TSMC đang tái cân bằng hoạt động sang Mỹ, chứ chưa rời khỏi Đài Loan

TSMC khép lại nửa đầu năm 2026 với hai chuyển biến cùng chỉ về một hướng: làn sóng nhu cầu chip cho trí tuệ nhân tạo (AI) khiến doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào nhóm khách hàng có trụ sở tại Mỹ, đồng thời hoạt động tại Arizona đã đạt quy mô đủ lớn để hỗ trợ một kế hoạch mở rộng mạnh hơn.

Tuy nhiên, đây là một cuộc tái cân bằng chiến lược, không phải sự dịch chuyển trung tâm của TSMC khỏi Đài Loan. Đài Loan vẫn là nền tảng công nghệ và sản xuất của tập đoàn; Arizona đang trở thành cứ điểm sản xuất ở nước ngoài quan trọng nhất, giúp TSMC phục vụ khách hàng Mỹ gần hơn và giảm mức độ tập trung của chuỗi cung ứng.

Hơn 75% doanh thu đến từ khách hàng có trụ sở tại Mỹ

Trong nửa đầu năm 2026, các khách hàng đặt trụ sở tại Mỹ đóng góp 75,64% doanh thu TSMC. Đài Loan chiếm 6,85%, Trung Quốc 6,76%, khu vực châu Âu — Trung Đông — châu Phi (EMEA) 4,05% và Nhật Bản 3,62%.

Điểm cần lưu ý là đây là số liệu theo địa điểm đặt trụ sở của khách hàng, không phải địa điểm sản xuất từng tấm wafer. Một con chip do một công ty Mỹ thiết kế vẫn có thể được chế tạo tại Đài Loan. Vì vậy, con số 75,64% không có nghĩa 75,64% năng lực sản xuất của TSMC hiện nằm ở Mỹ.

Các nguồn được cung cấp xác định Nvidia, Apple, AMD và Broadcom là những khách hàng công nghệ lớn của Mỹ. TSMC là nhà cung ứng quan trọng cho Nvidia và Apple — hai doanh nghiệp có các bộ xử lý tiên tiến giữ vai trò lớn trong thị trường AI và điện toán hiệu năng cao.

Nhu cầu mạnh từ các trung tâm dữ liệu và những nhà cung cấp đám mây quy mô lớn cũng góp phần thúc đẩy sự tập trung này. Tuy vậy, các tài liệu hiện có không đưa ra bảng phân bổ doanh thu riêng đã được xác minh cho Amazon, Microsoft, Google hay Meta. Do đó, không nên xem các công ty này là những khoản đóng góp cụ thể, đã được định lượng, vào tỷ lệ doanh thu theo khu vực của TSMC.

AI biến một quý kỷ lục thành kế hoạch mở rộng lớn hơn

Trong quý II, TSMC ghi nhận doanh thu 1.270,38 tỷ Đài tệ, tương đương 40,20 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ và 12% so với quý trước. Lợi nhuận ròng tăng 77,4% so với cùng kỳ, lên 706,56 tỷ Đài tệ — mức cao kỷ lục của công ty.

Mảng điện toán hiệu năng cao (HPC), nhóm sản phẩm gắn trực tiếp nhất với bộ tăng tốc AI và bộ xử lý cho trung tâm dữ liệu, chiếm 66% doanh thu quý II sau khi tăng 20% so với quý trước. Trong khi đó, doanh thu từ điện thoại thông minh giảm 4% theo quý và chiếm 22% tổng doanh thu.

Trước sức cầu này, ban lãnh đạo nâng dự báo tăng trưởng doanh thu tính theo USD trong cả năm 2026 lên trên 40%, đồng thời tăng kế hoạch chi tiêu vốn lên 60–64 tỷ USD.

Động thái này có ý nghĩa chiến lược lớn. TSMC dường như không xem cơn sốt AI là một chu kỳ tích trữ hàng tồn kho ngắn hạn, mà là nguồn nhu cầu đủ bền vững để biện minh cho việc bổ sung năng lực sản xuất ở các tiến trình tiên tiến.

Vì sao TSMC rót thêm 100 tỷ USD vào Arizona?

TSMC công bố khoản đầu tư bổ sung 100 tỷ USD vào Arizona, nâng tổng cam kết đầu tư tại Mỹ lên 265 tỷ USD. Kế hoạch mở rộng dự kiến bao gồm thêm các nhà máy wafer và năng lực đóng gói tiên tiến, trong đó có những cơ sở phục vụ tiến trình 2 nanomet và các công nghệ cao hơn.

Có ba lý do chính đứng sau quyết định này:

1. Đưa sản xuất đến gần khách hàng: Khi các khách hàng có trụ sở tại Mỹ đóng góp hơn ba phần tư doanh thu nửa đầu năm, năng lực sản xuất tiên tiến ngay tại Mỹ giúp TSMC phục vụ nhóm khách hàng chiến lược gần hơn với hệ sinh thái thiết kế chip và trung tâm dữ liệu của họ.
2. Đón đầu nhu cầu AI kéo dài nhiều năm: Các lãnh đạo TSMC mô tả nhu cầu chip AI là mạnh và có tính dài hạn, trong khi các nguồn tin cho biết nhu cầu hiện vẫn vượt quá năng lực cung ứng chip tiên tiến.
3. Tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng: Sản xuất tại Mỹ có thể giảm bớt một số rủi ro liên quan đến khách hàng, địa chính trị và chính sách, đồng thời hình thành một hệ sinh thái sản xuất và đóng gói tiên tiến lớn hơn trên đất Mỹ.

Vì thế, khoản đầu tư phản ánh cả bài toán kinh tế lẫn chiến lược. TSMC đang đi theo khách hàng, bảo vệ vị thế trong chuỗi cung ứng chip AI và xây dựng hiện diện tại Mỹ đủ lớn để có tác động thực chất.

Arizona chuyển từ giai đoạn thua lỗ sang tạo lợi nhuận đáng kể

Công ty con tại Arizona ghi nhận lợi nhuận khoảng 36,066 tỷ Đài tệ trong nửa đầu năm 2026, tăng 662,8% so với mức 4,728 tỷ Đài tệ cùng kỳ năm 2025. Con số này cũng cao hơn nhiều so với 16,141 tỷ Đài tệ mà đơn vị này đạt được trong cả năm 2025.

Kết quả trên đáng chú ý vì hoạt động tại Arizona từng tích lũy khoảng 1,25 tỷ USD lỗ vận hành kể từ khi công trình bắt đầu được xây dựng vào năm 2021. Nhà máy đầu tiên tại đây đã cho thấy một cơ sở sản xuất ở Mỹ có thể tạo lợi nhuận khi sản lượng, mức giá gia công và kinh nghiệm vận hành được cải thiện.

Dù vậy, lợi nhuận nửa đầu năm bao gồm khoản thu nhập đầu tư liên quan đến cơ cấu sở hữu của TSMC. Vì thế, không nên diễn giải kết quả này như bằng chứng rằng mọi nhà máy Arizona trong tương lai sẽ ngay lập tức đạt hiệu quả kinh tế tương đương các cơ sở trưởng thành tại Đài Loan. Sự khác biệt này càng quan trọng khi TSMC mở rộng từ một nhà máy đang vận hành thành một khu tổ hợp lớn hơn nhiều.

Chi phí mở rộng cũng bắt đầu tạo sức ép

Đà cải thiện của Arizona không diễn ra theo đường thẳng. Lợi nhuận quý II giảm 8,2% so với quý I, xuống khoảng 17,259 tỷ Đài tệ, dù vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Sức ép được ghi nhận trong bối cảnh thiết bị và năng lực mới làm chi phí khấu hao tăng lên. Đây là đặc điểm bình thường nhưng quan trọng của ngành bán dẫn: chi phí thường tăng trước khi dây chuyền mới đạt mức sử dụng trưởng thành.

Hoạt động xây dựng, tuyển dụng, lắp đặt thiết bị và quá trình đưa năng lực đóng gói tiên tiến vào vận hành đều có thể gây sức ép lên biên lợi nhuận trước khi công suất bổ sung tạo ra đầy đủ doanh thu.

Ở cấp độ hợp nhất, TSMC vẫn duy trì khả năng sinh lời rất cao. Biên lợi nhuận gộp quý II đạt 67,7%, dù ban lãnh đạo dự kiến biên lợi nhuận sẽ giảm nhẹ khi các công nghệ tiến trình mới được mở rộng sản xuất. Vì vậy, sự sụt giảm lợi nhuận theo quý tại Arizona chưa đủ để đảo ngược câu chuyện mở rộng; nó cho thấy TSMC phải điều phối đồng thời hai mục tiêu: tăng công suất và bảo vệ lợi nhuận.

Đài Loan vẫn là lõi, Arizona là cứ điểm nước ngoài chủ chốt

Cách hữu ích nhất để nhìn vào vị thế của TSMC trong năm 2026 là phân chia vai trò chiến lược giữa hai địa điểm:

• Đài Loan vẫn là trung tâm cốt lõi: Đây tiếp tục là nơi tập trung hoạt động nghiên cứu, chuyên môn kỹ thuật, mạng lưới nhà cung ứng và phần lớn năng lực sản xuất của TSMC.
• Mỹ trở thành cứ điểm nước ngoài quan trọng nhất: Arizona được xây dựng để phục vụ khu vực khách hàng có ý nghĩa thương mại lớn nhất với TSMC, đồng thời cung cấp năng lực sản xuất và đóng gói tiên tiến gần những khách hàng đó hơn.
• Hai mô hình bổ trợ, không thay thế lẫn nhau: Không có thông tin nào trong kế hoạch đầu tư được công bố cho thấy Arizona sẽ thay thế Đài Loan với tư cách trung tâm sản xuất chính của TSMC. Ngược lại, việc mở rộng tại Mỹ bổ sung khả năng chống chịu về địa lý và năng lực nội địa cho một doanh nghiệp vẫn đặt nền tảng công nghệ tiên tiến tại Đài Loan.

Sự cân bằng này lý giải vì sao thông báo về Arizona xuất hiện cùng với kết quả kinh doanh kỷ lục, thay vì là phản ứng trước tình trạng suy yếu. TSMC đang tận dụng cơn sốt AI để mở rộng lõi Đài Loan ra bên ngoài: giữ các năng lực có giá trị cao nhất tập trung tại Đài Loan, đồng thời xây dựng một nền tảng sản xuất lớn hơn tại Mỹ cho nhóm khách hàng đang dẫn dắt làn sóng nhu cầu tiếp theo.