếp tục tập trung vào nhu cầu phần cứng AI. Reuters cho biết cổ phiếu công nghệ Hàn Quốc và Đài Loan vẫn là những bên hưởng lợi chính từ đà tăng AI; Goldman Sachs nâng khuyến nghị với Đài Loan lên “tăng tỷ trọng” và nâng mục tiêu đối với cổ phiếu Hàn Quốc.

Một bản tin Reuters sau đó cho biết chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã tăng gấp đôi trong hơn sáu tháng, còn doanh thu chip của Samsung tăng vọt — cho thấy nhà đầu tư vẫn gắn tăng trưởng AI rất chặt với nhu cầu phần cứng.

Dù vậy, đà lạc quan này không phải không có rủi ro. Trong nửa đầu năm 2026, nhà đầu tư nước ngoài bán cổ phiếu châu Á với tốc độ nhanh nhất trong ít nhất 16 năm, đồng thời giảm tỷ trọng ở các cổ phiếu AI đã trở nên đông đúc tại Hàn Quốc và Đài Loan. Reuters sau đó đưa tin KOSPI và thị trường Đài Loan chịu những đợt điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng giá trước đó.

Bài học ở đây không phải các thị trường AI châu Á miễn nhiễm với hiệu ứng DeepSeek. Đúng hơn, nhà đầu tư đang phân biệt giữa các loại mức độ tiếp xúc. Một mô hình Trung Quốc rẻ hơn có thể đe dọa một số giả định về phần mềm và phần cứng AI của Mỹ, nhưng đồng thời vẫn hỗ trợ nhu cầu đối với bộ nhớ, năng lực gia công chip và các bộ tăng tốc nội địa của Trung Quốc.

Ý nghĩa thực sự của phản ứng dè dặt

DeepSeek-V4 không phải là không quan trọng; mô hình này chỉ không khiến thị trường bất ngờ theo cách giống trước đây. Sự kiện V3 và R1 buộc nhà đầu tư xem xét lại liệu hạ tầng AI đắt đỏ có phải con đường duy nhất để đạt hiệu năng cạnh tranh hay không. Đến tháng 4/2026, câu hỏi đó đã được đưa vào kỳ vọng thị trường. 8

Thông điệp bền vững hơn của V4 là tiến bộ AI Trung Quốc đang được bình thường hóa, thị trường mô hình trong nước ngày càng đông đúc và các nhà phát triển đang kết nối năng lực mô hình với phần cứng nội địa. Đây là thách thức diễn ra chậm hơn nhưng có thể bao quát rộng hơn so với một cú sốc cổ phiếu chỉ sau một đêm.

Với nhà đầu tư, phép thử chính không còn là liệu DeepSeek có thể tạo ra một bản xem trước ấn tượng hay không. Câu hỏi lớn hơn là Trung Quốc có thể biến mô hình có trọng số mở đủ năng lực, hoạt động triển khai dựa trên Huawei và cạnh tranh giá kéo dài thành một hệ sinh thái AI nội địa có khả năng mở rộng hay không. Phản ứng trong tháng 4 cho thấy thị trường sẵn sàng theo dõi quá trình đó, thay vì định giá lại toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu chỉ sau một lần ra mắt. 2 4