Carry trade vay USD vẫn thắng lớn, nhưng rủi ro đảo chiều đang tăng

Carry trade tài trợ bằng USD — vay đồng tiền có chi phí thấp rồi mua các đồng tiền hoặc trái phiếu có lợi suất cao hơn — đã có một trong những giai đoạn thuận lợi nhất trong nhiều năm.

Một chỉ số carry trade của Bloomberg tăng khoảng 17% trong năm 2025, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2009. Các báo cáo gần đây cũng cho thấy phiên bản sử dụng USD làm đồng tiền tài trợ đang trải qua chuỗi thắng dài nhất kể từ năm 2008. 1012

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, đây không còn là một giao dịch “mua mọi thứ ở thị trường mới nổi”. Lợi nhuận vẫn còn, nhưng chiến lược đã trở nên chọn lọc hơn và dễ tổn thương hơn trước các cú sốc trên thị trường toàn cầu.

Vì sao carry trade tăng mạnh?

Chênh lệch lợi suất lớn

Khoảng cách lớn giữa lãi suất danh nghĩa và, trong nhiều trường hợp, lãi suất thực đã khuyến khích nhà đầu tư vay USD để mua các đồng tiền cùng trái phiếu nội tệ có lợi suất cao tại các thị trường mới nổi.

Thổ Nhĩ Kỳ là một ví dụ nổi bật. Đồng lira từng mang lại mức carry rất cao, với lãi suất chính sách và lợi suất trên thị trường nội địa có thời điểm quanh 40%. Dù vậy, lạm phát cao và rủi ro tỷ giá chịu sự điều tiết khiến lợi suất danh nghĩa không đồng nghĩa với lợi nhuận tổng thể chắc chắn. 75

USD suy yếu trong phần lớn năm 2025

Đà giảm của USD trong phần lớn năm 2025 giúp hạn chế khoản lỗ tỷ giá ở phía đi vay. Điều này biến đồng bạc xanh thành một đồng tiền tài trợ hấp dẫn cho các vị thế carry tại thị trường mới nổi. 9

Về cơ bản, nhà đầu tư không chỉ kiếm lời từ chênh lệch lãi suất. Họ còn cần đồng tiền mua vào không mất giá quá mạnh so với đồng tiền đi vay. Khi USD suy yếu, điều kiện này càng dễ được đáp ứng.

Biến động thấp và dòng vốn hỗ trợ

Biến động tỷ giá và lãi suất được duy trì ở mức tương đối thấp, trong khi kinh tế toàn cầu vẫn có sức chống chịu và dòng vốn tiếp tục chảy vào trái phiếu, tiền tệ của các thị trường mới nổi. Nhờ đó, lợi nhuận carry trở nên hấp dẫn hơn khi so với rủi ro biến động.

Môi trường biến động thấp cũng tiếp tục hỗ trợ các chiến lược carry nói chung trong năm 2026. 104

Nhà đầu tư tìm đồng tiền tài trợ thay thế

Khi USD mạnh lên trong năm 2026, carry trade không còn đơn thuần là đặt cược vào việc bán khống đồng bạc xanh. Nhà đầu tư ngày càng sử dụng euro và đôla Australia làm đồng tiền tài trợ cho các vị thế tại thị trường mới nổi. 6

Triển vọng phần còn lại của năm 2026

Quan điểm phổ biến của các tổ chức trên thị trường là thận trọng tích cực, thay vì lạc quan đồng loạt. Carry trade vẫn có thể tạo lợi nhuận nếu lạm phát tại các nền kinh tế mới nổi được kiểm soát, kinh tế toàn cầu tránh được suy giảm mạnh và biến động tỷ giá tiếp tục thấp.

Các nhà quản lý danh mục nợ thị trường mới nổi cũng xem sức chống chịu của nền kinh tế, biến động thấp và lợi suất carry là những yếu tố hỗ trợ. Tuy nhiên, họ đồng thời nhấn mạnh sự khác biệt ngày càng lớn về rủi ro tài khóa và chính trị giữa từng quốc gia. 5

Điều này ủng hộ cách tiếp cận có chọn lọc: ưu tiên những nước có chính sách tiền tệ đáng tin cậy, lãi suất thực dương, bộ đệm đối ngoại đủ mạnh và thị trường có thanh khoản tốt, thay vì mua dàn trải toàn bộ nhóm tài sản thị trường mới nổi.

Các đợt hạ lãi suất dự kiến tại nhiều nền kinh tế mới nổi trong năm 2026 cũng đồng nghĩa lợi thế lợi suất có thể dần thu hẹp. Khi đó, sự ổn định của tỷ giá sẽ ngày càng quyết định phần lớn lợi nhuận. 14

Điều gì có thể chấm dứt đà tăng?

• Cú sốc từ Fed và USD: Một Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cứng rắn hơn, lạm phát Mỹ dai dẳng, lợi suất trái phiếu kho bạc tăng hoặc USD tăng vọt sẽ làm chi phí tài trợ cao hơn và có thể kéo vốn rời khỏi các thị trường mới nổi. Ngược lại, việc các ngân hàng trung ương mới nổi giảm lãi suất nhanh cũng làm mỏng đệm lợi suất. 1114

• Biến động tăng và giảm đòn bẩy: Carry trade thường kiếm những khoản lợi nhuận nhỏ nhưng đều đặn, song về bản chất lại dễ chịu tổn thất lớn và đột ngột khi biến động tỷ giá tăng mạnh. Tháng 8/2024, thay đổi kỳ vọng lãi suất và biến động cao đã khiến các vị thế yen carry trade bị tháo chạy. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cho biết quá trình giảm đòn bẩy và áp lực ký quỹ đã khuếch đại đợt bán tháo. 74

• Rủi ro từ Nhật Bản và đồng yen: Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) thắt chặt chính sách hoặc các biện pháp chính thức khiến yen tăng giá có thể buộc nhà đầu tư bán nhiều tài sản rủi ro sử dụng đòn bẩy. Điều này vẫn có thể xảy ra ngay cả khi vị thế ban đầu được tài trợ bằng USD, bởi các danh mục thường dùng chung đòn bẩy, tài sản thế chấp và hạn mức rủi ro. Đợt tăng lãi suất của Nhật Bản năm 2024 là một yếu tố trung tâm trong lần tháo chạy trước đó. 78

• Địa chính trị và giá dầu: Một đợt leo thang rộng hơn tại Trung Đông hoặc vùng Vịnh, cùng cú tăng mạnh của giá dầu, sẽ làm xấu đi lạm phát, tăng trưởng và cán cân vãng lai của các nước mới nổi nhập khẩu dầu. Khi đó, các ngân hàng trung ương có thể phải thắt chặt chính sách thay vì nới lỏng như nhà đầu tư carry kỳ vọng. 12

• Cú sốc lạm phát lương thực: Hiện tượng El Niño có thể diễn biến mạnh, làm tăng nguy cơ giá thực phẩm tăng và tăng trưởng chậm lại tại các nền kinh tế mới nổi dễ tổn thương. Reuters dẫn dự báo cho rằng xác suất xuất hiện một đợt El Niño rất mạnh vào cuối năm 2026 là 81%. Giá phân bón hoặc năng lượng tăng sẽ làm kênh lạm phát lương thực nghiêm trọng hơn. 12

• Định giá lại cổ phiếu châu Á và nhóm AI: Một đợt đảo chiều mạnh ở các cổ phiếu châu Á liên quan đến AI có thể kích hoạt tâm lý né tránh rủi ro, thắt chặt điều kiện tài chính và gây dòng vốn rút khỏi các thị trường mới nổi. Đây là một kênh lây lan có thể xảy ra, nhưng chưa có đủ bằng chứng cho thấy nó đang là động lực chính của rủi ro đối với carry trade thị trường mới nổi.

• Rủi ro riêng của Brazil: Bất ổn liên quan đến bầu cử và những nghi ngại về độ tin cậy tài khóa đang khiến một số nhà đầu tư giảm vị thế trong giao dịch carry của Brazil — một trong những giao dịch sinh lời tốt trong năm nay. Nếu đồng real suy yếu, khoản lỗ tỷ giá có thể nhanh chóng lấn át lợi suất kiếm được. 3

• Các đồng tiền gắn với hàng hóa: Giá hàng hóa suy yếu, do nhu cầu của Trung Quốc giảm, kinh tế toàn cầu chậm lại hoặc USD mạnh lên, sẽ lấy đi một lớp đệm quan trọng của các đồng real Brazil, peso Colombia, rand Nam Phi và một số đồng tiền của các nước xuất khẩu châu Á. Rủi ro hàng hóa và khí hậu vẫn đáng kể trong giai đoạn 2026–2027. 11

Bài học từ những lần đảo chiều trước

Không nên coi năm 2008, “taper tantrum” năm 2013 hay đợt biến động tháng 8/2024 là những sự kiện giống hệt nhau. Chúng có nguyên nhân và bối cảnh khác nhau. Điểm chung nằm ở cơ chế: chi phí tài trợ, triển vọng tăng trưởng hoặc mức chấp nhận rủi ro bị định giá lại quá nhanh, khiến các vị thế đòn bẩy đông đúc bị bán tháo cùng lúc.

Carry trade hiện nay cũng có thể đi theo chuỗi tương tự:

Chênh lệch lợi suất thu hẹp hoặc đồng tiền tài trợ tăng giá → biến động tỷ giá tăng → lệnh cắt lỗ và yêu cầu bổ sung ký quỹ → bán cưỡng bức tiền tệ và trái phiếu thị trường mới nổi.

Các chỉ báo đáng theo dõi trong thời gian tới gồm lạm phát Mỹ và kỳ vọng về Fed, diễn biến USD và yen, biến động tỷ giá ngầm định của các thị trường mới nổi, giá dầu và thực phẩm, dòng vốn vào các quỹ thị trường mới nổi, tin tức tài khóa và bầu cử tại Brazil, cũng như việc các đồng tiền lợi suất cao có tiếp tục mất giá ít hơn phần carry mà chúng mang lại hay không.