Cựu thành viên BOJ Seiji Adachi nói gì về lộ trình tăng lãi suất của Nhật Bản?

Thông điệp chính: BOJ gần như đã bị dồn vào thế phải hành động

Seiji Adachi, cựu thành viên Hội đồng Chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), cho rằng ngân hàng trung ương này hiện có nhiều khả năng xác nhận kỳ vọng của thị trường thay vì gây thất vọng bằng cách giữ nguyên lãi suất.

Thị trường đang đặt cược mạnh vào một đợt tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 18/9, đưa lãi suất chính sách từ 1% lên 1,25%. Adachi cũng cho rằng BOJ có thể tiếp tục tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 1 năm sau. Theo ông, nếu chờ đợi quá lâu, BOJ có thể phải đối mặt với một đợt bán tháo đồng yên mới và lạm phát do chi phí nhập khẩu tăng cao hơn. 1315

Vì sao BOJ bị xem là “bị dồn vào góc”?

Các thị trường đã nâng xác suất dự báo BOJ tăng lãi suất trong tháng 9 lên khoảng 76–80%, với một số nguồn đưa ra mức gần 90%. Kỳ vọng này tăng mạnh sau cuộc can thiệp tỷ giá chung giữa Mỹ và Nhật Bản vào cuối tháng 7. 113

Lập luận của Adachi là việc BOJ giữ nguyên lãi suất sau khi can thiệp có thể làm suy yếu hiệu quả hỗ trợ đồng yên của động thái này. Nếu không có một lộ trình lãi suất đáng tin cậy, giới đầu tư có thể tiếp tục bán yên, khiến đồng tiền này lại tiến gần các mức thấp mới. 15

Sức ép từ tỷ giá và chính trị

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã kêu gọi Nhật Bản bổ trợ hoạt động can thiệp tỷ giá bằng các chính sách và nền tảng kinh tế phù hợp. Tuyên bố này được nhìn nhận rộng rãi như một lời thúc giục BOJ theo đuổi chính sách tiền tệ bớt nới lỏng hơn. 1

Trong khi đó, Thủ tướng Sanae Takaichi trước đây được cho là thận trọng với việc thắt chặt quá mạnh vì lo ảnh hưởng đến tăng trưởng. Tuy nhiên, các báo cáo cho biết chính phủ của bà ủng hộ một đợt tăng lãi suất trong ngắn hạn, có thể diễn ra vào tháng 9 hoặc tháng 10. 26

Đồng yên từng suy yếu trở lại, giao dịch quanh mức 158,9 yên đổi 1 USD. Diễn biến này cho thấy can thiệp tỷ giá đơn thuần khó tạo ra giải pháp lâu dài nếu không đi kèm một lộ trình lãi suất đủ thuyết phục. 416

Lộ trình lãi suất Adachi dự báo

Adachi dự kiến lãi suất chính sách của BOJ có thể đạt khoảng 2% hoặc cao hơn một chút vào cuối năm 2027, cao đáng kể so với mức đồng thuận khoảng 1,5% của các chuyên gia kinh tế được nêu trong bối cảnh này.

Một phép tính theo quy tắc Taylor—một công thức tham chiếu lãi suất dựa trên lạm phát và khoảng cách sản lượng—có thể cho ra mức cao tới 2,75%. Tuy nhiên, đây chỉ là một mốc tham khảo mang tính cơ học, không nhất thiết là dự báo trung tâm của Adachi.

Lộ trình trên hàm ý tốc độ tăng lãi suất nhanh hơn mô hình trước đây của BOJ, vốn thường được mô tả là khoảng hai lần mỗi năm. Hồi tháng 7, Adachi từng đưa ra khoảng dự báo 1,5–1,75% cho năm 2027, cho thấy quan điểm của ông đã trở nên cứng rắn hơn khi áp lực lạm phát và tỷ giá gia tăng. 3

Lạm phát tăng, nhưng sức mua hộ gia đình yếu

Lý do ủng hộ việc bình thường hóa chính sách nhanh hơn là sự kết hợp giữa lạm phát cơ bản vẫn ở mức dương—1,8% trong bối cảnh được trích dẫn—và chỉ số giá hàng hóa doanh nghiệp tăng 7,2%. Chi phí đầu vào cao hơn có thể dần truyền sang giá tiêu dùng, đẩy lạm phát tiêu dùng vượt 2,5%.

Tuy nhiên, lực cản lớn là nhu cầu hộ gia đình còn yếu. Chi tiêu hộ gia đình đã giảm 0,1% so với cùng kỳ trong giai đoạn tháng 4–6.

Vì vậy, quan điểm của Adachi không phải là tăng lãi suất sẽ không gây tổn thất. Ông cho rằng trong tình hình hiện tại, rủi ro của việc chờ đợi—đồng yên suy yếu và lạm phát kéo dài—đã lớn hơn rủi ro của một đợt tăng lãi suất được thực hiện thận trọng. 15

Nhà đầu tư chờ tín hiệu từ BOJ

Giới đầu tư đang theo dõi bài phát biểu của Phó Thống đốc BOJ Ryozo Himino. Điều họ quan tâm không chỉ là BOJ có tăng lãi suất trong tháng 9 hay không, mà còn là liệu ngân hàng trung ương này có sẵn sàng vượt qua nhịp điều chỉnh từ tốn, khoảng hai lần mỗi năm trước đây hay không.

Nếu BOJ tăng lãi suất vào ngày 18/9 và phát tín hiệu về một đợt tăng tiếp theo vào tháng 1, đồng yên có thể nhận được thêm hỗ trợ. Ngược lại, một quyết định giữ nguyên lãi suất có nguy cơ khiến thị trường xem đó là dấu hiệu chính sách vẫn quá thận trọng, từ đó khơi lại áp lực bán yên.