Chiến dịch drone của Ukraine ngày 18–19/8: Nga bị đánh vào đâu và tác động là gì?

Đợt tập kích bằng drone của Ukraine trong đêm 18–19/8/2026 đáng chú ý không chỉ vì quy mô, mà còn bởi phạm vi địa lý trải rộng. Hoạt động được báo cáo quanh Moscow và tại các trung tâm công nghiệp như Ufa, Dzerzhinsk, cho thấy chiến lược drone tầm xa của Kyiv đang hướng sâu ra ngoài chiến tuyến, vào những mắt xích giúp duy trì năng lực chiến tranh của Nga.

Tuy nhiên, các con số về số drone, mức độ thiệt hại và trách nhiệm tác chiến vẫn chủ yếu dựa trên tuyên bố của các bên hoặc phân tích nguồn mở, chưa được xác minh độc lập đầy đủ.

Quy mô cuộc tấn công lớn đến mức nào?

Giới chức Nga cho biết hơn 620 drone đã nhằm vào khu vực Moscow trong đêm 18/8 rạng sáng 19/8. Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin nói 180 chiếc bị phá hủy trên khu vực thủ đô từ tối 18/8 đến đầu ngày 19/8; thêm 17 drone bị đánh chặn khi đang tiếp cận Moscow.

Trong cùng khoảng thời gian, từ 20 giờ ngày 18/8 đến 8 giờ ngày 19/8 theo giờ Moscow, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố hệ thống phòng không đã đánh chặn 453 drone cánh cố định của Ukraine trên các khu vực của Nga và Biển Đen. Đây là con số do phía Nga công bố, không phải thống kê độc lập về số drone được phóng hoặc bị phá hủy.

Hai con số trên không nên cộng trực tiếp với nhau. Chúng thuộc các phạm vi địa lý và cách phân loại báo cáo khác nhau, trong khi các nguồn hiện có không cho biết mức độ trùng lặp giữa chúng.

Những địa điểm nào bị ảnh hưởng?

Khu vực Moscow: kho vận, hỏa hoạn và gián đoạn điện

Các báo cáo quanh Moscow đề cập đến hỏa hoạn, mất điện và thiệt hại tại một kho hoặc trung tâm phân phối của Wildberries, một trong những nhà bán lẻ trực tuyến lớn của Nga. Xét trên bề mặt, đây là cơ sở thương mại dân sự. Dù vậy, giới chức Ukraine và các nhà phân tích bên ngoài xem những trung tâm hậu cần quy mô lớn là một phần của mạng lưới lưỡng dụng, có thể hỗ trợ nền kinh tế thời chiến của Nga.

Chiến dịch này cũng nối tiếp một loạt vụ việc nhằm vào cơ sở của Wildberries. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã đánh trúng 7 trong 10 trung tâm hậu cần lớn nhất của nhà bán lẻ này kể từ tháng 7. Mô hình đó cho thấy mục tiêu có thể là làm suy yếu năng lực phân phối, thay vì chỉ tập trung vào các căn cứ quân sự truyền thống.

Ufa: cháy tại một phân khu nhà máy lọc dầu đang sửa chữa

Tại Ufa, thủ phủ Cộng hòa Bashkortostan của Nga, chính quyền khu vực cho biết drone đã tiếp cận các cơ sở công nghiệp. Một chiếc rơi xuống khu công nghiệp và gây cháy; chiếc khác làm hư hại một tòa nhà dân cư và khiến một người bị thương, theo thông tin được Meduza dẫn lại. Nhà chức trách cũng nói một phân khu tại nhà máy lọc dầu, vốn đang được sửa chữa, đã bốc cháy.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS xác nhận có vụ cháy tại nhà máy lọc dầu và dẫn tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga về việc đánh chặn 453 drone trong đêm. Các báo cáo cho thấy đã xảy ra hỏa hoạn, nhưng chưa đủ cơ sở độc lập để xác định tổng thiệt hại đối với hoạt động của nhà máy hay thời gian gián đoạn.

Nhà máy lọc dầu Ufa nằm cách Ukraine hơn 1.000 km và là một nhà sản xuất lớn các loại dầu bôi trơn của Nga, theo AP.

Dzerzhinsk: nghi vấn mục tiêu là Nhà máy chất nổ Sverdlov

Khói và hoạt động của drone được báo cáo tại Dzerzhinsk, thuộc tỉnh Nizhny Novgorod. Phân tích nguồn mở dựa trên vị trí cột khói và các video được chia sẻ cho rằng Nhà máy chất nổ Sverdlov có thể là mục tiêu.

Cơ sở này gắn với lĩnh vực công nghiệp-quân sự của Nga. Tuy nhiên, các nguồn hiện có chưa xác nhận độc lập mức độ thiệt hại trong sự cố ngày 19/8. Một tòa nhà dân cư gần đó cũng được cho là đã bị hư hại.

Thương vong và ảnh hưởng đến hàng không

Chưa có con số thương vong đáng tin cậy, được tổng hợp riêng cho đợt drone ngày 18–19/8. Các vụ tấn công xảy ra trước đó trong cùng đợt leo thang giữa tháng 8 được báo cáo khiến ít nhất 6 người thiệt mạng tại Nga, nhưng không nên gộp những trường hợp này vào thương vong của riêng cuộc tấn công 18–19/8.

Trong lúc đó, các cuộc tấn công của Nga vào tỉnh Kharkiv của Ukraine ngày 18/8 khiến 10 người thiệt mạng, theo các quan chức được Al Jazeera dẫn lời. Hai diễn biến song song cho thấy đây là một cuộc đấu sức bằng các đòn đánh tầm xa, trong đó dân thường ở cả hai bên đều đối mặt với rủi ro.

Cảnh báo drone cũng từng làm gián đoạn hoạt động hàng không quanh Moscow trong các đợt tấn công gần đây. Tuy nhiên, các nguồn hiện có không xác định được chính xác số chuyến bay bị hủy hoặc chậm riêng do các vụ việc ngày 18–19/8. Vì vậy, mọi nhận định về tác động lên hàng không trong đợt này cần được diễn đạt thận trọng.

Vì sao Ukraine nhắm vào nhà máy lọc dầu, nhà máy quốc phòng và kho hàng?

Chiến dịch drone tầm xa của Ukraine dường như nhằm tạo ra sức ép tích lũy lên nhiều bộ phận trong hệ thống chiến tranh của Nga:

• Dầu mỏ và nhiên liệu: Đánh vào nhà máy lọc dầu có thể làm gián đoạn sản xuất nhiên liệu và các sản phẩm công nghiệp, đồng thời khiến hoạt động sửa chữa và phân phối trở nên khó dự đoán hơn. AP cho biết các cuộc tấn công liên tiếp vào cơ sở dầu mỏ đã góp phần gây căng thẳng trên thị trường nhiên liệu và tạo áp lực chính trị lên Điện Kremlin.
• Sản xuất quân sự: Các cơ sở liên quan đến chất nổ, linh kiện tên lửa và sản xuất quốc phòng có thể trở thành mục tiêu vì sự gián đoạn tại đây có khả năng ảnh hưởng đến năng lực chế tạo hoặc bảo dưỡng vũ khí của Nga. Dù vậy, bằng chứng hiện có chưa cho phép kết luận đầy đủ về tác động của vụ việc tại Dzerzhinsk.
• Hậu cần: Kho hàng và trung tâm phân phối lớn có thể hỗ trợ vận chuyển thiết bị, vật tư, ngay cả khi chúng đồng thời phục vụ thương mại dân sự. ISW mô tả mạng lưới Wildberries là một phần của hạ tầng hậu cần lưỡng dụng.
• Buộc Nga phân tán phòng không: Các đợt tấn công liên tục buộc Nga phải dàn trải nguồn lực phòng không trên một lãnh thổ rộng, thay vì chỉ tập trung gần tiền tuyến hoặc các cơ sở quân sự lớn. Đây là một logic chiến lược, không phải bằng chứng cho thấy mọi cuộc tấn công đều đạt được hiệu ứng này.

Phạm vi hoạt động là đặc điểm nổi bật của chiến dịch. Các báo cáo trước đó cho biết drone Ukraine đã đánh vào nhà máy lọc dầu, cơ sở sản xuất quân sự, căn cứ không quân và trung tâm hậu cần cách xa biên giới Ukraine hàng trăm hoặc hàng nghìn km.

Sức ép lên ngành dầu mỏ là có thật, nhưng quy mô khó xác định

Ukraine nhiều lần nhắm vào hạ tầng dầu mỏ của Nga nhằm làm giảm nguồn thu, gây gián đoạn nhiên liệu và tăng chi phí duy trì cuộc chiến. Các báo cáo liên hệ những cuộc tấn công này với tình trạng gián đoạn tại nhà máy lọc dầu và thiếu nhiên liệu ở một số trạm bán lẻ. Tuy nhiên, ước tính về công suất lọc dầu bị mất thay đổi theo việc từng cơ sở hoạt động trở lại hay tiếp tục ngừng vận hành.

Do đó, các báo cáo riêng về ngày 18–19/8 chưa đủ để đưa ra một tỷ lệ duy nhất cho toàn bộ công suất lọc dầu của Nga. Những tuyên bố về mức sụt giảm đặc biệt lớn, trong đó có ước tính từ phía Ukraine và một số nguồn thứ cấp, nên được xem là các con số ước tính chứ chưa phải sự thật đã được thống nhất.

Vì sao chiến dịch kéo theo tranh cãi với Anh?

Moscow cáo buộc Anh hỗ trợ hoặc tạo điều kiện cho chiến dịch tấn công tầm sâu của Ukraine sau các báo cáo nói rằng drone do Anh sản xuất đã được sử dụng để đánh vào các mục tiêu ở Nga. Giới chức Nga đe dọa sẽ có “hậu quả” nhưng không nêu cụ thể. Phía Anh bác bỏ sức ép này và khẳng định London sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine.

Các báo cáo hiện có không chứng minh drone do Anh cung cấp đã được sử dụng trong mọi cuộc tấn công ngày 18–19/8, cũng không cho thấy Anh trực tiếp điều hành chiến dịch. Tranh cãi phản ánh nỗ lực rộng hơn của Nga nhằm mô tả sự hỗ trợ quân sự phương Tây là yếu tố làm xung đột leo thang.

Các cuộc tấn công có thể buộc Nga đàm phán không?

Tính toán được cho là của Kyiv là các đòn đánh vào nguồn thu dầu mỏ, sản xuất vũ khí, vận tải và an ninh nội địa có thể thu hẹp dư địa hành động của Moscow, đồng thời khiến chi phí chiến tranh trở nên rõ ràng hơn đối với người dân Nga. Đây là một mục tiêu chiến lược có cơ sở, nhưng chưa đồng nghĩa với bằng chứng rằng các cuộc tấn công tháng 8 đã làm thay đổi lập trường đàm phán của Nga.

Kết quả trước mắt là một vòng đấu tầm xa rộng hơn: drone Ukraine vươn sâu vào lãnh thổ Nga, trong khi các cuộc tấn công của Nga tiếp tục khiến dân thường thiệt mạng và cơ sở hạ tầng tại Ukraine hư hại. Vì vậy, chiến dịch ngày 18–19/8 cho thấy tầm hoạt động và mức độ gây sức ép của Ukraine đã tăng lên. Nhưng ảnh hưởng chính trị cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc các tổn thất kinh tế, quân sự và an ninh nội địa có tích lũy đủ lớn để tác động đến quyết định của Điện Kremlin hay không.