UAE cấm vận Iran, rủi ro Hormuz tăng khi vàng và Bitcoin đồng loạt tăng giá

Lệnh cấm vận không đồng nghĩa eo biển Hormuz chắc chắn sẽ bị đóng cửa. Ý nghĩa lớn hơn của nó là làm tăng xác suất thị trường đánh giá về một đợt leo thang mới quanh tuyến hàng hải vốn giữ vai trò trung tâm trong cuộc khủng hoảng. Việc lưu lượng tàu thuyền vẫn ở mức thấp, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng eo biển đã mở, cho thấy khoảng cách giữa tuyên bố chính trị và mức độ tin cậy trong vận hành của các bên tham gia thị trường.

Dầu tăng do thị trường cộng thêm “phí rủi ro” Hormuz

Giá dầu thô đi lên khi nhà đầu tư cân nhắc khả năng các sự cố quân sự mới có thể làm chậm hoặc hạn chế hoạt động vận chuyển năng lượng. Phản ứng này phản ánh một khoản phí rủi ro địa chính trị, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy eo biển Hormuz chắc chắn sẽ bị phong tỏa hoàn toàn.

Trong một thời điểm ghi nhận trên thị trường, dầu thô được giao dịch quanh 88,25 USD/thùng, tăng 2,82%. Các bản tin trong ngày đưa ra mức giá và tỷ lệ biến động khác nhau, cho thấy con số cụ thể phụ thuộc đáng kể vào thời điểm đo lường.

Với Iran, việc UAE cắt đứt các hoạt động kinh tế vô thời hạn đe dọa nhiều hơn hoạt động thương mại song phương thông thường. Các khâu thanh toán, tiếp cận tài chính và luân chuyển hàng hóa có thể trở nên khó khăn hơn, tạo thêm sức ép cho nền kinh tế vốn đã chịu tác động từ cuộc đối đầu rộng hơn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng vẫn chưa rõ vì các báo cáo hiện có chưa định lượng lượng thương mại bị mất hoặc xác định toàn bộ các kênh giao dịch chịu tác động.

Mua lại trái phiếu của Mỹ giúp hạ nhiệt thị trường nợ

Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ tăng quy mô các đợt mua lại trái phiếu kỳ hạn dài từ mức tối đa 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD mỗi đợt. Thay đổi này dự kiến bắt đầu từ ngày 9/9 và bổ sung ít nhất 14 tỷ USD vào hoạt động mua lại trong quý. Đối tượng là các trái phiếu Kho bạc Mỹ có kỳ hạn dài hơn.

Thông báo được đưa ra sau khi lợi suất trái phiếu dài hạn tăng lên những mức cao hiếm thấy trong lịch sử gần đây. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm giảm gần 10 điểm cơ bản, xuống khoảng 5,187%, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng giảm mạnh ngay sau phản ứng ban đầu của thị trường.

Kế hoạch mua lại có ý nghĩa lớn đối với tâm lý và thanh khoản, nhưng quy mô vẫn nhỏ nếu so với toàn bộ thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Vì vậy, động thái này được nhìn nhận nhiều hơn như một tín hiệu cho thấy nhà chức trách sẵn sàng hỗ trợ khả năng vận hành của thị trường, thay vì là giải pháp cho gánh nặng nợ công nói chung.

Lợi suất dài hạn thấp hơn thường hỗ trợ những tài sản không tạo ra thu nhập từ lãi, trong đó có vàng. Nó cũng có thể nới lỏng điều kiện tài chính nói chung và khuyến khích nhà đầu tư tăng tỷ trọng ở các tài sản nhạy cảm với thanh khoản và khẩu vị rủi ro như Bitcoin. Đây là một phần lý giải cho việc hai tài sản cùng tăng, dù đặc tính đầu tư của chúng rất khác nhau.

Vàng và Bitcoin cùng tăng, nhưng không nên đánh đồng hai tài sản

Bức tranh giá được ghi nhận gồm:

• Vàng: khoảng 4.575 USD/ounce, tăng 0,66%.
• Bitcoin: khoảng 72.240 USD, tăng 5,61%.
• Dầu thô: khoảng 88,25 USD/thùng, tăng 2,82%.

Một bản tin trong ngày khác cho biết vàng từng tăng khoảng 4% và có lúc kiểm tra vùng 4.527 USD/ounce. Những con số khác nhau không nhất thiết mâu thuẫn; chúng phản ánh các thời điểm, công cụ giao dịch và lát cắt thị trường khác nhau.

Vàng được hưởng lợi từ nhiều lực đẩy cùng lúc: nhu cầu phòng vệ trước rủi ro địa chính trị, lo ngại giá năng lượng cao hơn sẽ làm lạm phát tăng và đà giảm của lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài. Bitcoin cũng được hỗ trợ bởi tác động tích cực đến thanh khoản và khẩu vị rủi ro sau diễn biến đảo chiều trên thị trường trái phiếu, bên cạnh sự bất định về kinh tế vĩ mô và địa chính trị.

Tuy nhiên, diễn biến đồng pha này không chứng minh Bitcoin đã trở thành một tài sản trú ẩn an toàn đáng tin cậy. Vàng có vai trò phòng vệ được thiết lập lâu đời hơn, trong khi Bitcoin biến động mạnh hơn và thường phản ứng không chỉ với nhu cầu trú ẩn trong khủng hoảng mà còn với thanh khoản và vị thế đầu cơ. Bằng chứng hiện có cho thấy hai tài sản tạm thời được thúc đẩy bởi một số yếu tố chung, chứ chưa cho thấy mối tương quan Bitcoin–vàng chính xác hoặc bền vững.

Biên bản Fed cho thấy tranh luận về lạm phát ngày càng gay gắt

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,50%–3,75% tại cuộc họp ngày 28–29/7, nhưng kết quả biểu quyết là 9–3.

Biên bản cho thấy các quan chức vẫn chia rẽ về cân bằng giữa lạm phát và hoạt động kinh tế. Một số người đã sẵn sàng tăng lãi suất, trong khi nhiều người cho rằng chính sách thắt chặt hơn có thể cần thiết nếu lạm phát không quay về mục tiêu 2% của Fed.

Tín hiệu này khiến đà phục hồi của thị trường trở nên phức tạp hơn. Trong ngắn hạn, lợi suất trái phiếu giảm và nhu cầu phòng vệ hỗ trợ vàng cùng Bitcoin. Nhưng nếu lạm phát dai dẳng, phản ứng tiền tệ có thể đảo chiều: lãi suất chính sách cao hơn, điều kiện tài chính thắt chặt hơn và áp lực mới lên những tài sản phụ thuộc vào thanh khoản dồi dào.

Ngoại giao vẫn là chất xúc tác lớn đối với thị trường

Tổng thống Donald Trump nói không có cuộc đàm phán nào với Iran đang diễn ra và khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở. Tuyên bố này trái ngược với quan điểm của Tehran rằng tuyến đường thủy vẫn đóng đối với hoạt động vận tải.

Bất kỳ tiến triển ngoại giao nào cũng có thể nhanh chóng làm giảm phần bù rủi ro của dầu, cải thiện niềm tin của các hãng vận tải và hạ kỳ vọng về việc Fed phải thắt chặt chính sách do lạm phát năng lượng. Ngược lại, một cuộc tấn công được xác minh, lệnh cấm vận kéo dài hoặc bằng chứng cho thấy vận tải tiếp tục bị gián đoạn có thể củng cố xu hướng phòng thủ trên thị trường.

Nhà đầu tư đang theo dõi điều gì?

Các câu hỏi trước mắt không chỉ xoay quanh biến động giá trong một ngày, mà là liệu những cú sốc riêng lẻ có kéo dài hay không. Thị trường đang chú ý đến:

1. Tình hình vận tải qua Hormuz: Một kế hoạch mở cửa đáng tin cậy sẽ làm giảm định giá rủi ro nguồn cung; gián đoạn kéo dài sẽ tiếp tục gây áp lực lên giá dầu và chi phí vận chuyển.
2. Lệnh cấm vận của UAE: Thời hạn, mức độ thực thi và ảnh hưởng đến các kênh thương mại, tài chính của Iran sẽ quyết định đây chỉ là một cảnh báo chính trị hay trở thành ràng buộc kinh tế đáng kể.
3. Lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn: Thị trường cần đánh giá liệu các đợt mua lại quy mô lớn hơn có cải thiện thanh khoản một cách bền vững hay chỉ đảo ngược một biến động ngắn hạn mất trật tự.
4. Dữ liệu lạm phát và việc làm của Mỹ: Các số liệu mới có thể làm thay đổi kỳ vọng về quyết định tiếp theo của Fed, đặc biệt nếu chi phí năng lượng bắt đầu lan sang mặt bằng giá rộng hơn.
5. Phản ứng của Fed trước lạm phát: Biên bản tháng 7 cho thấy khả năng tăng lãi suất vẫn tồn tại nếu lạm phát không giảm, dù cuộc họp chưa thông qua việc tăng lãi suất ngay lập tức.

Bài học chính là đà tăng của vàng và Bitcoin xuất phát từ nhiều lực tác động đan xen, không phải một giao dịch trú ẩn đơn giản. Căng thẳng UAE–Iran làm tăng rủi ro địa chính trị và rủi ro dầu mỏ; thông báo mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ kéo lợi suất dài hạn xuống và cải thiện tâm lý thanh khoản; trong khi biên bản Fed cảnh báo lạm phát vẫn có thể buộc chính sách chuyển sang hướng thắt chặt hơn.

Iran vẫn phủ nhận cáo buộc phóng tên lửa và tình trạng của eo biển Hormuz còn bị các bên diễn giải trái ngược. Vì thế, hướng đi tiếp theo của thị trường sẽ phụ thuộc vào những thông tin được xác minh, thay vì chỉ dựa vào các tuyên bố hay tiêu đề nóng.