Vụ tập kích trung tâm thương mại ở Kryvyi Rih: Điều gì đã xảy ra?

Cáo buộc đòn đánh thứ hai nhằm vào lực lượng cứu hộ

Các quan chức Ukraine cho rằng thời điểm xảy ra đợt tấn công thứ hai cho thấy nhân viên khẩn cấp có thể đã bị đặt vào tình thế nguy hiểm một cách có chủ ý. Ông Zelenskyy lên án vụ việc là hành động nhẫn tâm và có chủ đích; một số quan chức Ukraine gọi đây là hành động khủng bố.

Tuy nhiên, những tư liệu hiện có mới xác nhận rõ hơn về trình tự và thời điểm xảy ra các vụ đánh, chứ chưa độc lập chứng minh ý đồ của bên tấn công. Các nguồn được xem xét không có một lời giải thích đã được xác minh từ phía Nga về cáo buộc nhắm vào lực lượng cứu hộ, cũng như chưa có bằng chứng độc lập khẳng định đây là mục tiêu chủ định. Vì vậy, cáo buộc này cần được trình bày như một nhận định của phía Ukraine, chưa phải kết luận đã được xác lập.

Hậu quả đối với dân thường và phản ứng quốc tế

Vụ tấn công xảy ra tại một địa điểm thương mại đông người ở Kryvyi Rih, quê hương của Tổng thống Zelenskyy. Các bản tin mô tả đám cháy bên trong khu phức hợp, hoạt động tìm kiếm cứu nạn kéo dài và nhiều người bị thương nặng được đưa đến bệnh viện.

Ông Zelenskyy gọi vụ tấn công là hành động man rợ và tuyên bố Ukraine sẽ đáp trả. Ông Matthias Schmale, Điều phối viên Nhân đạo của Liên Hợp Quốc tại Ukraine, lên án tác động chết người đối với dân thường của cuộc tấn công nhằm vào một trung tâm thương mại đông đúc.

Các tài liệu hiện có không cho thấy Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua một nghị quyết hay quyết định tập thể riêng để phản ứng trực tiếp với vụ tấn công trung tâm thương mại này. Những nội dung liên quan tại Hội đồng chỉ đề cập vụ việc như một phần của các bản tin truyền thông về tình hình giao tranh trong ngày; không nên xem đó là bằng chứng về một hành động riêng của Hội đồng.

Kaja Kallas đề xuất phản ứng mới của EU

Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh, gọi vụ tấn công là bằng chứng cho “sự suy đồi tuyệt đối và hoàn toàn” trong cuộc chiến của Moscow, đồng thời mô tả đây là “khủng bố có chủ đích”. Bà nói Nga muốn khiến các thành phố Ukraine không thể sinh sống.

Bà Kallas cũng cho biết sẽ đề xuất các danh sách trừng phạt Nga có phạm vi sâu rộng nhất của EU kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu. Các cuộc thảo luận tại châu Âu dự kiến cũng đề cập việc tăng cường hỗ trợ cho hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của Ukraine.

Đây mới là một đề xuất chính trị, chưa phải gói trừng phạt đã được EU thông qua. Các nguồn hiện có chưa xác định phạm vi cuối cùng, thời điểm ban hành hay cách thức triển khai bất kỳ biện pháp mới nào.

Vụ tấn công trong bối cảnh cuộc chiến trên không tiếp diễn

Đòn đánh vào trung tâm thương mại diễn ra trong lúc Nga tiếp tục sử dụng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các thành phố, cơ sở dân sự, hạ tầng thiết yếu và cơ sở năng lượng của Ukraine. Các báo cáo cho biết những cuộc tấn công vẫn tiếp diễn trong đêm hôm sau, cho thấy đây là một phần của hoạt động không kích kéo dài chứ không phải một sự cố biệt lập.

Trong bối cảnh rộng hơn, Ukraine cũng tiến hành các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu năng lượng và logistics của Nga. Kyiv cho biết họ đã đánh trúng nhà máy lọc dầu Perm của Lukoil trong đêm 21/8. Đêm hôm sau, lực lượng Ukraine tiếp tục tuyên bố tấn công nhà máy lọc dầu Novokuybyshevsk và một trung tâm logistics của Ozon tại vùng Samara của Nga.

Ukraine mô tả các chiến dịch này là nỗ lực làm suy giảm năng lực quân sự và kinh tế của Nga, trong đó có nguồn thu năng lượng và hạ tầng logistics mà Kyiv cho rằng đang hỗ trợ cho cuộc chiến. Tuy vậy, các bản tin hiện có chưa độc lập xác nhận đầy đủ mức độ thiệt hại hoặc việc hoạt động sản xuất bị gián đoạn lâu dài tại từng mục tiêu.

Những điểm vẫn chưa thể khẳng định

Các dữ kiện cốt lõi tương đối rõ: một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái theo hai giai đoạn đã đánh trúng trung tâm thương mại ở Kryvyi Rih, gây thương vong dân sự nghiêm trọng; số người chết và bị thương tăng lên trong quá trình cứu hộ.

Vấn đề lớn nhất còn bỏ ngỏ là ý đồ của đòn đánh thứ hai. Chính quyền Ukraine nói cuộc tấn công được thiết kế để đánh trúng hoặc đe dọa lực lượng cứu hộ, nhưng bằng chứng hiện có chứng minh trình tự sự việc rõ hơn là chứng minh động cơ. Số thương vong cũng thay đổi trong các bản tin ban đầu, vì vậy mỗi con số nên được gắn với thời điểm báo cáo cụ thể thay vì xem là số liệu cuối cùng bất biến.