Kushner rời Trung Đông mà không đạt đột phá về kế hoạch Gaza

Lộ trình 15 điểm vướng ở thứ tự thực hiện

Đề xuất của Mỹ hình dung một tiến trình theo từng giai đoạn: Hamas từng bước giao nộp và vô hiệu hóa vũ khí, Israel rút quân theo từng phần, sau đó Gaza được tái thiết và chuyển sang giai đoạn quản trị mới.

Tuy nhiên, Netanyahu đưa ra điều kiện chặt chẽ hơn. Theo các quan chức Israel, quân đội Israel sẽ không tái bố trí lực lượng và hoạt động tái thiết sẽ không bắt đầu cho đến khi toàn bộ Gaza được giải giáp.

Hamas không chấp nhận cách sắp xếp này. Nhóm này nói việc triển khai kế hoạch phụ thuộc trước tiên vào việc Israel chấm dứt các hành động vi phạm ngừng bắn tháng 10/2025 và tiến tới rút quân theo thỏa thuận. Nói cách khác, mỗi bên đều yêu cầu bên kia hành động trước.

Những gì hai bên đã thống nhất

Dù không đạt thỏa thuận chính trị, các quan chức Israel và Mỹ cho biết họ sẽ thành lập hai nhóm công tác:

• Một nhóm tập trung vào việc giải giáp Hamas và phi quân sự hóa Gaza.
• Nhóm còn lại xử lý các vấn đề hạ tầng dân sự như vệ sinh, nước sạch và y tế công cộng.

Hai bên cũng thảo luận phương án để một tướng quân đội Mỹ giám sát và xác minh việc Hamas bàn giao hoặc vô hiệu hóa vũ khí. Đây được xem là bước đầu nhằm biến cam kết giải giáp trên giấy thành một quy trình có thể kiểm chứng.

Kushner nói hoạt động tái thiết sẽ không được tiến hành khi Hamas vẫn còn vũ trang. Ông đồng thời cảnh báo rằng nếu Hamas không thực hiện cam kết giải giáp, Israel có thể nhận được sự ủng hộ rộng hơn từ Mỹ để tiếp tục chiến dịch quân sự.

Thông điệp của Israel không hoàn toàn nhất quán

Sau cuộc gặp, các thông điệp công khai của Israel cho thấy sự khác biệt đáng chú ý. Những tuyên bố bằng tiếng Anh nhấn mạnh không khí xây dựng và các bước tiến trong đàm phán. Trong khi đó, các bản tin tiếng Hebrew cùng phát biểu của quan chức Israel nhấn mạnh rằng lực lượng Israel vẫn sẽ ở lại Gaza và quyền tự do hành động quân sự của họ vẫn được duy trì.

Vì vậy, cuộc gặp được mô tả là “tích cực” về giọng điệu và thủ tục, nhưng chưa giải quyết được những bất đồng cốt lõi về an ninh, rút quân và tái thiết.

Không kích tại Gaza City làm lộ khoảng cách giữa ngoại giao và thực địa

Hôm thứ Ba, một ngày sau cuộc gặp của Kushner với Netanyahu, một cuộc không kích của Israel đánh trúng khu vực quán cà phê ven biển và cảng đánh cá “Sweet and Bitter” ở Gaza City — nơi những người phải rời bỏ nhà cửa đang trú ẩn. Các quan chức y tế Palestine cho biết ít nhất 6 người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, và 14 người bị thương.

Quân đội Israel nói mục tiêu của cuộc tấn công là các chỉ huy Hamas, chứ không phải khu dân sự nói chung. Theo phía Israel, một số người bị nhắm tới đang lên kế hoạch tấn công lực lượng Israel; phía Palestine cho biết địa điểm bị đánh trúng đang được người di tản sử dụng.

Vụ tấn công càng làm nổi bật khoảng cách giữa các cuộc đàm phán ngoại giao và thực tế an ninh, nhân đạo mà người dân Gaza đang trải qua.

Vì sao đột phá trong ngắn hạn khó xảy ra?

Các bên vẫn bất đồng về câu hỏi nền tảng: Hamas phải giải giáp trước hay Israel phải dừng các cuộc tấn công và rút quân trước. Trong lúc đó, các cuộc không kích và tình trạng di dời tiếp diễn, khiến nhiều người Palestine nhìn tiến trình ngoại giao như không gắn với nhu cầu an toàn tức thời của họ.

Các nhà phân tích cũng cho rằng Netanyahu có ít động lực để đưa ra một nhượng bộ gây tổn thất chính trị trước cuộc bầu cử ngày 27/10 tại Israel. Áp lực từ các đồng minh cánh hữu trong nước khiến một thỏa hiệp về Gaza càng khó khăn hơn. Vì thế, dù Washington muốn duy trì hy vọng về tiến triển trong vài tuần tới, một thỏa thuận có ý nghĩa trong ngắn hạn vẫn được đánh giá là khó đạt được.