Sau số liệu tháng 7 ảm đạm, Trung Quốc đặt cược vào sức mua ở nông thôn và các thành phố nhỏ

Kế hoạch 18 điểm về tiêu dùng cấp huyện gồm những gì?

Hướng dẫn do Bộ Thương mại Trung Quốc cùng tám cơ quan chính phủ khác ban hành nhằm thúc đẩy chi tiêu tại các huyện, thị trấn và thành phố nhỏ. Các biện pháp có thể được chia thành năm nhóm chính:

• Nâng cấp các cơ sở thương mại hiện có. Các cửa hàng bách hóa truyền thống, trung tâm mua sắm cũ, trung tâm thương mại cấp thị trấn, chợ nông thôn và các phiên chợ địa phương sẽ được cải tạo hoặc nâng chất lượng. Chính quyền cũng muốn tận dụng tốt hơn những tài sản thương mại đang bỏ trống.
• Cải thiện mạng lưới bán lẻ địa phương. Kế hoạch đề xuất bố trí lại các điểm kinh doanh, nâng cấp cửa hàng tiện lợi và củng cố dịch vụ giao nhận, logistics ở cấp làng.
• Đưa thêm thương hiệu và mô hình kinh doanh đến các thị trường nhỏ. Các chuỗi bán lẻ được khuyến khích mở rộng xuống huyện, thị trấn. Thương hiệu trong nước và quốc tế có thể mở cửa hàng đầu tiên trong một khu vực, bên cạnh việc phát triển thương hiệu địa phương và các mô hình bán lẻ mới.
• Mở rộng nguồn cung hàng hóa và dịch vụ. Chính sách hướng đến việc tăng nguồn cung sản phẩm có chất lượng tốt với giá hợp lý, đồng thời cải thiện dịch vụ cho người cao tuổi và trẻ em. Kế hoạch cũng khuyến khích kết nối thương mại với nông nghiệp, văn hóa, du lịch và thể thao.
• Củng cố hệ thống phân phối và bảo vệ người tiêu dùng. Hướng dẫn thúc đẩy phối hợp giữa bán lẻ trực tuyến và cửa hàng truyền thống, nâng hiệu quả lưu thông hàng hóa giữa thành thị và nông thôn, đồng thời tăng hỗ trợ về việc làm, khởi nghiệp, tài chính, đất đai và giải quyết tranh chấp.

Như vậy, đây không chỉ là chiến dịch xây thêm cửa hàng. Sáng kiến kết hợp việc nâng cấp hạ tầng bán lẻ với cải thiện logistics, đa dạng hóa nguồn cung và các biện pháp nhằm tăng cả khả năng lẫn mức độ sẵn sàng chi tiêu của người dân.

Vì sao các huyện và thành phố nhỏ được xem là quan trọng?

Bắc Kinh đang tìm kiếm dư địa mới bên ngoài những thị trường tiêu dùng lớn vốn ngày càng bão hòa. Theo các thông tin về kế hoạch, các huyện và thị trấn thường có ít lựa chọn bán lẻ hơn, độ phủ thương hiệu thấp hơn và dịch vụ hạn chế hơn so với các đô thị lớn. Việc nâng cấp những kênh này có thể giúp người dân tiếp cận các sản phẩm, thương hiệu và dịch vụ vốn đã phổ biến ở thành phố lớn, từ đó mở thêm không gian cho tiêu dùng tăng trưởng.

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với nỗ lực rộng hơn của chính phủ nhằm nâng vai trò của chi tiêu hộ gia đình trong tăng trưởng kinh tế. Đà giảm tốc trong quý II diễn ra trong bối cảnh tiêu dùng hộ gia đình yếu, dù sản xuất công nghiệp và xuất khẩu vẫn vững hơn, cho thấy sự mất cân đối mà các nhà hoạch định chính sách muốn xử lý.

Tuy nhiên, kế hoạch không đồng nghĩa với việc các hộ gia đình nông thôn sẽ ngay lập tức tạo ra một làn sóng chi tiêu lớn. Hiệu quả của chính sách phụ thuộc vào việc các cửa hàng, dịch vụ và mạng lưới phân phối mới có đáp ứng đúng nhu cầu địa phương hay không, cũng như việc thu nhập và niềm tin của người dân có đủ để thúc đẩy chi tiêu hay không. Ngôn ngữ chính sách chính thức xem thị trường cấp huyện là nguồn tiềm năng chiến lược cho nhu cầu nội địa bổ sung, chứ không phải một giải pháp ngắn hạn được bảo đảm.

Vì sao Bắc Kinh có thể tránh một gói kích thích “big bang”?

Những tín hiệu hiện có cho thấy chính sách hỗ trợ sẽ được triển khai từng bước. Tại một cuộc họp trong tháng 7, lãnh đạo Trung Quốc ưu tiên đẩy nhanh chi tiêu tài khóa cho các dự án hạ tầng đã được phê duyệt trong ngân sách, thay vì thiết kế một chương trình kích thích mới quy mô lớn. Các chuyên gia cũng dự báo những biện pháp được điều chỉnh có chừng mực, do Bắc Kinh lo ngại nợ quá mức, đầu tư kém hiệu quả và những hệ quả của việc quay lại mô hình kích thích dựa trên tín dụng diện rộng.

Điều đó không có nghĩa các nhà hoạch định chính sách đứng ngoài cuộc. Đẩy nhanh việc triển khai các dự án hiện có, áp dụng chính sách tiêu dùng có mục tiêu và hỗ trợ đầu tư tư nhân có thể tạo lực đỡ mà không buộc Bắc Kinh phải cam kết một gói hỗ trợ trên toàn nền kinh tế. Kế hoạch dành cho các huyện phù hợp với chiến lược này: tập trung nguồn lực vào những điểm nghẽn cụ thể trong phân phối và tiêu dùng, thay vì chỉ dựa vào một đợt bùng nổ tín dụng hoặc bất động sản trên toàn quốc.

Kỳ vọng về chính sách tiền tệ cũng cho thấy sự thận trọng. Một cuộc khảo sát của Reuters cho thấy cả 25 người tham gia đều dự đoán Trung Quốc sẽ giữ nguyên lãi suất cho vay cơ bản kỳ hạn một năm và năm năm trong tháng 8, lần lượt ở mức 3,00% và 3,50%, bất chấp các số liệu tháng 7 yếu hơn.

Điều gì cần theo dõi tiếp theo?

Bài kiểm tra quan trọng nhất sẽ là khâu thực thi. Giới đầu tư và doanh nghiệp sẽ theo dõi liệu chính quyền địa phương có thực sự nâng cấp các cơ sở hiện hữu, thu hút nhà bán lẻ và thương hiệu, cải thiện mạng lưới giao hàng, đồng thời mở rộng dịch vụ theo cách tạo ra chi tiêu thực tế của hộ gia đình hay không. Họ cũng sẽ chú ý đến việc Bắc Kinh có đẩy nhanh các dự án hạ tầng đã được phê duyệt hay bổ sung các biện pháp có mục tiêu nếu nhu cầu tiếp tục yếu.

Thông điệp chính sách hiện nay khá rõ: ông Lý Cường muốn tăng cường hỗ trợ sau đợt suy yếu trên diện rộng trong tháng 7, còn Bắc Kinh đang tìm cách khơi thông tiêu dùng tại các thị trường nhỏ hơn và tận dụng các công cụ tài khóa hiện có trước khi cân nhắc một gói kích thích lớn hơn nhiều.