Triều Tiên cáo buộc Nhật Bản chuẩn bị “chiến tranh xâm lược” vì ngân sách quốc phòng kỷ lục

Vì sao Nhật Bản tăng chi tiêu quốc phòng?

Đề xuất cho năm tài khóa 2027 là năm cuối trong chương trình xây dựng quốc phòng trị giá 43 nghìn tỷ yen của Nhật Bản giai đoạn 2023–2027. Tokyo đặt mục tiêu đưa các khoản chi liên quan đến quốc phòng lên gần 2% GDP vào năm 2027. Lý do chính thức của Nhật Bản là tăng cường khả năng răn đe trước những mối đe dọa mà nước này nhận định đến từ Trung Quốc và Triều Tiên.

Kế hoạch mới được cho là bao gồm nghiên cứu tên lửa siêu vượt âm phóng từ tàu ngầm, máy bay không người lái tầm xa hoặc có khả năng tấn công, cùng các hệ thống chỉ huy và kiểm soát có hỗ trợ trí tuệ nhân tạo. Những năng lực này giúp Nhật Bản phát hiện, phối hợp và đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách xa hơn—đây cũng là cơ sở để Bình Nhưỡng cho rằng tư thế quốc phòng của Tokyo đang chuyển sang hướng tấn công.

Một điểm cần thận trọng là nhận định Thủ tướng Sanae Takaichi đã xóa bỏ mọi giới hạn chi tiêu. Thông tin hiện có chỉ cho thấy quy trình lập ngân sách rộng hơn của Nhật Bản xuất hiện một hạng mục “đầu tư tăng trưởng” không áp trần; chưa đủ bằng chứng để khẳng định Tokyo đã loại bỏ toàn bộ giới hạn đối với chi tiêu quốc phòng.

Nhật Bản bác bỏ cách mô tả của Bình Nhưỡng. Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi nói môi trường an ninh khu vực hiện là tình trạng nghiêm trọng và phức tạp nhất của Nhật Bản kể từ sau Thế chiến II. Ông nhấn mạnh hợp tác giữa Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc nhằm duy trì hòa bình và ổn định khu vực.

Phản ứng của Triều Tiên trong bối cảnh khu vực biến động

Tranh cãi về ngân sách quốc phòng của Nhật Bản diễn ra cùng thời điểm Mỹ và Hàn Quốc rút ngắn cuộc tập trận thường niên Ulchi Freedom Shield từ 11 ngày xuống còn 5 ngày theo đề nghị của phía Mỹ.

Quyết định của Tổng thống Donald Trump được giải thích là nhằm tránh gửi tới Triều Tiên một tín hiệu “không phù hợp và thù địch”. Các báo cáo cũng cho biết ông đang tìm cách có thể gặp Kim Jong Un sớm nhất vào mùa thu.

Diễn biến này khiến Hàn Quốc lo ngại và làm dấy lên câu hỏi về mức độ đáng tin cậy cũng như các điều kiện đi kèm trong cam kết an ninh của Mỹ. Seoul công khai khẳng định liên minh với Washington vẫn là nền tảng của an ninh quốc gia.

Về phần mình, Bình Nhưỡng có thể tận dụng cả kế hoạch tái vũ trang của Nhật Bản lẫn sự phối hợp tiếp diễn giữa Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản để thúc đẩy câu chuyện đối đầu theo khối: một bên là liên minh ba nước do Mỹ dẫn dắt, bên kia là Triều Tiên, Trung Quốc và Nga. Dù vậy, các bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định Bắc Kinh và Bình Nhưỡng đã cùng phối hợp triển khai chính xác cách diễn giải này trong một chiến dịch chung.