Samsung có thể giành lại ngôi đầu smartphone từ Apple giữa khủng hoảng chip nhớ

Phân khúc giá rẻ sẽ chịu cú đánh mạnh nhất

Tác động nghiêm trọng nhất dự kiến tập trung ở nhóm smartphone giá rẻ và tầm trung thấp. Với các sản phẩm này, chi phí bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, còn người mua thường ít chấp nhận mức tăng giá cao. Transsion, Xiaomi và Honor nằm trong nhóm dễ bị tổn thương, khi Counterpoint dự báo lượng máy xuất xưởng của các hãng này giảm mạnh.

Phân khúc dưới 150 USD đặc biệt nhạy cảm, nhất là tại các thị trường mới nổi. Các nhà sản xuất có thể phải lựa chọn giữa việc loại bỏ một số mẫu máy giá rẻ, cắt giảm cấu hình bộ nhớ, tăng giá bán hoặc chấp nhận sản lượng thấp hơn. Hệ quả có thể là quá trình đào thải thương hiệu diễn ra nhanh hơn và người dùng kéo dài thời gian sử dụng điện thoại hiện tại.

Xiaomi, Vivo, Honor và Oppo vì thế có xu hướng đẩy mạnh chiến lược cao cấp hóa: giảm số lượng thiết bị biên lợi nhuận thấp, tập trung hơn vào nhóm cận cao cấp và cao cấp, đồng thời chọn lọc thị trường cũng như kênh phân phối. Dữ liệu ban đầu cho thấy áp lực này đã xuất hiện: Xiaomi, Oppo và Vivo ghi nhận mức giảm lượng máy xuất xưởng lớn nhất trong nhóm năm hãng hàng đầu toàn cầu ở quý II; tại Ấn Độ, Vivo, Realme, Xiaomi và Oppo cũng đều giảm so với cùng kỳ.

Thị trường toàn cầu có thể giảm sâu trong năm 2026

Dự báo tháng 5 của Counterpoint cho rằng lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm 13,9% trong năm 2026, xuống còn 1,08 tỷ máy. Đây sẽ là mức thấp nhất kể từ năm 2013, sau khi cuộc khủng hoảng bộ nhớ trở nên nghiêm trọng hơn dự kiến trước đó.

Sự suy yếu đã thể hiện rõ trong quý II. Ước tính ban đầu của Counterpoint cho thấy lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu giảm 11% so với cùng kỳ, đánh dấu mức thấp nhất của một quý II kể từ năm 2013.

Tại Mỹ Latinh, lượng máy xuất xưởng giảm 10% so với cùng kỳ trong quý II/2026. Các hãng đã thu hẹp hoạt động sau khi tích trữ hàng trước đó để chuẩn bị cho khả năng điều chỉnh giá. Samsung và Apple là những thương hiệu lớn đáng chú ý vẫn tăng trưởng tại khu vực này.

Châu Âu cũng giảm 10% so với cùng kỳ, xuống mức thấp nhất trong một quý II của ba năm. Apple và Samsung chống chịu tốt hơn, trong khi Xiaomi, Oppo và Honor mất thị phần. Các thị trường Tây Âu có tỷ trọng điện thoại cao cấp lớn hơn nên ổn định hơn; ngược lại, những khu vực phụ thuộc nhiều vào thiết bị giá rẻ chịu áp lực rõ rệt hơn.

Vì sao AI và điện thoại gập chưa đủ tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới?

Các tính năng AI có thể giúp điện thoại cao cấp khác biệt hơn và cải thiện cơ cấu doanh thu, nhưng không thể tự tạo ra nguồn cung chip giá rẻ hoặc bù đắp mức tăng mạnh của chi phí bộ nhớ. Một mẫu iPhone gập, nếu xuất hiện, có thể mở rộng cơ hội ở phân khúc cao cấp của Apple, nhưng nhiều khả năng vẫn là sản phẩm giá cao, sản lượng hạn chế chứ không đủ sức tạo ra làn sóng tăng trưởng cho toàn thị trường.

Vì vậy, triển vọng 2026–2027 chủ yếu do nguồn cung quyết định. Việc các nhà sản xuất ưu tiên công suất cho bộ nhớ HBM và DRAM máy chủ phục vụ AI, cùng tình hình cung ứng bộ nhớ, giá theo hợp đồng và sức mua của từng hãng smartphone, sẽ quyết định sản lượng điện thoại. Nhu cầu tiêu dùng vẫn quan trọng, nhưng chủ yếu phát huy ảnh hưởng khi giá bán tăng đến ngưỡng người mua không còn đủ khả năng chi trả.

Năm 2028 mới có thể là thời điểm thị trường hồi phục rộng hơn

Một đợt phục hồi rõ rệt hơn có thể xuất hiện vào năm 2028, khi nguồn cung bộ nhớ dần bình thường hóa và nhu cầu thay máy bị trì hoãn quay trở lại. Từ nay đến lúc đó, thị trường nhiều khả năng sẽ chứng kiến ít thương hiệu hơn, ít mẫu máy giá rẻ hơn, giá bán trung bình cao hơn và sự dịch chuyển thị phần về phía Samsung cùng Apple.