Vì sao thương vụ IPO của Unitree có thể trở thành cột mốc với ngành robot hình người Trung Quốc?

Cột mốc này có ý nghĩa gì với ngành robot hình người?

Một công ty đại chúng mang lại nhiều hơn nguồn vốn. Với Unitree, việc niêm yết tạo ra một điểm tham chiếu về công bố thông tin và định giá cho một ngành còn non trẻ—nơi doanh nghiệp thường được đánh giá qua nguyên mẫu, màn trình diễn và ước tính số lượng giao hàng, thay vì lịch sử vận hành dài hạn.

Zhou Changjiu thuộc Liên đoàn RoboCup châu Á - Thái Bình Dương nhận định thương vụ này cho thấy robot hình người và AI hiện thân đang chuyển từ giai đoạn phát triển công nghệ, kiểm chứng qua các cuộc thi và lặp lại sản phẩm sang công nghiệp hóa, mở rộng quy mô và được thị trường vốn công nhận rộng rãi hơn.

Đây là bước chuyển quan trọng vì robot hình người đòi hỏi đầu tư dài hạn vào cơ khí, phần mềm điều khiển, mô hình trí tuệ nhân tạo, năng lực sản xuất và quá trình tích hợp với khách hàng. Nguồn vốn từ thị trường đại chúng có thể giúp Unitree theo đuổi các chu kỳ nghiên cứu - phát triển dài hơn, mở rộng công suất và củng cố quan hệ với chuỗi cung ứng.

Thương vụ cũng tạo ra một chuẩn so sánh cho các công ty robot khác tại Trung Quốc. Nếu Unitree biến được nguồn vốn mới thành doanh thu và các hệ thống robot vận hành đáng tin cậy, IPO này có thể thúc đẩy thêm đầu tư và những đợt niêm yết mới trong ngành. Ngược lại, nếu kết quả kinh doanh không theo kịp mức định giá ban đầu, cổ phiếu Unitree có thể trở thành lời cảnh báo về rủi ro định giá quá cao một thị trường công nghệ còn ở giai đoạn đầu.

Unitree sẽ dùng tiền IPO vào đâu?

Theo kế hoạch công bố, số tiền huy động được sẽ tập trung vào bốn hướng chính:

• nghiên cứu và phát triển mô hình robot thông minh;
• nghiên cứu và phát triển phần cứng robot;
• đổi mới, phát triển các sản phẩm robot thông minh mới; và
• xây dựng cơ sở sản xuất.

Mục tiêu rộng hơn là chuyển từ việc chế tạo và bán từng mẫu robot riêng lẻ sang phát triển một nền tảng cho các robot đa năng. Cách tiếp cận này có thể giúp Unitree kiểm soát tốt hơn phần cứng, phần mềm và chi phí sản xuất. Dù vậy, bản thân việc niêm yết chưa thể cho biết những khoản đầu tư đó có tạo ra lợi nhuận bền vững hay không.

Vị thế hiện tại của Unitree

Thành lập tại Hàng Châu vào năm 2016, Unitree phát triển cả robot bốn chân lẫn robot hình người. Công ty cho biết họ tự phát triển các linh kiện cốt lõi như động cơ, bộ giảm tốc, bộ điều khiển và LiDAR.

Theo các số liệu được công bố xung quanh thương vụ niêm yết, Unitree đã giao hơn 5.500 robot hình người trong năm 2025, tương đương 32,4% số robot hình người được giao trên toàn cầu theo thước đo được dẫn lại. Tổng số robot bốn chân được giao lũy kế đã vượt 33.000 chiếc, tương đương gần 60% thị trường toàn cầu theo cùng nguồn dữ liệu.

Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu của Unitree đạt khoảng 1,15 tỷ nhân dân tệ, tăng 48,54% so với cùng kỳ năm trước. Công ty cho biết sản phẩm của mình đã có mặt tại hàng chục quốc gia và vùng lãnh thổ, phục vụ nghiên cứu khoa học và giáo dục, kiểm tra công nghiệp, tuần tra an ninh và cứu hộ khẩn cấp.

Tuy nhiên, số lượng giao hàng cần được đọc một cách thận trọng. Ở một thị trường còn mới, doanh số có thể bao gồm các đơn hàng nghiên cứu, giáo dục, trình diễn và chương trình thí điểm. Thước đo khó hơn là liệu khách hàng có sử dụng robot lặp đi lặp lại trong môi trường vận hành thực tế hay không, cũng như liệu những lần triển khai đó có đem lại hiệu quả kinh tế đủ hấp dẫn.

Trung Quốc đang có lợi thế lớn trong cuộc đua

Thương vụ Unitree diễn ra trong bối cảnh các nhà sản xuất Trung Quốc đang chiếm ưu thế rõ rệt ở giai đoạn đầu của thị trường robot hình người. Theo dữ liệu ngành được Global Times dẫn lại, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm hơn 97% lượng robot hình người được giao trên toàn cầu trong nửa đầu năm 2026, trong khi tổng lượng giao toàn cầu đạt khoảng 19.100 chiếc.

Các ước tính trên thị trường chưa hoàn toàn thống nhất. Smart Analytics Global, chẳng hạn, cho biết AgiBot đã vượt Unitree về số lượng giao hàng trong nửa đầu năm 2026. Điều này cho thấy thứ hạng giữa các doanh nghiệp có thể thay đổi nhanh trong một thị trường đang tăng trưởng mạnh.

Dù vậy, xu hướng chung khá rõ: Trung Quốc có nền tảng công nghiệp lớn, chuỗi cung ứng điện tử và cơ khí rộng, cùng thị trường nội địa đủ lớn để thử nghiệm các ứng dụng mới. TrendForce dự báo thị trường robot hình người Trung Quốc sẽ đạt 15 tỷ nhân dân tệ trong năm 2026 và tăng ít nhất 60% trong năm 2027 khi sản xuất mở rộng, còn phạm vi ứng dụng tiếp tục tăng lên.

IDC dự báo lượng robot hình người được giao trên toàn cầu sẽ vượt 510.000 chiếc vào năm 2030, tương đương tốc độ tăng rất nhanh từ một nền tảng hiện vẫn còn nhỏ. Tuy nhiên, dự báo không phải là bảo đảm. Ngành vẫn phải giải quyết các câu hỏi về độ tin cậy, an toàn, năng lực phần mềm, khả năng thay thế lao động và lợi ích đầu tư đối với khách hàng.

Rủi ro lớn nhất nằm ở mức định giá

Hệ số giá trên lợi nhuận 219,23 lần của Unitree là một tuyên bố về kỳ vọng tăng trưởng, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy công ty đã đạt quy mô thương mại trưởng thành.

Để đáp ứng kỳ vọng đó, Unitree sẽ phải chứng minh rằng họ có thể:

1. mở rộng sản xuất mà không làm giảm độ tin cậy;
2. biến nhu cầu nghiên cứu và thử nghiệm thành các đơn hàng lặp lại;
3. gia tăng tỷ trọng triển khai trong công nghiệp và dịch vụ;
4. duy trì hiệu quả lợi nhuận trên từng sản phẩm khi cạnh tranh gay gắt hơn; và
5. chuyển các khoản đầu tư vào phần cứng cùng AI hiện thân thành sản phẩm mà khách hàng có thể sử dụng ổn định.

Cú tăng trong ngày đầu cho thấy nhà đầu tư muốn tiếp cận câu chuyện robot hình người. Nhưng giai đoạn tiếp theo sẽ không được quyết định chủ yếu bởi những màn trình diễn ngoạn mục hay đà tăng cổ phiếu. Tiêu chuẩn quan trọng hơn sẽ là năng lực sản xuất, mức độ duy trì khách hàng, hiệu quả vận hành và dòng tiền.

Kết luận

IPO của Unitree đánh dấu việc ngành robot hình người Trung Quốc chuyển từ một cuộc đua công nghệ tư nhân sang cuộc đua công nghiệp hóa có sự tham gia trực tiếp của thị trường vốn. Công ty hiện có thêm tiền và độ nhận diện để mở rộng; đổi lại, nhà đầu tư đã đặt Unitree trước một bài kiểm tra đặc biệt khắt khe: liệu robot hình người có thể trở thành một mô hình kinh doanh lặp lại, đáng tin cậy và có lợi nhuận hay không.