Tom Barrack nghi cuộc không kích Abu al-Duhur nhằm “dụ” Thổ Nhĩ Kỳ vào đối đầu

Tranh cãi về “mối đe dọa từ Thổ Nhĩ Kỳ”

Israel nói họ tấn công vì Syria sắp cho phép Thổ Nhĩ Kỳ triển khai lực lượng tại Abu al-Duhur, một căn cứ ở tây bắc Syria, gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Theo lập luận của Israel, sự hiện diện này có thể đe dọa an ninh Israel. ^AA

Barrack cho biết Washington đã xem xét thông tin tình báo do Israel chia sẻ nhưng không tìm thấy bằng chứng xác nhận việc Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị triển khai quân tại căn cứ. Điều này khiến lý do biện minh cho cuộc không kích trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Mỹ và Israel. ^A

Vì sao cuộc tấn công suýt dẫn đến đụng độ Israel–Thổ Nhĩ Kỳ?

Theo Barrack, Ankara không nhận được cảnh báo trước về việc máy bay Israel sẽ tiến hành không kích Abu al-Duhur, cũng như mục tiêu cụ thể của nhiệm vụ. Vì căn cứ nằm gần khu vực có lợi ích an ninh trực tiếp của Thổ Nhĩ Kỳ, lực lượng nước này có thể nhìn thấy máy bay Israel bay về phía lãnh thổ của mình và cho rằng họ đang bị tấn công.

Trong kịch bản đó, Thổ Nhĩ Kỳ có thể điều tiêm kích lên phản ứng. Một tính toán sai lầm như vậy sẽ đưa không quân Israel và Thổ Nhĩ Kỳ—một thành viên NATO—đến rất gần nguy cơ đối đầu trực tiếp, đồng thời có thể kéo Syria vào vòng xoáy căng thẳng. ^AC

Mỹ sau đó cho biết đang thúc đẩy một cơ chế liên lạc nhằm giảm nguy cơ va chạm quân sự giữa Israel, Thổ Nhĩ Kỳ và Syria. ^R

Ankara và Damascus phản ứng ra sao?

Thổ Nhĩ Kỳ lên án cuộc không kích, bác bỏ các cáo buộc của Israel về tư thế quân sự của Ankara tại Syria là “không thể đứng vững”, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế có phản ứng trước điều mà nước này mô tả là hành động gây hấn ngày càng leo thang của Israel. ^FR

Syria cũng lên án cuộc tấn công là hành vi xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Truyền thông nhà nước Syria cho biết Israel đã tiến hành tám đợt không kích nhằm vào đường băng và các cơ sở lưu trữ tại Abu al-Duhur. Không có thương vong được báo cáo, nhưng cơ sở hạ tầng quân sự bị hư hại. ^RR

Israel Katz bác bỏ cáo buộc của Barrack

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz gọi những phát biểu của Barrack là “đầy những điểm không chính xác”. Ông khẳng định Israel đã nhận được thông tin tình báo rõ ràng về ý định tiến hành hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại căn cứ, cho rằng hoạt động này có thể đe dọa an ninh Israel.

Katz nói thông tin tình báo đã được chuyển cho các quan chức có thẩm quyền của Mỹ và Israel nhiều lần cảnh báo Syria trước khi ra tay. ^RET

Như vậy, hai bên đang đưa ra những đánh giá trái ngược về cùng một dữ kiện:

• Barrack nói tình báo Mỹ không xác nhận kế hoạch triển khai của Thổ Nhĩ Kỳ. ^A
• Katz nói tình báo Israel cho thấy nguy cơ này là rõ ràng và đủ nghiêm trọng để tiến hành tấn công. ^E

Hợp tác bí mật vẫn tiếp diễn giữa lúc công khai đối đầu

Một chi tiết đáng chú ý trong phát biểu của Barrack là Thổ Nhĩ Kỳ, Israel và Syria vẫn phối hợp hằng tối để truy quét tổ chức Nhà nước Hồi giáo (ISIS). ^EC

Điều này cho thấy cuộc đối đầu công khai không đồng nghĩa mọi kênh liên lạc an ninh đã bị cắt đứt. Dưới sự hỗ trợ của Mỹ, các bên vẫn duy trì những tiếp xúc thực dụng để ngăn ISIS tận dụng khoảng trống quyền lực và để tránh một vụ va chạm quân sự ngoài ý muốn.

Tuy nhiên, việc phối hợp chống ISIS không có nghĩa các bất đồng rộng hơn giữa Ankara, Jerusalem và Damascus đã được giải quyết. Nó chỉ cho thấy cả ba bên vẫn có những lợi ích an ninh chung đủ cấp thiết để duy trì liên lạc, ngay cả khi các cuộc không kích và tuyên bố công khai đang làm căng thẳng khu vực thêm nghiêm trọng. ^EC