Vì sao Trump muốn gọi hồ Ontario là “Hồ Mỹ”?

Trump thực sự đề xuất điều gì?

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông đang “nghiêm túc cân nhắc” việc đổi tên hồ Ontario thành “Hồ Mỹ” (Lake America). Hồ Ontario là một trong Ngũ Đại Hồ, nằm dọc biên giới Mỹ - Canada.

Trump lý giải ý tưởng này bằng tuyên bố rằng Mỹ “không còn kỳ vọng làm ăn nhiều với Ontario nữa”. Vì vậy, đây được xem là một đòn đáp trả mang tính biểu tượng và khiêu khích chính trị nhằm vào Ontario, thay vì một kế hoạch đổi tên đã được chính phủ Mỹ chính thức khởi động. Chưa có thông báo về quy trình pháp lý hoặc cơ chế song phương nào giữa Washington và Ottawa cho việc thay đổi tên hồ. 710

Đề xuất xuất hiện sau khi đàm phán thương mại đổ vỡ

Căng thẳng mới nhất bùng lên sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Canada không đạt được thỏa thuận. Hai bên cáo buộc nhau khiến nỗ lực thương lượng sụp đổ; sau đó, Mỹ áp mức thuế 50% lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada.

Các mặt hàng chịu tác động gồm rượu vang, đồ nội thất, sản phẩm sữa, xi măng, quần áo và thiết bị khúc côn cầu. 71213

Thủ tướng Canada Mark Carney đã đình chỉ đàm phán và tuyên bố Ottawa sẽ đáp trả theo nguyên tắc “đôla đổi đôla, mức thuế đổi mức thuế”, bắt đầu từ ngày 8/9. Danh sách dự kiến bao gồm thép, sản phẩm sữa, đồ gia dụng, thiết bị nông nghiệp, bột giấy, giấy và hàng điện tử của Mỹ. 121315

Carney gọi cách tiếp cận của Washington là một hình thức cưỡng ép kinh tế, đồng thời cho rằng Mỹ đã đòi hỏi quá nhiều nhưng đưa ra quá ít. Chính phủ Canada muốn kết hợp biện pháp trả đũa với khả năng tiếp tục đàm phán, thay vì chấp nhận các điều kiện đơn phương. 713

Trump tiếp tục đẩy căng thẳng lên cao

Sau khi thỏa thuận đổ vỡ, Trump còn đe dọa áp mức thuế 50% từ ngày 1/1/2027 đối với ô tô, xe tải, phụ tùng ô tô và thép nhập khẩu từ Canada. Đây mới là lời đe dọa, chưa phải một biện pháp đã có hiệu lực.

Theo Reuters, thỏa thuận từng được đặt lên bàn đàm phán có thể đã hạ mức thuế đối với ô tô và xe tải nhẹ Canada xuống 15%. 9

Trong một phát biểu khác, Trump nói Canada muốn có “những lợi ích của việc trở thành một bang mà không thực sự là một bang”. Ông cũng gọi Thủ hiến Ontario Doug Ford là “tay sai” và so sánh ông này với người anh quá cố Rob Ford. 814

Ford đáp trả bằng những lời lẽ gay gắt, gọi Trump là “nhà độc tài” và nói ông nên “biến đi”. Ford cũng tuyên bố “mọi thứ đều được đặt lên bàn”, trong đó có khả năng ngừng xuất khẩu điện của Ontario sang Mỹ và hạn chế nguồn cung khoáng sản thiết yếu cho nước láng giềng. 1315

Vì sao tranh chấp có thể gây hậu quả lớn?

Đây không phải là mâu thuẫn giữa hai nền kinh tế ít liên kết. Canada là đối tác thương mại hàng hóa và dịch vụ lớn thứ hai của Mỹ trong năm 2025. Hoạt động trao đổi dịch vụ, bao gồm dịch vụ tài chính và du lịch, đặc biệt đáng kể; Mỹ nhìn chung vẫn có thặng dư thương mại dịch vụ với Canada. 1

Các mức thuế diện rộng và biện pháp trả đũa có thể:

• Làm tăng chi phí đầu vào cho doanh nghiệp ở cả hai nước;
• Gây gián đoạn chuỗi cung ứng xuyên biên giới, nhất là trong các ngành ô tô, kim loại, năng lượng và sản xuất;
• Khiến giá cả tăng hoặc làm người tiêu dùng có ít lựa chọn hơn;
• Làm suy yếu tính ổn định và khả năng dự đoán của USMCA, hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ hiện hành.

Ngành ô tô đặc biệt dễ tổn thương vì hoạt động sản xuất tại Bắc Mỹ phụ thuộc vào mạng lưới cung ứng tích hợp giữa Mỹ, Canada và Mexico. Bất ổn kéo dài có thể làm nản lòng nhà đầu tư, đe dọa việc làm và tăng trưởng của các ngành xuất khẩu Canada, đồng thời gây thiệt hại cho những doanh nghiệp và người lao động Mỹ phụ thuộc vào khách hàng hoặc nguyên liệu từ Canada. 459

Canada cũng là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, với tổng kim ngạch được Brookings dẫn ở mức 719 tỷ USD trong giai đoạn liên quan. Tuy nhiên, con số cho rằng Canada là thị trường xuất khẩu lớn nhất của 26 bang Mỹ chưa thể được xác minh độc lập từ các nguồn được sử dụng ở đây; điều có cơ sở rõ ràng hơn là mức độ phụ thuộc đáng kể của nhiều bang và ngành kinh tế Mỹ vào thị trường Canada. 45