Thuế 20% mới của Trung Quốc với trust offshore: Điều gì thay đổi và ai chịu ảnh hưởng?

Cách tiếp cận này gần giống một giao dịch bán được xem là đã xảy ra trên phương diện thuế. Vì vậy, người góp tài sản có thể phát sinh thuế ngay cả khi chưa thực sự bán tài sản và chưa nhận được tiền mặt từ giao dịch bán.

Khi trust tạo ra thu nhập

Quy định cũng bao quát thu nhập phát sinh trong thời gian trust tồn tại, kể cả khoản chưa được phân phối trực tiếp cho cá nhân. Tùy bản chất, thu nhập có thể được phân loại là thu nhập từ chuyển nhượng tài sản hoặc thu nhập từ lãi, cổ tức và tiền thưởng.

Điều này tạo ra cách đánh thuế “nhìn xuyên qua” cấu trúc trust. Thuế có thể phát sinh ở thời điểm tài sản được đưa vào trust và tiếp tục phát sinh khi trust tạo ra thu nhập, thay vì chỉ được tính lúc tài sản được phân phối hoặc trust chấm dứt.

Những giao dịch trong quá khứ nào có thể bị ảnh hưởng?

Các quy định có hiệu lực ngay từ ngày 24/7/2026, nhưng đồng thời mở một khoảng thời gian 90 ngày để xử lý một số nghĩa vụ thuế phát sinh trước đó. Hướng dẫn kỹ thuật cho biết cơ chế chuyển tiếp có thể bao gồm khoản thuế chưa nộp liên quan đến tài sản được cá nhân cư trú chuyển vào trust offshore trong giai đoạn từ ngày 1/1/2023 đến ngày 31/12/2025, cùng một số khoản thuế chưa nộp đối với thu nhập của trust phát sinh trước năm 2026.

Phạm vi chính xác còn có thể phụ thuộc vào tình trạng cư trú thuế của người góp tài sản, thời điểm chuyển giao và loại thu nhập do trust tạo ra. Vì vậy, những gia đình đã lập cấu trúc từ nhiều năm trước không nên chỉ kiểm tra các khoản phân phối gần đây; họ cần rà soát lịch sử góp tài sản, giá vốn, định giá và hồ sơ thu nhập của trust.

Hạn chót là 21/10 hay 22/10/2026?

Đây là điểm đang gây nhầm lẫn trong các thông tin công khai. Một bản tin của CNBC cho biết các gia đình có thời hạn đến ngày 21/10/2026 để khai báo và nộp khoản thuế liên quan đến tài sản đã chuyển vào trust từ đầu năm 2023.

Trong khi đó, một số phân tích thuế và pháp lý tính 90 ngày kể từ ngày quy định có hiệu lực 24/7 và xác định thời hạn xấp xỉ là ngày 22/10/2026.

Do khung pháp lý chính thức được mô tả là cho phép người nộp thuế tuân thủ trong vòng 90 ngày kể từ ngày quy định có hiệu lực, các cá nhân bị ảnh hưởng không nên chỉ dựa vào một ngày được nêu trên truyền thông. Họ nên xác nhận thời hạn vận hành và thủ tục khai nộp với luật sư, cố vấn thuế có chuyên môn về pháp luật Trung Quốc hoặc cơ quan thuế địa phương có thẩm quyền.

Bỏ lỡ thời hạn sẽ bị xử lý thế nào?

Khoảng thời gian 90 ngày là cơ hội tuân thủ, không phải một chương trình miễn toàn bộ nghĩa vụ thuế. Người nộp thuế khai báo và thanh toán các khoản nợ thuộc phạm vi quy định trong thời hạn này có thể được miễn khoản phụ thu do nộp chậm.

Nếu bỏ lỡ thời hạn, cơ quan thuế có thể xử lý khoản thuế chưa nộp theo các luật và quy định hiện hành, bao gồm phụ thu chậm nộp và, tùy trường hợp, các hình thức xử phạt khác.

Cách tiếp cận thận trọng nhất là xác định rõ nghĩa vụ thuế, lưu giữ hồ sơ về giá vốn và định giá tài sản, đồng thời giải quyết các điểm chưa chắc chắn trước khi thời gian chuyển tiếp kết thúc.

Các gia đình giàu có tại Trung Quốc đang phản ứng ra sao?

Các luật sư và cố vấn cho biết khách hàng giàu có tại Trung Quốc đang đánh giá lại cấu trúc trust offshore và danh mục đầu tư ở nước ngoài. Những nội dung thường được xem xét gồm giá trị tài sản đã góp, tình trạng cư trú thuế của các thành viên gia đình, hợp đồng bảo hiểm offshore và khả năng tiếp tục nắm giữ tài sản nước ngoài mà không tạo ra rủi ro chưa được khai báo hoặc chưa xử lý về thuế.

Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng về một phản ứng đồng loạt, chẳng hạn tất cả các gia đình đều vội vàng giải thể trust. Phản ứng ban đầu có vẻ là sự gia tăng mạnh về công việc tư vấn thuế, pháp lý và tái cấu trúc, khi các gia đình cố gắng hiểu cách cơ quan thuế địa phương sẽ áp dụng quy định. Tổng cục Thuế Nhà nước được cho là đang đào tạo cán bộ thuế địa phương để tăng tính nhất quán, cho thấy một số vấn đề kỹ thuật vẫn chưa hoàn toàn được giải đáp.

Tác động có thể lan tới Hong Kong và các trung tâm tài sản châu Á

Quy định mới làm giảm sức hấp dẫn của việc đưa tài sản ra nước ngoài chỉ nhằm trì hoãn thuế tại Trung Quốc. Một số gia đình có thể hợp thức hóa các khoản nắm giữ chưa được khai báo, giảm phân bổ mới ra nước ngoài hoặc đưa tài sản vào những cấu trúc dễ ghi nhận và báo cáo hơn.

Ngược lại, một số người có thể chú trọng hơn đến việc thay đổi thực chất tình trạng cư trú thuế, đa dạng hóa quốc tế và sử dụng dịch vụ tư vấn tại các trung tâm tài chính như Hong Kong và Singapore. Điều này có thể hỗ trợ nhu cầu đối với dịch vụ pháp lý, thuế và quản lý tài sản tại các thị trường này, nhưng đồng thời làm suy yếu vai trò của họ như những nơi chỉ đơn thuần đứng tên hoặc lưu giữ tài sản của người vẫn là cư dân thuế Trung Quốc.

Hướng đi của dòng vốn chưa thể xác định chắc chắn. Các nguồn hiện có cho thấy cả hai khả năng: một bộ phận tài sản có thể được hợp thức hóa hoặc đưa về gần Trung Quốc hơn, trong khi bộ phận khác có thể tìm kiếm nơi cư trú thuế thực sự ở nước ngoài và các kênh đa dạng hóa mới.

Siết thuế có thể mở rộng ngoài trust offshore

Chiến dịch hiện nay dường như không chỉ giới hạn ở cấu trúc trust. Các khoản lợi nhuận từ hợp đồng bảo hiểm offshore đã trở thành một trọng tâm thực thi sớm tại một số địa phương, trong khi các phân tích và tin tức tài chính cho rằng sự giám sát có thể mở rộng sang những tài sản nước ngoài khác và thu nhập đầu tư ở nước ngoài.

Những tuyên bố về việc cơ quan chức năng sẽ xử lý thu nhập từ việc làm ở nước ngoài cần được xem xét thận trọng hơn, trừ khi có hướng dẫn cụ thể được ban hành. Điểm chắc chắn hơn ở thời điểm hiện tại là phạm vi giám sát tài sản và thu nhập xuyên biên giới đang được mở rộng, chứ chưa phải mọi loại thu nhập ở nước ngoài đều đã có cách xử lý thống nhất.

Có phải chiến dịch thuế đang kéo thị trường xa xỉ đi xuống?

Thời điểm triển khai chiến dịch siết tài sản offshore đã làm dấy lên liên hệ với sự suy yếu mạnh của thị trường hàng xa xỉ tại Trung Quốc. Doanh số của 25 thương hiệu xa xỉ lớn nhất tại nước này giảm hơn 10% so với cùng kỳ trong tháng 7, theo các công ty nghiên cứu dữ liệu ngành được Bloomberg khảo sát.

Louis Vuitton, Dior và Gucci ghi nhận mức giảm hai chữ số; Hermès chuyển từ tăng trưởng sang suy giảm; còn Chanel và Prada vẫn tăng nhưng với tốc độ chậm hơn.

Tuy nhiên, các số liệu này không chứng minh rằng riêng quy định thuế đã gây ra đợt sụt giảm. Thị trường hàng xa xỉ cá nhân tại Trung Quốc đại lục đã giảm 3%–5% trong năm 2025, sau mức giảm sâu hơn nhiều trong năm 2024, trong bối cảnh niềm tin tiêu dùng yếu, thị trường bất động sản chịu áp lực và người tiêu dùng thận trọng hơn.

Cách diễn giải có cơ sở hơn là chiến dịch thuế có thể tạo thêm hiệu ứng phòng thủ. Những người có tài sản lớn, phải đối mặt với nghĩa vụ thuế tiền mặt cao hơn và sự giám sát chặt chẽ hơn đối với tài sản nước ngoài, có thể trì hoãn các khoản mua sắm xa xỉ mang tính phô trương hoặc chưa thật sự cần thiết. Nhưng dữ liệu doanh số tháng 7 chưa thể tách riêng tác động của thực thi thuế khỏi sự giảm tốc chung của kinh tế và tiêu dùng.

Điều cần lưu ý với người đang sử dụng trust offshore

Thay đổi quan trọng nhất không chỉ nằm ở mức thuế 20%. Đó là việc Trung Quốc chuyển sang cách đánh thuế xuyên suốt vòng đời của trust: tính phần tăng giá khi tài sản được góp vào, tính thu nhập khi trust tạo ra khoản sinh lời và có thể tiếp tục xem xét các sự kiện như phân phối tài sản hoặc chấm dứt trust.

Các cấu trúc hiện hữu cần được rà soát sớm về:

• thời điểm chuyển tài sản;
• giá vốn và hồ sơ định giá;
• thu nhập đã tích lũy hoặc chưa phân phối;
• tình trạng cư trú thuế của người góp tài sản và người thụ hưởng;
• mối liên hệ với hợp đồng bảo hiểm offshore;
• lịch sử khai báo và nộp thuế.

Thời hạn 90 ngày hiện được nhiều nguồn mô tả là rơi vào khoảng ngày 21–22/10/2026. Chính sự chênh lệch này là lý do người có liên quan nên xác nhận trực tiếp thay vì chờ thêm thông tin không chính thức.

Về dài hạn, quy định mới nhiều khả năng làm tái phân bổ và chính thức hóa hoạt động quản lý tài sản tại châu Á, thay vì khiến kế hoạch tài sản offshore biến mất hoàn toàn.