Tuy nhiên, một nhiệm vụ được thực hiện trong môi trường kiểm soát tại hội nghị chưa thể chứng minh robot đã sẵn sàng thương mại hóa. Vận hành đáng tin cậy trong nhiều môi trường, ca làm việc, điều kiện an toàn và dây chuyền sản xuất khác nhau là bài toán khó hơn nhiều. Thay đổi đáng chú ý nằm ở tiêu chuẩn đánh giá: tính hữu dụng và khả năng lặp lại đang trở nên quan trọng hơn sự mới lạ.
Câu hỏi trung tâm không còn là robot hình người có thể đi lại, giữ thăng bằng hay cầm nắm vật thể hay không. Vấn đề là chúng có thể chuyển từ các thử nghiệm quy mô nhỏ sang triển khai trên diện rộng và tạo ra lợi ích thực tế hay không.
Các doanh nghiệp vẫn phải vượt qua một loạt phép thử:
Đó là lý do cụm từ “bước ngoặt quan trọng” được nhắc đến. Ngành đã có đủ vốn và động lực kỹ thuật để hướng tới quy mô lớn, nhưng những câu hỏi thương mại quyết định tính bền vững của quá trình này vẫn chưa được giải đáp. Số lượng robot xuất xưởng cao có thể cho thấy năng lực sản xuất, nhưng không đồng nghĩa với khả năng tự chủ trưởng thành, lợi nhuận hay mức độ hữu dụng rộng rãi.
Các mục tiêu gần hạn đáng tin cậy nhất là những môi trường có cấu trúc rõ ràng, công việc lặp lại và điều kiện vận hành tương đối dễ kiểm soát. Những lĩnh vực được đề cập gồm:
Hỗ trợ việc nhà vẫn là tham vọng dài hạn hơn. Giám đốc điều hành Unitree cho biết ông hy vọng robot cuối cùng có thể tự động hoàn thành 80% công việc gia đình, nhưng đây mới là mục tiêu, chưa phải bằng chứng cho thấy các hệ thống hiện nay có thể thực hiện việc đó một cách ổn định.
Mô hình ứng dụng này cho thấy quá trình thương mại hóa nhiều khả năng sẽ bắt đầu từ các nhiệm vụ cụ thể trong môi trường công nghiệp và thương mại, dù các công ty vẫn quảng bá robot hình người như những cỗ máy đa năng. Sản phẩm chiến thắng ban đầu có thể không phải robot làm được mọi thứ, mà là robot thực hiện tốt và nhất quán một nhóm nhiệm vụ có giá trị.
Theo dữ liệu ngành được Bloomberg dẫn lại, các nhà sản xuất robot hình người Trung Quốc chiếm hơn 97% lượng robot hình người xuất xưởng trên toàn cầu trong nửa đầu năm 2026. Tổng lượng xuất xưởng toàn cầu trong giai đoạn này vào khoảng 19.100 robot, cao hơn ba lần so với mức 5.100 robot cùng kỳ năm trước. Phân tích được trích dẫn cũng cho biết Trung Quốc chiếm khoảng 85% nhu cầu thị trường.
Các ước tính này dự báo lượng robot hình người xuất xưởng trên toàn cầu sẽ đạt khoảng 60.000 chiếc trong năm 2026 và khoảng 500.000 chiếc vào năm 2030.
Những con số trên cho thấy Trung Quốc đang có lợi thế sớm về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng và nhu cầu nội địa. Tuy vậy, “lượng xuất xưởng” không nên bị đánh đồng với năng lực tự chủ trưởng thành hoặc khả năng sinh lời dài hạn. Chính các thông tin được công bố cũng nhấn mạnh những câu hỏi còn bỏ ngỏ về độ tin cậy, chi phí và nhu cầu bền vững.
Các nguồn dữ liệu trong ngành hiện có cũng đưa ra những con số khác nhau về tổng lượng robot Trung Quốc đã xuất xưởng và phạm vi được tính trong thống kê. Vì vậy, tỷ lệ 97% và con số 19.100 robot nên được xem là chỉ dấu về vị thế dẫn đầu được báo cáo của Trung Quốc, chứ chưa phải thước đo đầy đủ cho thành công thương mại.
Khi sản lượng tăng, cuộc cạnh tranh sẽ chuyển nhiều hơn sang năng lực thực thi. Những doanh nghiệp có khả năng tồn tại tốt hơn có thể là những công ty biết cách:
Đây là suy luận từ xu hướng chuyển sang sản xuất quy mô lớn của ngành và những vấn đề về độ tin cậy, chi phí mà các doanh nghiệp vẫn cần giải quyết.
Sản xuất hàng loạt có thể khiến robot hình người rẻ hơn và giúp khách hàng dễ thử nghiệm hơn, nhưng đồng thời cũng làm cạnh tranh về giá gay gắt hơn. Các nhà sản xuất có sản phẩm đáng tin cậy, khách hàng quay lại đặt hàng, phương án tài chính và hệ thống dịch vụ tốt có thể vượt lên so với những doanh nghiệp chủ yếu mạnh về truyền thông.
Kết quả có thể là một thị trường trong đó bản thân phần cứng không còn tạo ra khác biệt lớn. Kinh nghiệm triển khai, khả năng vận hành và dịch vụ sau bán hàng sẽ ngày càng có giá trị.
Màn chào sàn STAR Market tại Thượng Hải của Unitree Robotics phản ánh rõ khía cạnh tài chính của quá trình chuyển đổi này. Công ty huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 905 triệu USD, trong đợt IPO. Cổ phiếu Unitree đóng cửa ở mức 845 nhân dân tệ, tăng 460% so với giá chào bán 150,8 nhân dân tệ, sau khi có thời điểm còn tăng mạnh hơn trong phiên.
Diễn biến này cho thấy khẩu vị rất lớn của nhà đầu tư đối với trí tuệ nhân tạo, công nghệ “hard tech” — tức các công nghệ phần cứng và kỹ thuật nền tảng — cùng lĩnh vực robot hình người tại Trung Quốc. Nó cũng phản ánh niềm tin rằng nền tảng sản xuất của Trung Quốc có thể hỗ trợ vị thế dẫn đầu toàn cầu trong ngành robot.
Nhưng phản ứng của thị trường không đồng nghĩa với việc mô hình kinh doanh đã được kiểm chứng. Mức tăng gần sáu lần trong ngày đầu cho thấy kỳ vọng của nhà đầu tư về tương lai của ngành, chứ chưa chứng minh robot hình người đã có lợi nhuận ở quy mô lớn. Unitree và các đối thủ vẫn phải chứng minh khả năng vận hành ổn định, giá trị đối với khách hàng và nhu cầu đủ bền để vượt qua hiệu ứng ra mắt.
Giai đoạn tiếp theo của robot hình người sẽ được đánh giá ít hơn bằng việc một robot trông ấn tượng trong vài phút, và nhiều hơn bằng những gì nó làm được trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Bằng chứng quyết định sẽ đến từ các chỉ số triển khai như thời gian hoạt động, số lần cần con người can thiệp, hiệu suất an toàn, chi phí cho mỗi nhiệm vụ, nhu cầu bảo trì và thời gian để khách hàng thu hồi vốn.
Hội nghị Robot Thế giới tại Bắc Kinh cho thấy ngành đã sẵn sàng bước vào phép thử đó. Trung Quốc đang dẫn đầu về lượng robot xuất xưởng theo các số liệu được báo cáo, trong khi màn chào sàn của Unitree cho thấy quy mô kỳ vọng của giới đầu tư. Câu hỏi chưa có lời giải là liệu năng lực sản xuất và nguồn vốn này có thể tạo ra những robot mang lại giá trị kinh tế ổn định trong thế giới thực hay không.