Nhà sáng lập Evergrande bị tù chung thân: Bản án dành cho Hui Ka Yan bao gồm những gì?

Bản án dành cho Hui Ka Yan gồm những hình phạt nào?

Ngày 20/8/2026, tòa án tại thành phố Thâm Quyến, miền nam Trung Quốc, tuyên Hui Ka Yan — tên tiếng Quan thoại là Xu Jiayin — tù chung thân. Nhà sáng lập Evergrande đã nhận tội vào tháng 4 với tám cáo buộc tài chính liên quan đến hoạt động của tập đoàn và sự sụp đổ của một trong những nhà phát triển bất động sản mắc nợ nhiều nhất thế giới.

Ngoài án tù, tòa còn tước quyền chính trị của Hui suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Tước quyền chính trị là một hình phạt bổ sung trong hệ thống pháp luật Trung Quốc, được áp dụng vĩnh viễn theo phán quyết lần này; còn việc tịch thu tài sản đồng nghĩa tài sản cá nhân thuộc phạm vi phán quyết sẽ bị nhà nước thu giữ.

Tám cáo buộc hình sự là gì?

Các nguồn đưa tin cho biết nhóm cáo buộc đối với Hui bao gồm:

• Sử dụng hoặc chiếm dụng trái phép vốn;
• Lừa đảo trong hoạt động huy động vốn;
• Nhận tiền gửi công chúng trái phép;
• Lừa đảo;
• Hối lộ trong doanh nghiệp;
• Các hành vi liên quan đến tham ô hoặc biển thủ tài sản;
• Cùng những cáo buộc tài chính khác được đưa vào tổng cộng tám tội danh.

Tòa án cho rằng các hành vi này gây ra thiệt hại kinh tế lớn và tác động tiêu cực đáng kể đến xã hội. Hui đã nhận tội và bày tỏ sự hối hận trong phiên xét xử hồi tháng 4.

Evergrande và công ty con bị phạt bao nhiêu?

Không chỉ cá nhân Hui bị kết án. Tòa tuyên Evergrande Group bị phạt 8,82 tỷ nhân dân tệ, trong khi Hengda Real Estate, công ty con hoạt động tại Trung Quốc đại lục, bị phạt 7 tỷ nhân dân tệ. Tổng cộng, hai doanh nghiệp phải chịu mức phạt 15,82 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,4 tỷ USD theo các nguồn đưa tin.

Năm cựu lãnh đạo khác cũng nhận án tù, với thời hạn được báo cáo trong khoảng 6–18 năm.

Vì sao vụ án gắn với tiền bán nhà trả trước?

Một phần trọng tâm của vụ án là cáo buộc sử dụng hoặc chuyển hướng sai mục đích tiền khách hàng nộp trước để mua nhà trong giai đoạn 2016–2021. Trong mô hình bán nhà hình thành trong tương lai, chủ đầu tư có thể nhận tiền trước khi công trình hoàn tất. Evergrande từng dùng dòng tiền này cho nhiều mục đích, trong đó có mua đất, xây dựng, trả nợ và mở rộng hoạt động.

Mô hình phụ thuộc lớn vào dòng tiền bán hàng khiến tập đoàn dễ tổn thương khi doanh số suy yếu, tín dụng bị siết chặt và niềm tin của người mua sụt giảm. Khi nguồn tiền mới không còn đủ để duy trì vòng quay, áp lực nợ của Evergrande nhanh chóng chuyển thành cuộc khủng hoảng thanh khoản.

Từ biểu tượng bất động sản đến vụ vỡ nợ hơn 300 tỷ USD

Hui xuất thân từ một gia đình nghèo ở nông thôn Trung Quốc. Ông bước vào lĩnh vực bất động sản trong thời kỳ cải cách, thành lập Evergrande tại Quảng Châu năm 1996 rồi xây dựng tập đoàn bằng chiến lược mua đất mạnh tay, mở rộng nhanh trên toàn quốc, vay nợ lớn và bán nhà trước khi hoàn thành. Evergrande sau đó vươn lên thành một trong những nhà phát triển hàng đầu Trung Quốc.

Năm 2021, tập đoàn vỡ nợ trong bối cảnh tổng nghĩa vụ nợ vượt 300 tỷ USD. Sau khi các nỗ lực tái cơ cấu không đạt được kết quả, một tòa án Hong Kong ra lệnh thanh lý Evergrande. Cổ phiếu của tập đoàn bị hủy niêm yết trên Sở Giao dịch Hong Kong từ ngày 25/8/2025, sau 18 tháng đình chỉ giao dịch.

Bản án có giải quyết được thiệt hại của Evergrande không?

Không. Án tù chung thân của Hui và các khoản phạt đối với doanh nghiệp không đồng nghĩa quá trình xử lý hậu quả đã kết thúc.

Các chủ nợ vẫn phải chờ đợi trong một quy trình thu hồi tài sản kéo dài và nhiều bất định. Cổ đông gần như mất toàn bộ giá trị khoản đầu tư sau khi cổ phiếu bị hủy niêm yết. Trong khi đó, các dự án chưa hoàn thành, nhà cung cấp chưa được thanh toán và người mua nhà vẫn là những vấn đề lớn trong quá trình thanh lý.

Evergrande nói gì về cuộc khủng hoảng bất động sản Trung Quốc?

Evergrande đã trở thành biểu tượng của cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài tại Trung Quốc. Sự sụp đổ của tập đoàn làm nổi bật những rủi ro trong mô hình tăng trưởng dựa vào vay nợ, bán nhà trước và mở rộng liên tục.

Khủng hoảng đã làm suy yếu niềm tin vào hình thức mua nhà trước khi hoàn thiện và vào các chủ đầu tư tư nhân; đồng thời gây sức ép lên nhu cầu và giá nhà, nguồn thu từ bán đất của chính quyền địa phương, ngành xây dựng cùng nhiều lĩnh vực liên quan.

Thị trường hiện có xu hướng chuyển sang giai đoạn hợp nhất quanh các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững hơn, trong đó có nhiều doanh nghiệp được nhà nước hậu thuẫn, thay vì quay lại mô hình tăng trưởng dựa trên đòn bẩy nợ như trước đây.