Mỏ khí mới của Iran có thể khai thác 5,7 nghìn tỷ feet khối

Iran ngày 23/8 công bố phát hiện một mỏ khí mới tại miền nam tỉnh Fars, chứa hơn 7,5 nghìn tỷ feet khối khí tự nhiên, tương đương khoảng 212 tỷ m³. Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad cho biết khoảng 5,7 nghìn tỷ feet khối, tức tỷ lệ thu hồi ước tính khoảng 72–73%, có thể được khai thác. 37

Vì sao phát hiện này đáng chú ý?

Khí “ngọt” giúp giảm chi phí xử lý

Paknejad gọi loại khí mới là khí “ngọt” — thuật ngữ trong ngành chỉ khí tự nhiên có hàm lượng lưu huỳnh và các tạp chất ăn mòn thấp. So với khí “chua”, loại khí này thường cần ít công đoạn xử lý hơn, giảm nguy cơ ăn mòn thiết bị và có thể làm nhẹ gánh nặng kiểm soát khí thải. 37

Nếu được phát triển, nguồn khí này có thể phục vụ nhu cầu trong nước, ngành công nghiệp hóa dầu hoặc các thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, đây là tiềm năng dài hạn chứ chưa phải nguồn cung có thể đưa vào sử dụng ngay.

Condensate có thể tạo thêm giá trị

Mỏ mới cũng chứa condensate khí — các hydrocarbon nhẹ ở dạng lỏng thường được tách ra trong quá trình khai thác và xử lý khí. Chúng có thể được đưa đi tinh chế hoặc sử dụng làm nguyên liệu cho ngành hóa dầu.

Theo Bộ trưởng Paknejad, riêng phần condensate này có thể trị giá “hàng chục tỷ USD”. 37

Về quy mô, Iran nói lượng khí có thể thu hồi tương đương khoảng 15 năm sản lượng từ một giai đoạn của mỏ South Pars, siêu mỏ khí mà Iran cùng khai thác với Qatar. 37

Chưa thể ngay lập tức giải quyết khủng hoảng năng lượng

Phát hiện mới được công bố trong bối cảnh các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, trong đó có South Pars, đã làm mất khoảng một phần tư công suất sản xuất khí hằng ngày của nước này kể từ khi chiến sự bắt đầu vào cuối tháng 2. 37

Một phần công suất đã được khôi phục, nhưng chính phủ Iran vẫn cảnh báo nguy cơ thiếu khí trong mùa đông và kêu gọi các hộ gia đình tiết giảm tiêu thụ. Tình trạng thiếu khí cũng có thể gây sức ép lên hoạt động phát điện bằng khí và sản xuất công nghiệp. 37

Việc đưa một mỏ lớn vào khai thác thường cần nhiều năm. Iran bước vào cuộc chiến với ngành năng lượng vốn đã chịu ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây, thiếu đầu tư kéo dài và tình trạng cắt điện. Những đe dọa trừng phạt bổ sung có thể tiếp tục cản trở việc tiếp cận nguồn vốn, công nghệ nhập khẩu, dịch vụ khoan, thiết bị xử lý, bảo hiểm và các kênh tiếp thị.

Eo biển Hormuz là mắt xích quyết định

Khả năng biến phát hiện này thành nguồn thu thực tế còn phụ thuộc lớn vào tình hình ngoại giao và an ninh hàng hải.

Bản ghi nhớ Islamabad được Pakistan và Qatar làm trung gian vào tháng 6 nhằm chấm dứt các cuộc tấn công và mở đường cho đàm phán. Thỏa thuận cũng dự kiến mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran sau khi được ký kết. 4 5

Tuy nhiên, việc thực thi nhanh chóng đổ vỡ do bất đồng về các điều khoản của bản ghi nhớ và quyền kiểm soát, cũng như hoạt động qua lại tại Hormuz. Các cuộc giao tranh tái diễn làm suy yếu thỏa thuận tạm thời, trong khi đàm phán về một giải pháp lâu dài bị đình trệ. 2 6

Iran sau đó tuyên bố Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng cho đến khi Mỹ thực hiện các nghĩa vụ, trong đó có dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran. Reuters đưa tin eo biển gần như bị tê liệt và các tàu tìm cách đi qua đã bị tấn công. 1 3

Vì vậy, giá trị thương mại của mỏ khí mới vẫn phụ thuộc vào nhiều điều kiện. Ngay cả khi Iran có thể huy động vốn và xây dựng các cơ sở khai thác, tình trạng bất ổn tại Hormuz cùng các lệnh trừng phạt chưa được giải quyết sẽ hạn chế khả năng xuất khẩu khí, condensate và các sản phẩm năng lượng khác.