Alibaba gom các mảng kinh doanh để biến làn sóng AI thành doanh thu bền vững

Trên thực tế, đây là sự đảo chiều so với tinh thần của mô hình “1+6+N” mà Alibaba triển khai từ năm 2023. Khi đó, tập đoàn ưu tiên trao quyền tự chủ cho các đơn vị và mở ra khả năng tách riêng hoặc niêm yết từng mảng. Nay, Alibaba lại tái tích hợp các hoạt động xoay quanh chuỗi AI. Kế hoạch IPO Cloud Intelligence trước đó cũng đã bị hủy bỏ sau khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ làm gia tăng bất định về nguồn cung chip tiên tiến.

Động lực từ đám mây và Qwen

Kết quả kinh doanh mới nhất cho thấy Alibaba có cơ sở để đẩy mạnh chiến lược này. Doanh thu quý gần nhất đạt 268,95 tỷ nhân dân tệ, tương đương 39,64 tỷ USD, cao hơn mức ước tính 38,63 tỷ USD của các nhà phân tích. Lưu ý, con số ước tính này là doanh thu toàn tập đoàn, không phải doanh thu riêng của mảng đám mây.

Doanh thu đám mây bên ngoài của Alibaba tăng 45% so với cùng kỳ trong quý mới nhất, còn doanh thu từ các sản phẩm liên quan đến AI tiếp tục tăng ba chữ số. Con số tăng trưởng 40% thường được nhắc tới thuộc kỳ báo cáo liền trước; khi đó Alibaba Cloud cho biết các sản phẩm AI chiếm 30% doanh thu bên ngoài của mảng này.

Qwen—gia đình mô hình AI của Alibaba—đã vượt 3 tỷ lượt tải trên toàn cầu trong sáu tháng. Quy mô phân phối và mức độ tiếp nhận của cộng đồng nhà phát triển tạo cho Alibaba một nền tảng lớn để chuyển mức độ phổ biến đó thành doanh thu.

Tập đoàn cũng được cho là đang lên kế hoạch yêu cầu các khách hàng thương mại lớn của một phiên bản Qwen trong tương lai chia sẻ một phần doanh thu tạo ra từ việc sử dụng mô hình. Nếu được triển khai, đây sẽ là bước chuyển từ cách phân phối mô hình mở gần như không thu phí sang mô hình kết hợp giữa miễn phí và bản quyền. Tuy nhiên, các điều khoản cụ thể vẫn chưa được chốt.

Cái giá của cuộc đua AI

Thách thức lớn nhất nằm ở khả năng sinh lợi. Alibaba đang chi mạnh cho hạ tầng AI: chi phí đầu tư vốn trong quý được báo cáo ở mức 67,7 tỷ nhân dân tệ. Trong khi doanh thu đám mây và EBITDA của mảng này tăng tốc, EBITDA điều chỉnh của toàn tập đoàn lại giảm 30% so với cùng kỳ.

Điều đó cho thấy Alibaba sẵn sàng chấp nhận áp lực đầu tư trong ngắn hạn để xây dựng các nguồn doanh thu lặp lại trong tương lai, gồm mức sử dụng dịch vụ đám mây của doanh nghiệp, dịch vụ AI, thuê bao tiêu dùng và có thể cả tiền bản quyền từ Qwen.

Vì vậy, đợt tái cấu trúc không chỉ là thay đổi cách trình bày các phân khúc kinh doanh. Nó phản ánh nỗ lực đưa toàn bộ chuỗi AI—năng lực tính toán, chip, mô hình và ứng dụng—về gần nhau hơn, nhằm biến đà tăng trưởng nhanh của AI thành dòng tiền thương mại ổn định hơn. Đổi lại, các nhà đầu tư phải chấp nhận rằng chiến lược này có thể tiếp tục gây sức ép lên lợi nhuận trong thời gian Alibaba xây dựng năng lực AI quy mô lớn.