Vì sao giá đồng lập kỷ lục gần 6,70 USD: Cơn khát nguồn cung phía sau đà tăng tháng 8

Người mua Mỹ góp phần làm áp lực thêm nghiêm trọng. Kỳ vọng về khả năng áp thuế nhập khẩu đã thúc đẩy doanh nghiệp đưa kim loại vào Mỹ trước khi chính sách được quyết định. Nhập khẩu đồng của Mỹ được cho là đạt khoảng 200.000 tấn trong tháng 7, trong khi tồn kho bên ngoài nước này giảm. Việc đó kéo các đơn vị đồng sẵn có về phía Mỹ và làm giảm độ linh hoạt của nguồn cung tại những khu vực khác.

Gián đoạn khai mỏ phơi bày điểm yếu của chuỗi cung ứng

Nút thắt bắt đầu từ thượng nguồn. Các rủi ro và gián đoạn sản xuất tại những khu vực khai mỏ lớn, trong đó có Chile và Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC), làm xấu đi triển vọng nguồn tinh quặng — nguyên liệu bán thành phẩm mà các nhà máy luyện cần để sản xuất đồng tinh luyện. Các nhà phân tích nhận định đợt tăng đầu tháng 8 mang tính cung ứng nhiều hơn, trong bối cảnh tăng trưởng nhu cầu còn hạn chế, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy toàn bộ nền công nghiệp toàn cầu đang đồng loạt khởi sắc.

Phí xử lý và tinh luyện đồng (TC/RC) đưa ra một chỉ báo trực tiếp bất thường. Mức chuẩn hằng năm cho năm 2026 giảm xuống 0 USD mỗi tấn, còn phí giao ngay chuyển sang âm. Nói cách khác, trong một số trường hợp, các nhà máy luyện phải trả tiền cho chủ mỏ để giành quyền mua tinh quặng.

Diễn biến này cho thấy quyền thương lượng và phần lợi nhuận xử lý đang nghiêng về phía các công ty khai mỏ. Nó cũng cho thấy công suất luyện kim dồi dào hơn lượng tinh quặng sẵn có để đưa vào lò.

Phí xử lý bằng 0 hoặc âm không có nghĩa giá đồng chắc chắn sẽ duy trì ở mức cao mãi mãi. Nhà máy luyện có thể giảm sản lượng, người tiêu dùng công nghiệp có thể trì hoãn mua hàng, còn sản lượng mỏ hoặc hoạt động vận chuyển có thể phục hồi. Tuy nhiên, chỉ báo này xác nhận rằng vấn đề cốt lõi không đơn giản là thiếu công suất tinh luyện; nguồn tinh quặng mới là tâm điểm của sự căng thẳng.

AI và điện khí hóa tạo “sàn” cho nhu cầu

Câu chuyện nhu cầu vẫn đóng vai trò quan trọng. Các trung tâm dữ liệu AI cần thêm hạ tầng điện, bao gồm hệ thống truyền tải, phân phối, làm mát và nguồn điện dự phòng. Các dự án năng lượng tái tạo, đầu tư vào lưới điện, xe điện và quá trình điện khí hóa trên diện rộng cũng sử dụng nhiều thiết bị có hàm lượng đồng cao. Những xu hướng này tạo ra một nền nhu cầu tương đối bền vững, khiến người mua khó trì hoãn đơn hàng khi tồn kho suy giảm.

Tuy vậy, điều đó không có nghĩa AI là nguyên nhân duy nhất của toàn bộ đợt tăng giá. Các thông tin hiện có cho thấy nhu cầu mang tính cơ cấu đã gặp phải nguồn cung bị gián đoạn. AI và điện khí hóa giúp thị trường hấp thụ mức giá cao, còn cú bứt phá mạnh nhất trong tháng 8 xảy ra khi tình trạng khan hiếm kim loại vật chất, hoạt động chuẩn bị trước nguy cơ thuế quan và lo ngại về nguồn cung mỏ cùng lúc hội tụ.

Hormuz làm chi phí tăng qua lưu huỳnh và logistics

Tình hình tại eo biển Hormuz tạo thêm một lớp áp lực. Vận tải gián đoạn ảnh hưởng đến nguồn lưu huỳnh và axit sulfuric — những đầu vào quan trọng trong một số công đoạn khai thác và hòa tách đồng.

Một phân tích của S&P Global ước tính gián đoạn liên quan đến Hormuz đã làm chi phí khai thác đồng tăng 5,1%, tương đương hơn 0,10 USD mỗi pound, trong nửa đầu năm 2026. Phần lớn mức tăng đến từ chi phí hóa chất, đặc biệt là các đầu vào liên quan đến lưu huỳnh.

Các báo cáo khác cho biết lượng lưu huỳnh vận chuyển bằng đường biển từ Vịnh Ba Tư đã giảm mạnh và axit sulfuric là đầu vào thiết yếu của quy trình chiết xuất bằng dung môi - điện phân (SX-EW), một quy trình chiếm tỷ trọng đáng kể trong sản lượng đồng toàn cầu. Dù tác động chính xác đến nguồn cung vẫn chưa chắc chắn, hướng tác động khá rõ: hạn chế vận tải và nguyên liệu khiến hoạt động sản xuất vốn đã căng thẳng trở nên đắt đỏ và kém ổn định hơn.

Yếu tố vĩ mô tiếp thêm lực cho đà tăng

Các điều kiện tài chính thuận lợi hơn cũng giúp dòng vốn chảy vào nhóm kim loại công nghiệp. Đồng USD yếu hơn, kỳ vọng về việc lãi suất ít bị nâng thêm và tâm lý chấp nhận rủi ro cải thiện đã hỗ trợ toàn bộ nhóm kim loại, đồng thời khiến các hàng hóa định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn.

Những yếu tố này khuếch đại đà tăng và thúc đẩy nhu cầu phòng hộ lạm phát, nhưng không tạo ra thâm hụt tinh quặng và nguồn cung mỏ vốn là nền tảng của cơn siết giá.

Các chỉ báo cho thấy đồng đã được định giá theo tình trạng khan hiếm

Thị trường đồng đã phản ánh tình trạng khan hiếm trước khi hợp đồng kỳ hạn tại Mỹ tăng vọt. Giá LME từng vượt 14.500 USD mỗi tấn trong tháng 1, sau đó giá giao ngay lại tiến gần mức này. Việc liên tục kiểm định vùng giá kỷ lục cho thấy các nhà giao dịch đang phản ứng với một vấn đề rộng hơn trong chuỗi cung ứng, thay vì chỉ với một phiên giao dịch riêng lẻ.

Từ đó, kết luận thận trọng nhất là triển vọng tích cực về mặt cơ cấu nhưng mong manh về mặt chiến thuật. Nhu cầu dài hạn được nâng đỡ bởi hạ tầng AI, lưới điện và điện khí hóa, còn giá trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc vào nhiều biến số:

• Tồn kho trên LME và các kho hàng khác;
• Quyết định thuế quan của Mỹ và khả năng tiếp tục tích trữ;
• Độ ổn định của các mỏ tại Chile, DRC và những khu vực sản xuất khác;
• Nguồn lưu huỳnh, axit sulfuric và năng lực vận chuyển;
• Hoạt động mua vào của Trung Quốc và sản lượng đồng tinh luyện.

Giá cao cũng có thể làm suy yếu nhu cầu. Đợt điều chỉnh trong tháng 8 được cho là liên quan một phần đến hoạt động mua yếu hơn của Trung Quốc và sản lượng đồng tinh luyện giảm, cho thấy chính đà tăng đã bắt đầu tạo ra những điểm gây áp lực ngược lên thị trường.

Tóm lại, mức giá kỷ lục của đồng là điểm va chạm giữa câu chuyện nhu cầu dài hạn bền bỉ và tình trạng thiếu kim loại có thể giao ngay trong ngắn hạn. Nếu tồn kho giao ngay tiếp tục thấp và các gián đoạn khai mỏ kéo dài, giá có thể duy trì ở mức cao. Nhưng nếu logistics bình thường hóa, các nhà máy luyện giảm sản lượng, nhu cầu Trung Quốc yếu thêm hoặc những mỏ bị gián đoạn phục hồi, cơn siết giá cũng có thể đảo chiều nhanh chóng.