Vì sao giá khí đốt châu Âu có thể vượt 100 euro/MWh vào mùa đông?

Goldman Sachs đang đưa ra một kịch bản nguồn cung bị thắt chặt có điều kiện, chứ không khẳng định giá khí đốt châu Âu chắc chắn sẽ chạm 100 euro/MWh. Nếu xuất khẩu LNG từ Vịnh Ba Tư chỉ phục hồi từ từ, châu Âu có thể phải trả hơn 100 euro/MWh cho khí đốt Dutch TTF giao tháng 12/2026 để thu hút đủ chuyến hàng khỏi châu Á và bổ sung kho dự trữ trước mùa đông. 1718

Châu Âu đang phải cạnh tranh để giành LNG

Châu Âu phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển để cân bằng hệ thống khí đốt. Khi nguồn cung từ Vịnh Ba Tư bị gián đoạn, số chuyến hàng sẵn có giảm đúng lúc châu Âu cần tăng tốc bơm khí vào kho.

Các khách hàng châu Á là đối thủ cạnh tranh quan trọng nhất. Nếu nhu cầu giao ngay tại châu Á vẫn mạnh trong khi xuất khẩu từ Trung Đông bị hạn chế, giá khí tại châu Âu phải tăng đủ cao để điều hướng các lô LNG linh hoạt sang lục địa này. Vì vậy, lập luận của Goldman không đơn giản là giá khí “hợp lý” phải cao hơn 65 euro/MWh. Vấn đề là mức giá hiện tại có thể chưa tạo đủ động lực để các nhà cung cấp thay đổi điểm đến của hàng hóa. 18

Vì sao mức 65 euro/MWh có thể vẫn chưa đủ?

Hợp đồng khí đốt Dutch TTF kỳ hạn gần đây đã vượt 65 euro/MWh, lên mức cao nhất trong 5 tháng. Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng đà tăng này vẫn có thể chưa đủ để đảm bảo lượng LNG cần thiết nếu gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông kéo dài sang năm sau.

Với tốc độ hiện tại, ngân hàng này dự kiến các kho khí ở Tây Bắc Âu chỉ đạt 51% sức chứa vào cuối tháng 8, thấp hơn 3,4 điểm phần trăm so với kịch bản cơ sở. 18

Mức thiếu hụt đó đáng chú ý vì kho dự trữ là lớp đệm của châu Âu trước thời tiết lạnh, nhu cầu tăng đột biến và những gián đoạn nguồn cung mới. Nếu lượng khí bơm vào kho tiếp tục chậm trong phần còn lại của mùa tích trữ, giá mùa đông có thể phải tăng mạnh hơn để khuyến khích mua thêm LNG và bảo vệ lượng dự trữ.

Eo biển Hormuz là biến số quyết định

Triển vọng thị trường phụ thuộc lớn vào tốc độ các dòng LNG đi qua Eo biển Hormuz trở lại bình thường. Phục hồi nhanh sẽ giúp nguồn cung tăng và làm giảm mức phụ phí mà châu Âu cần trả. Ngược lại, phục hồi chậm sẽ giữ giá LNG giao ngay tại châu Á ở mức cao, đồng thời làm cuộc cạnh tranh giành từng chuyến hàng trở nên gay gắt hơn.

Kịch bản nghiêm trọng hơn của Goldman giả định hoạt động xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông chỉ bình thường hóa dần trong năm 2027. Khi đó, giá TTF giao tháng 12/2026 có thể vượt 100 euro/MWh. Trong kịch bản thuận lợi hơn, nếu dòng hàng qua Hormuz phục hồi nhanh, giá khí mùa đông được dự báo thấp hơn đáng kể. 17

Do đó, mốc 100 euro/MWh là ngưỡng của một kịch bản căng thẳng, gắn với động lực thu hút nguồn cung, chứ không phải dự báo cơ sở vô điều kiện của Goldman Sachs.

Kho dự trữ thấp khiến châu Âu ít dư địa sai số

Đến giữa tháng 8/2026, kho khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) được báo cáo ở mức khoảng 62% sức chứa, so với 74% cùng thời điểm một năm trước. Dữ liệu riêng được UBS dẫn lại cho thấy lượng khí trong kho thấp hơn mức trung bình 5 năm là 79%, trong khi tốc độ bơm ròng cũng thấp hơn thông lệ theo mùa. 36

Các con số không hoàn toàn giống nhau do khác ngày cập nhật và bộ dữ liệu: Enerdata ghi nhận mức lấp đầy 61% vào ngày 19/8, còn Ủy ban châu Âu dẫn mức khoảng 62% vào ngày 20/8. Tuy vậy, xu hướng chung là nhất quán: châu Âu đang bước vào giai đoạn cuối của mùa bơm khí với lượng dự trữ thấp hơn những năm gần đây, trong khi giá cao khiến một số doanh nghiệp không muốn mua khí để tích trữ. 36

Kho dự trữ thấp hơn không đồng nghĩa châu Âu chắc chắn sẽ cạn khí. Nhưng điều đó khiến thị trường nhạy cảm hơn trước bất kỳ sự kết hợp nào giữa LNG phục hồi chậm, nhu cầu châu Á tăng mạnh hoặc mức tiêu thụ mùa đông cao bất ngờ.

Vì sao Ủy ban châu Âu tỏ ra bớt lo ngại?

Ủy ban châu Âu cho biết chưa có mối lo ngại tức thời nào về nguồn cung khí đốt của EU, dù các kho dự trữ đang ở gần mức 62% sức chứa. Đánh giá này tập trung vào an ninh nguồn cung trước mắt và khả năng tiếp cận các nguồn cung đa dạng trong mùa đông sắp tới. 23

Trong khi đó, Goldman Sachs đang xem xét một rủi ro khác: châu Âu có thể phải trả bao nhiêu để mua được những lô LNG bổ sung ở biên và xây dựng lớp đệm đủ lớn trước mùa đông. Hai nhận định này không mâu thuẫn. Hệ thống có thể chưa đối mặt với tình trạng thiếu khí vật chất ngay lập tức, nhưng hộ gia đình, doanh nghiệp và thị trường điện vẫn có thể chịu giá cao, biến động mạnh nếu biên an toàn nguồn cung bị thu hẹp.

Thị trường điện mùa đông châu Âu cũng đang phản ánh mối lo rộng hơn về chi phí năng lượng. Các hợp đồng điện mùa đông từng giao dịch cao hơn trên 20% so với mức chuẩn của năm kế tiếp, trong đó lượng khí dự trữ thấp và nguồn thủy điện suy yếu là những yếu tố làm tăng nguy cơ chi phí cao hơn.

Điều gì có thể cải thiện — hoặc làm xấu đi — triển vọng?

Yếu tố hỗ trợ quan trọng nhất sẽ là việc khôi phục nhanh hơn hoạt động xuất khẩu LNG từ Vịnh Ba Tư. Nhu cầu giao ngay tại châu Á giảm và nguồn LNG dồi dào hơn ở khu vực Đại Tây Dương cũng sẽ làm giảm mức giá cần thiết để đưa hàng về châu Âu.

Goldman Sachs đánh giá mục tiêu đưa lượng dự trữ ở Tây Bắc Âu lên 67% vào cuối tháng 10 là khó nhưng vẫn có thể đạt được nếu xuất khẩu của Qatar phục hồi, nhu cầu giao ngay tại châu Á được kiềm chế và nhiều LNG hơn tiếp tục ở lại khu vực Đại Tây Dương. 17

Rủi ro chiều ngược lại là một cuộc xung đột khu vực kéo dài hoặc gián đoạn vận tải tiếp diễn, khiến châu Âu tiếp cận được ít chuyến LNG hơn trong khi thời gian để bổ sung kho ngày càng ngắn. Khi đó, thị trường có thể cần một đợt tăng giá mạnh — không nhất thiết vì khí đã cạn, mà vì giá cao là cơ chế để phân bổ nhu cầu và thu hút nguồn cung đang cạnh tranh ở nơi khác.

Kết luận

Cảnh báo của Goldman Sachs tập trung vào dư địa sai số của châu Âu, không phải lời tuyên bố rằng một cuộc khủng hoảng khí đốt chắc chắn xảy ra. Với lượng khí trong kho EU khoảng 62% vào giữa tháng 8 và dự trữ Tây Bắc Âu thấp hơn kịch bản cơ sở của Goldman, mức giá trên 65 euro/MWh vẫn có thể chưa đủ nếu châu Âu phải cạnh tranh với châu Á để giành nguồn LNG khan hiếm. 3618

Nếu gián đoạn liên quan đến Hormuz nhanh chóng lắng xuống, kịch bản giá vượt 100 euro/MWh có thể không xảy ra. Nhưng nếu xuất khẩu phục hồi chậm, giá TTF giao tháng 12/2026 có thể phải vượt mốc này để kéo đủ LNG về châu Âu và tạo lớp đệm dự trữ an toàn hơn cho mùa đông. 1718