Sau đó, Houthi phóng tên lửa về phía Saudi Arabia, trong đó có mục tiêu ở sân bay Abha; phía Saudi cho biết hệ thống phòng không đã xử lý các tên lửa và không ghi nhận thương vong trong vụ việc được dẫn lại. Các cuộc tấn công và phản công này đánh dấu sự đổ vỡ của giai đoạn tương đối yên ắng kéo dài nhiều năm.

Ngày 20/7, Houthi tuyên bố áp đặt “lệnh cấm vận hàng hải” đối với Saudi Arabia, nói đây là phản ứng trước các hạn chế của Riyadh đối với những cảng và sân bay do lực lượng này kiểm soát ở Yemen. Nhóm này cảnh báo tàu Saudi không đi qua Bab el-Mandeb — cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ — biến một cuộc xung đột tại Yemen thành mối đe dọa trực tiếp đối với hoạt động hàng hải quốc tế.

Vì sao cảnh báo của IRGC có ý nghĩa rộng hơn?

Về chiến lược, tuyên bố của Mohebi cho thấy Tehran có thể sử dụng mạng lưới các lực lượng đồng minh để gây sức ép lên lãnh thổ Saudi Arabia, cơ sở năng lượng và các tuyến vận tải mà không nhất thiết phải công khai can thiệp trực tiếp.

Một quan chức Saudi Arabia nói với Reuters rằng các đánh giá tình báo của Saudi, Mỹ và một số nước trong khu vực cho thấy Houthi cùng các nhóm vũ trang Iraq có thể phối hợp tấn công dưới sự giám sát của IRGC. Những mục tiêu có khả năng bị nhắm tới gồm cơ sở năng lượng, cảng biển và sân bay.

Các cuộc tấn công được Houthi tuyên bố hoặc quy kết nhằm vào tàu chở dầu, cơ sở dầu mỏ ven Biển Đỏ và các địa điểm liên quan đến hạ tầng năng lượng đã khiến rủi ro không còn giới hạn trong quan hệ song phương Saudi–Houthi. Nếu tuyến Bab el-Mandeb bị gián đoạn, tác động có thể lan sang lịch trình tàu hàng, bảo hiểm hàng hải và chi phí vận chuyển năng lượng.

Cần thận trọng với các cáo buộc tình báo

Một số báo cáo cho rằng IRGC đã đưa chỉ huy tới các khu vực do Houthi kiểm soát, cung cấp thông tin tình báo, danh sách mục tiêu và hỗ trợ bố trí tên lửa, vũ khí hải quân cùng bệ phóng máy bay không người lái hướng ra Biển Đỏ.

Tuy nhiên, đây vẫn là các cáo buộc dựa trên thông tin liên lạc bị chặn và những đánh giá tình báo được dẫn lại. Chưa nên trình bày chúng như những sự thật đã được kiểm chứng độc lập. Điều tương tự áp dụng với các thông tin về kế hoạch Houthi sắp chiếm địa bàn quanh Bab el-Mandeb hoặc những con số chính xác liên quan đến hoạt động bốc xếp dầu của Saudi Arabia.

Khủng hoảng đã trở thành vấn đề toàn khu vực

Các vụ việc tại Biển Đỏ diễn ra đồng thời với căng thẳng quanh eo biển Hormuz. Khi một tuyến vận tải bị đe dọa, các chủ tàu có thể tìm tuyến thay thế; nhưng nếu cả Hormuz lẫn Bab el-Mandeb cùng chịu sức ép, rủi ro đối với dầu thô và vận tải biển sẽ tăng lên. BBC dẫn đánh giá của các chuyên gia rằng mối đe dọa với tàu chở dầu ở Trung Đông đang ở mức nghiêm trọng nhất kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu.

Phản ứng của các nước trong khu vực cũng cho thấy đây không còn là cuộc đối đầu riêng giữa Riyadh và Houthi. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tuyên bố tạm dừng hoạt động thương mại, giao dịch kinh doanh và tài chính với Iran trong bối cảnh leo thang, dù Tehran bác bỏ cáo buộc liên quan đến các vụ phóng tên lửa nhằm vào UAE.

Saudi Arabia đồng thời công bố kế hoạch thành lập liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải, các tuyến thương mại và nguồn cung năng lượng tại Bab el-Mandeb, Biển Đỏ và vịnh Aden. Khuôn khổ ban đầu có 14 nước ủng hộ, bao gồm Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan.

Vì vậy, cảnh báo của Mohebi không chỉ là một tuyên bố nhằm vào Saudi Arabia. Nó phản ánh cách cuộc xung đột Iran–Mỹ và các mặt trận liên quan đang kết nối với chiến sự tại Yemen, các nhóm vũ trang ở Iraq, an ninh năng lượng vùng Vịnh và hoạt động vận tải toàn cầu.

Những chi tiết chưa thể xác nhận độc lập

Từ các nguồn chất lượng cao hiện có, chưa thể kiểm chứng đầy đủ một số chi tiết được nêu trong câu hỏi, gồm mức biến động chính xác của giá dầu Brent, tuyên bố khoảng 70% hoạt động bốc xếp dầu ở bờ tây Saudi Arabia bị đình chỉ, số quân nhân Mỹ bị thương, cũng như các nội dung cụ thể được cho là do Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đưa ra. Những thông tin này cần được đối chiếu từng nguồn và không nên xem là dữ kiện đã được xác lập chỉ vì chúng xuất hiện trong các bản tin về xung đột.

Sau đó, Houthi phóng tên lửa về phía Saudi Arabia, trong đó có mục tiêu ở sân bay Abha; phía Saudi cho biết hệ thống phòng không đã xử lý các tên lửa và không ghi nhận thương vong trong vụ việc được dẫn lại. Các cuộc tấn công và phản công này đánh dấu sự đổ vỡ của giai đoạn tương đối yên ắng kéo dài nhiều năm.

Ngày 20/7, Houthi tuyên bố áp đặt “lệnh cấm vận hàng hải” đối với Saudi Arabia, nói đây là phản ứng trước các hạn chế của Riyadh đối với những cảng và sân bay do lực lượng này kiểm soát ở Yemen. Nhóm này cảnh báo tàu Saudi không đi qua Bab el-Mandeb — cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ — biến một cuộc xung đột tại Yemen thành mối đe dọa trực tiếp đối với hoạt động hàng hải quốc tế.

Vì sao cảnh báo của IRGC có ý nghĩa rộng hơn?

Về chiến lược, tuyên bố của Mohebi cho thấy Tehran có thể sử dụng mạng lưới các lực lượng đồng minh để gây sức ép lên lãnh thổ Saudi Arabia, cơ sở năng lượng và các tuyến vận tải mà không nhất thiết phải công khai can thiệp trực tiếp.

Một quan chức Saudi Arabia nói với Reuters rằng các đánh giá tình báo của Saudi, Mỹ và một số nước trong khu vực cho thấy Houthi cùng các nhóm vũ trang Iraq có thể phối hợp tấn công dưới sự giám sát của IRGC. Những mục tiêu có khả năng bị nhắm tới gồm cơ sở năng lượng, cảng biển và sân bay.

Các cuộc tấn công được Houthi tuyên bố hoặc quy kết nhằm vào tàu chở dầu, cơ sở dầu mỏ ven Biển Đỏ và các địa điểm liên quan đến hạ tầng năng lượng đã khiến rủi ro không còn giới hạn trong quan hệ song phương Saudi–Houthi. Nếu tuyến Bab el-Mandeb bị gián đoạn, tác động có thể lan sang lịch trình tàu hàng, bảo hiểm hàng hải và chi phí vận chuyển năng lượng.

Cần thận trọng với các cáo buộc tình báo

Một số báo cáo cho rằng IRGC đã đưa chỉ huy tới các khu vực do Houthi kiểm soát, cung cấp thông tin tình báo, danh sách mục tiêu và hỗ trợ bố trí tên lửa, vũ khí hải quân cùng bệ phóng máy bay không người lái hướng ra Biển Đỏ.

Tuy nhiên, đây vẫn là các cáo buộc dựa trên thông tin liên lạc bị chặn và những đánh giá tình báo được dẫn lại. Chưa nên trình bày chúng như những sự thật đã được kiểm chứng độc lập. Điều tương tự áp dụng với các thông tin về kế hoạch Houthi sắp chiếm địa bàn quanh Bab el-Mandeb hoặc những con số chính xác liên quan đến hoạt động bốc xếp dầu của Saudi Arabia.

Khủng hoảng đã trở thành vấn đề toàn khu vực

Các vụ việc tại Biển Đỏ diễn ra đồng thời với căng thẳng quanh eo biển Hormuz. Khi một tuyến vận tải bị đe dọa, các chủ tàu có thể tìm tuyến thay thế; nhưng nếu cả Hormuz lẫn Bab el-Mandeb cùng chịu sức ép, rủi ro đối với dầu thô và vận tải biển sẽ tăng lên. BBC dẫn đánh giá của các chuyên gia rằng mối đe dọa với tàu chở dầu ở Trung Đông đang ở mức nghiêm trọng nhất kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu.

Phản ứng của các nước trong khu vực cũng cho thấy đây không còn là cuộc đối đầu riêng giữa Riyadh và Houthi. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tuyên bố tạm dừng hoạt động thương mại, giao dịch kinh doanh và tài chính với Iran trong bối cảnh leo thang, dù Tehran bác bỏ cáo buộc liên quan đến các vụ phóng tên lửa nhằm vào UAE.

Saudi Arabia đồng thời công bố kế hoạch thành lập liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải, các tuyến thương mại và nguồn cung năng lượng tại Bab el-Mandeb, Biển Đỏ và vịnh Aden. Khuôn khổ ban đầu có 14 nước ủng hộ, bao gồm Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan.

Vì vậy, cảnh báo của Mohebi không chỉ là một tuyên bố nhằm vào Saudi Arabia. Nó phản ánh cách cuộc xung đột Iran–Mỹ và các mặt trận liên quan đang kết nối với chiến sự tại Yemen, các nhóm vũ trang ở Iraq, an ninh năng lượng vùng Vịnh và hoạt động vận tải toàn cầu.

Những chi tiết chưa thể xác nhận độc lập

Từ các nguồn chất lượng cao hiện có, chưa thể kiểm chứng đầy đủ một số chi tiết được nêu trong câu hỏi, gồm mức biến động chính xác của giá dầu Brent, tuyên bố khoảng 70% hoạt động bốc xếp dầu ở bờ tây Saudi Arabia bị đình chỉ, số quân nhân Mỹ bị thương, cũng như các nội dung cụ thể được cho là do Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đưa ra. Những thông tin này cần được đối chiếu từng nguồn và không nên xem là dữ kiện đã được xác lập chỉ vì chúng xuất hiện trong các bản tin về xung đột.