Các thông tin trước đó cũng cho biết quỹ xem một bong bóng AI là kịch bản rủi ro lớn, bên cạnh các cú sốc địa chính trị. Kịch bản này được mô tả là có thể làm giá trị quỹ giảm 35%; đây là một phép thử sức chịu đựng, không phải dự báo rằng khoản lỗ đó chắc chắn sẽ xảy ra.
Mối lo thực tế nằm ở chỗ giá cổ phiếu hiện có thể đã phản ánh kỳ vọng tăng trưởng đặc biệt cao đối với các doanh nghiệp AI. Nếu lợi nhuận tương lai, nhu cầu chip hoặc hiệu quả của các khoản đầu tư vào hạ tầng không đạt kỳ vọng, những cổ phiếu đang được định giá đắt có thể giảm rất nhanh. Khi đó, không chỉ nhà đầu tư hưởng lợi từ cơn sốt AI bị ảnh hưởng, mà cả các danh mục tổ chức lớn đang nắm giữ những doanh nghiệp ở trung tâm của xu hướng này cũng chịu tác động.
Kết quả nửa đầu năm của quỹ cho thấy mặt tích cực của đà tăng do AI dẫn dắt. Các khoản đầu tư của quỹ hưởng lợi từ mức tăng của những công ty công nghệ toàn cầu. Quỹ cũng từng cho biết đã thu về lợi nhuận đáng kể từ các tập đoàn công nghệ lớn nhất của Mỹ.
Tuy nhiên, chính mức độ tiếp xúc này lại mở ra khả năng thứ hai: nếu nhóm cổ phiếu công nghệ chủ chốt đảo chiều, tổng giá trị quỹ cũng có thể giảm theo. Thành tích kỷ lục chỉ phản ánh những gì đã xảy ra trong kỳ báo cáo; nó không chứng minh rằng định giá hiện tại có thể duy trì lâu dài.
Đó là điểm mấu chốt trong cảnh báo của Tangen. AI có thể tạo ra thay đổi sâu rộng cho nền kinh tế, trong khi cổ phiếu AI vẫn có thể bị định giá quá cao trong ngắn hạn. Một đợt điều chỉnh không có nghĩa công nghệ này vô giá trị. Nó chỉ cho thấy kỳ vọng của thị trường đã chạy nhanh hơn lợi nhuận và dòng tiền cần thiết để hỗ trợ mức giá đó.
Không nên hiểu phát biểu của Tangen là khuyến nghị bán mọi khoản đầu tư liên quan đến AI. Quỹ vẫn hưởng lợi khi các công ty công nghệ hàng đầu và doanh nghiệp sản xuất chất bán dẫn tăng giá. Nhiệm vụ của quỹ là đầu tư nguồn thu từ dầu khí của Na Uy vào các thị trường toàn cầu, thay vì đặt cược đơn giản theo kiểu được ăn cả, ngã về không vào một chủ đề duy nhất.
Điều ông nhấn mạnh là mức độ dễ tổn thương của thị trường. Khi sự lạc quan, mức độ tập trung danh mục và định giá cao củng cố lẫn nhau, chỉ một thay đổi trong kỳ vọng cũng có thể tác động đến nhiều khoản nắm giữ cùng lúc. Xung đột địa chính trị và lạm phát có thể tạo thêm áp lực, đó là lý do Tangen đặt định giá AI bên cạnh các rủi ro kinh tế vĩ mô và chính trị rộng hơn.
Thông điệp hữu ích nhất không phải là một dự báo chính xác về thời điểm thị trường sụp đổ. Đó là cách tách riêng ba câu hỏi:
Quỹ dầu khí Na Uy là ví dụ rõ ràng cho sự giằng co này: đà tăng của AI góp phần tạo ra kết quả phi thường trong nửa đầu năm, trong khi người đứng đầu quỹ đồng thời cảnh báo rằng những rủi ro tương lai của thị trường ngày càng khó phớt lờ.
Vì vậy, đây là một thông điệp thận trọng chứ không phải lời tiên tri: lợi nhuận đặc biệt cao vẫn có thể song hành với rủi ro giảm giá lớn. Thành tích gần đây càng ấn tượng thì nhà đầu tư càng có lý do để xem xét kỹ định giá, thay vì mặc nhiên cho rằng đà tăng sẽ tiếp diễn.