29 bang Mỹ kiện Meta: Facebook và Instagram có thể phải thay đổi ra sao?

Các cáo buộc liên hệ chiến lược sản phẩm này với những rủi ro được nêu trong hồ sơ vụ kiện, gồm lo âu, trầm cảm, vấn đề về hình ảnh cơ thể và ý nghĩ hoặc hành vi tự sát. Đây là các lập luận do phía các bang đưa ra, chưa phải kết luận rằng Meta đã bị xác định phải chịu trách nhiệm gây ra những hậu quả đó.

Bị cáo buộc gây hiểu lầm cho phụ huynh và công chúng

Liên minh 29 bang cũng cho rằng Meta từng trấn an phụ huynh và công chúng rằng các dịch vụ của mình an toàn đối với người dùng trẻ tuổi, trong khi che giấu hoặc giảm nhẹ những thông tin về nguy cơ tiềm ẩn. Các bang xem những tuyên bố này là hành vi vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng.

Meta bác bỏ cáo buộc cố tình khiến trẻ em lệ thuộc vào nền tảng hoặc đánh lừa công chúng. Lập luận bào chữa của công ty nhấn mạnh các công cụ an toàn dành cho người trẻ và phản đối cách các bang diễn giải hành vi của Meta.

Tranh chấp cũng liên quan đến dữ liệu trẻ em

Các bang cáo buộc Meta đã thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của trẻ em, vi phạm Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trẻ em trên Mạng của Mỹ (COPPA) cùng các luật liên quan cấp bang. Trọng tâm của các cáo buộc quyền riêng tư là dữ liệu của trẻ dưới 13 tuổi và việc Meta có nhận được sự đồng ý bắt buộc từ phụ huynh hay không.

Các bang muốn tòa án buộc Meta làm gì?

Vụ kiện hướng tới những biện pháp vượt xa một phán quyết tài chính. Các bang đề nghị ban hành lệnh trên toàn nước Mỹ, yêu cầu Meta thay đổi cách Facebook và Instagram vận hành đối với người dùng nhỏ tuổi, trong đó có:

• áp dụng giới hạn độ tuổi hoặc quy trình xác minh độ tuổi chặt chẽ hơn;
• xây dựng quy trình xác minh phụ huynh đối với người dùng ở độ tuổi thiếu niên;
• loại bỏ hoặc thiết kế lại tính năng cuộn vô hạn; và
• thay đổi những tính năng khuyến khích tương tác khác, trong đó có bộ đếm lượt thích.

Phạm vi chính xác của bất kỳ lệnh nào sẽ phụ thuộc vào kết luận của tòa án và biện pháp mà thẩm phán cho là phù hợp. 25 bang còn lại trong liên minh dự kiến sẽ xử lý các yêu cầu của mình trong những phiên tố tụng sau, thay vì cùng trình bày toàn bộ lập luận trong phiên tòa hiện tại.

Meta có thể phải chịu khoản phạt lớn đến đâu?

Meta cho biết mức phạt tối đa trên lý thuyết có thể lên tới khoảng 1.400 tỷ USD. Các bang cho rằng con số gần 200 tỷ USD thực tế hơn, nhưng đến nay chưa có khoản tiền nào được tuyên. Thẩm phán — chứ không phải những con số được nêu trên tiêu đề — sẽ quyết định mức phạt dân sự nếu có.

Sự chênh lệch này rất quan trọng. Mức 1.400 tỷ USD phản ánh cách Meta tính toán mức rủi ro tối đa theo các yêu cầu được đưa ra, còn con số thấp hơn là ước tính mà phía các bang cho rằng họ có thể thực sự theo đuổi.

Vì vậy, vụ kiện có thể kết thúc với một khoản phạt nhỏ hơn đáng kể, không có tiền phạt, hoặc một thỏa thuận dàn xếp. Các thông tin hiện có chưa xác định kết quả cuối cùng.

Vì sao phiên tòa có thể làm thay đổi sản phẩm của Meta?

Một phán quyết tài chính sẽ tạo ra hệ quả lớn cho Meta, nhưng một lệnh áp dụng trên toàn quốc có thể tác động trực tiếp hơn đến người dùng. Những yêu cầu về kiểm tra độ tuổi, sự đồng ý của phụ huynh, tính năng đề xuất nội dung hoặc cách cuộn bảng tin có thể buộc Meta phải thiết kế lại một số phần của Facebook và Instagram, thay vì chỉ nộp tiền phạt.

Phiên tòa cũng diễn ra trong bối cảnh Meta phải đối mặt với nhiều vụ kiện khác tại Mỹ liên quan đến cáo buộc mạng xã hội gây hại cho người trẻ. Trong một vụ án riêng ở New Mexico, tòa án cấp bang đã yêu cầu Meta trả 567 triệu USD và triển khai các biện pháp bảo vệ người trẻ trong bang. Tuy nhiên, phán quyết đó không quyết định kết quả của vụ án liên bang đang diễn ra tại Oakland.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Bồi thẩm đoàn sẽ đưa ra một phán quyết mang tính tư vấn. Sau đó, thẩm phán liên bang sẽ quyết định Meta có phải chịu trách nhiệm theo các yêu cầu đang được xét xử hay không; nếu có, tòa sẽ cân nhắc áp dụng phạt dân sự và buộc công ty thay đổi nền tảng ở mức nào.

Cho đến khi những quyết định này được đưa ra, các cáo buộc không nên được xem là sự thật đã được xác lập. Câu hỏi cốt lõi là liệu thiết kế sản phẩm, các tuyên bố công khai và hoạt động xử lý dữ liệu của Meta có vi phạm những đạo luật mà các bang viện dẫn hay không — và nếu tòa đồng ý, biện pháp khắc phục nào là phù hợp.