Vì sao Đức lên án lời kêu gọi giết 30–40 người ở Gaza mỗi đêm của Ben-Gvir?

Điều gì khiến Đức thay đổi giọng điệu?

Sự thay đổi của Berlin xuất hiện sau những phát biểu mới nhất của Itamar Ben-Gvir, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel. Ông kêu gọi Israel tiến hành các vụ “ám sát có mục tiêu” tại Gaza và “loại bỏ” 30–40 người mỗi đêm — không chỉ những người đang gây ra mối đe dọa tức thời.

Ben-Gvir còn nói tại Gaza có những người “không đáng được sống” và “thậm chí không phải là con người”. Những lời lẽ này bị xem là phi nhân hóa người Palestine và dường như cổ súy cho việc giết người vượt quá yêu cầu của một hoạt động quân sự nhằm vào mối đe dọa cụ thể.

Đây là lý do chính khiến phản ứng của Đức mạnh hơn trước. Người phát ngôn chính phủ Đức Sebastian Hille cho biết Thủ tướng Friedrich Merz “lên án mạnh mẽ” những lời kêu gọi “vô nhân đạo” của Ben-Gvir, đồng thời nói chúng vi phạm luật quốc tế và “không thể chấp nhận”.

Ba tín hiệu cho thấy lập trường của Đức đang cứng rắn hơn

• Chính phủ Merz công khai lên án: Tuyên bố của Thủ tướng Merz đánh dấu sự cứng rắn đáng chú ý so với giai đoạn Đức nằm trong nhóm các nước khiến EU chưa thể đạt đồng thuận về việc trừng phạt cá nhân Ben-Gvir. Tuy nhiên, tuyên bố lên án chưa đồng nghĩa với một quyết định chính thức của nội các Đức về việc đưa ông vào danh sách trừng phạt.

• Phó thủ tướng Klingbeil ủng hộ việc xem xét trừng phạt: Lars Klingbeil nói những phát biểu của Ben-Gvir là điều chính phủ Đức “không thể chấp nhận dưới bất kỳ hình thức nào”. Ông cho rằng các biện pháp trừng phạt ở cấp EU cần được nghiêm túc cân nhắc.

• Nghị sĩ Jürgen Hardt kêu gọi trừng phạt trực tiếp: Hardt, người phát ngôn về chính sách đối ngoại của nhóm nghị sĩ CDU/CSU — khối bảo thủ đang tham gia chính phủ — yêu cầu EU áp đặt lệnh trừng phạt Ben-Gvir. Đây là tín hiệu chính trị quan trọng trong chính khối của Thủ tướng Merz, dù phát biểu của ông không phải là quyết định trừng phạt chính thức của chính phủ Đức hay EU.

Vì sao Ben-Gvir đã bị quốc tế chỉ trích từ trước?

Lời kêu gọi giết người mới nhất nối tiếp một loạt quan điểm gây tranh cãi của Ben-Gvir. Ông từng ủng hộ việc mở rộng các khu định cư Israel tại Gaza và thúc đẩy điều mà phía Israel gọi là “di cư tự nguyện” quy mô lớn của người Palestine. Những đề xuất này bị nhiều bên nhìn nhận là ủng hộ việc cưỡng bức di dời người Palestine.

Trong bối cảnh đó, phát biểu mới về việc giết 30–40 người mỗi đêm bị xem là bước leo thang: không chỉ ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào người bị cho là đang gây nguy hiểm, Ben-Gvir còn mở rộng đối tượng sang những người không tạo ra mối đe dọa tức thời và dùng ngôn ngữ phủ nhận nhân tính của họ.

Những nước nào đã áp dụng biện pháp trừng phạt?

Tháng 6/2025, Anh, Australia, Canada, New Zealand và Na Uy phối hợp áp dụng các biện pháp trừng phạt hoặc hạn chế đối với Ben-Gvir và Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich. Năm nước cáo buộc hai quan chức này nhiều lần kích động bạo lực nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây.

Các biện pháp trong hệ thống của từng nước bao gồm hạn chế nhập cảnh hoặc đi lại và các biện pháp tài chính như phong tỏa tài sản.

Ngoài các biện pháp phối hợp trên, Pháp đã cấm Ben-Gvir nhập cảnh, còn Ireland cũng thông báo cấm ông và Smotrich nhập cảnh. Tây Ban Nha trước đó từng ngăn Ben-Gvir nhập cảnh vào nước này.

Vì sao EU vẫn chưa thể trừng phạt Ben-Gvir?

Trở ngại lớn nhất là yêu cầu nhất trí tuyệt đối. Các biện pháp hạn chế trong khuôn khổ chính sách đối ngoại và an ninh chung của EU cần sự đồng ý của toàn bộ 27 chính phủ thành viên. Vì vậy, chỉ một nước phản đối cũng có thể ngăn quyết định được thông qua.

Tháng 6, Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết nhiều nước thành viên ủng hộ việc trừng phạt Ben-Gvir, nhưng khối vẫn chưa đạt đồng thuận. Bà không nêu tên các nước phản đối, song việc thiếu nhất trí đã khiến đề xuất chưa thể tiến triển.

Cuộc họp Gymnich có thể thay đổi điều gì?

Các ngoại trưởng EU dự kiến sẽ trở lại với vấn đề này tại cuộc họp không chính thức Gymnich ở Ireland vào ngày 1–2/9. Đây là diễn đàn để các bộ trưởng trao đổi và tìm kiếm đồng thuận, không phải một cuộc bỏ phiếu tự động dẫn đến lệnh trừng phạt.

Kết quả sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố: liệu Đức có chuyển những tuyên bố cứng rắn mới đây thành lập trường chính thức ủng hộ việc đưa Ben-Gvir vào danh sách trừng phạt hay không; và liệu các nước còn hoài nghi có thay đổi quan điểm hay không. Các nguồn tin ngoại giao gần đây cho rằng một thỏa thuận vẫn khó đạt được trước cuộc thảo luận tháng 9.