Theo Automotive World, lượng xe GAC Honda giao trong nửa đầu năm 2026 giảm 55,8% so với cùng kỳ, xuống khoảng 68.300 xe. Diễn biến này cho thấy những thương hiệu vốn dựa vào thế mạnh xe động cơ đốt trong, mạng lưới đại lý truyền thống và chu kỳ sản phẩm dài đang gặp khó khăn như thế nào.
Các hãng xe điện Trung Quốc đã nâng kỳ vọng của người tiêu dùng về lựa chọn xe thuần điện, tính năng phần mềm, dịch vụ kết nối, công nghệ hỗ trợ lái và mức giá. Những dữ liệu được công bố cùng các thông báo gia hạn chưa chứng minh GM hay Honda đã đảo ngược vị thế cạnh tranh. Chúng chỉ cho thấy hai hãng đang thay đổi cách vận hành để tìm kiếm cơ hội phục hồi.
GM đã tái cấu trúc hoạt động tại Trung Quốc, bao gồm đóng cửa nhà máy và thu hẹp danh mục sản phẩm, tập trung vào Buick và Cadillac, đồng thời dừng bán xe Chevrolet tại thị trường này. Vì vậy, việc tiếp tục SAIC-GM có vẻ không phải là sự kéo dài của cách làm cũ, mà là nỗ lực giữ lại liên minh và xây dựng lại nó quanh những sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu địa phương.
Các liên doanh sau khi gia hạn đều đặt xe năng lượng mới vào trung tâm của giai đoạn tiếp theo.
SAIC-GM muốn tăng tốc chuyển đổi sang xe điện thông minh và đặt mục tiêu ra mắt ít nhất 30 mẫu xe năng lượng mới tại Trung Quốc vào năm 2030. Liên doanh này cũng được kỳ vọng tận dụng năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng của Trung Quốc để hỗ trợ mở rộng quốc tế.
Honda và GAC cũng cam kết đẩy nhanh quá trình chuyển đổi GAC Honda sang xe năng lượng mới, đồng thời củng cố sức cạnh tranh bằng cách kết hợp công nghệ và nguồn lực của hai bên. Thông báo chính thức chưa nêu cụ thể số lượng cũng như thời điểm của toàn bộ sản phẩm tương lai, nhưng lý do gia hạn đã đặt điện hóa và công nghệ thông minh vào vị trí trung tâm.
Thách thức không chỉ là thay động cơ xăng bằng pin. Những mẫu xe mới còn phải cạnh tranh về giao diện số, tính năng kết nối, hệ thống hỗ trợ lái, tốc độ cập nhật phần mềm và khả năng tích hợp phần mềm với kiến trúc điện tử của xe.
Điều đó có lợi cho những tổ chức có thể ra quyết định sản phẩm nhanh, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa nhà sản xuất ô tô, công ty công nghệ và các nhà cung ứng.
Dấu hiệu rõ nhất của mô hình mới là quyền chủ động ngày càng lớn của các nhóm địa phương trong quá trình phát triển xe.
GAC Honda dự kiến đưa vào áp dụng “hệ thống giám đốc sản phẩm”, theo đó các nhóm của liên doanh sẽ dẫn dắt việc xác định sản phẩm và điều phối nguồn lực từ cả hai cổ đông. Cách làm này giúp các đội ngũ tại Trung Quốc có tiếng nói mạnh hơn trong việc quyết định đặc tính xe dành cho khách hàng địa phương.
Thỏa thuận mới của SAIC-GM cũng kêu gọi các nhóm tại Trung Quốc dẫn dắt việc phát triển xe năng lượng mới và xe thông minh. Nhiều mẫu xe được phát triển, sản xuất ở Trung Quốc sẽ tiếp cận khách hàng trên toàn cầu.
Đây là thay đổi đáng kể về hướng đi của công nghệ và quyền ra quyết định. Trung Quốc không còn chỉ được xem là nơi tiếp nhận các thiết kế nước ngoài để lắp ráp. Các liên doanh đang được định vị để khai thác ngay từ đầu hiểu biết về người tiêu dùng, năng lực kỹ thuật, nhà cung ứng và hiệu quả sản xuất tại địa phương.
Phát triển sản phẩm tại địa phương chỉ hiệu quả nếu toàn bộ hoạt động kinh doanh có thể vận hành với tốc độ tương ứng.
Thỏa thuận mới giữa SAIC và GM gắn chặt với hợp tác về phát triển công nghệ, chuỗi cung ứng và nguồn lực toàn cầu. Điều này cho thấy năng lực của Trung Quốc sẽ được tích hợp sâu hơn vào các chương trình xe, thay vì chỉ đóng vai trò sản xuất.
Hoạt động bán lẻ và hậu mãi cũng chịu áp lực thay đổi. Xe điện cần cách bảo dưỡng, hỗ trợ phần mềm và hướng dẫn khách hàng khác với xe động cơ đốt trong. GAC Honda từng mô tả mạng lưới “bốn trong một”, kết nối bán hàng, dịch vụ, phụ tùng, phản hồi khách hàng và quản lý thông tin. Câu hỏi tiếp theo là hệ thống đại lý truyền thống này có thể hỗ trợ hiệu quả đến đâu cho mô hình mua xe số hóa và trải nghiệm sử dụng xe điện.
Các thông báo hiện chưa cung cấp nhiều chi tiết công khai về thay đổi cụ thể trong chuỗi cung ứng, cải tổ đại lý hay tiến độ triển khai. Đây là điểm cần lưu ý: một cơ cấu tổ chức mới có thể giúp tăng tốc, nhưng không tự động tạo ra những mẫu xe cạnh tranh hoặc hoạt động bán lẻ có lợi nhuận.
Tham vọng xuất khẩu được GM nêu rõ hơn. SAIC-GM muốn sử dụng Trung Quốc như một trung tâm xuất khẩu, trong đó có việc đưa các mẫu Chevrolet sản xuất tại Trung Quốc đến những thị trường ngoài Mỹ và xuất khẩu các mẫu Buick được phát triển tại Trung Quốc.
Vai trò quốc tế của liên doanh còn thể hiện qua kế hoạch đưa Buick Electra E7 ra thị trường nước ngoài. Theo các thông tin về thỏa thuận gia hạn, mẫu xe này dự kiến bắt đầu được xuất khẩu từ tháng 10 năm 2026.
Thông báo của Honda về việc gia hạn với GAC ít đề cập cụ thể hơn đến các kế hoạch xuất khẩu trong tương lai. Trọng tâm trước mắt là khôi phục sức cạnh tranh của GAC Honda và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang xe năng lượng mới tại Trung Quốc. Sự khác biệt này đáng chú ý: GM đã công bố rõ hơn chiến lược “từ Trung Quốc ra thế giới”, còn tham vọng phát triển sản phẩm và công nghệ do Trung Quốc dẫn dắt của Honda vẫn chưa được mô tả đầy đủ trong thông báo hiện có.
Nhìn tổng thể, hai thỏa thuận cho thấy vai trò của Trung Quốc trong ngành ô tô toàn cầu đang thay đổi theo ba hướng:
Kết quả vẫn chưa được bảo đảm. GM và Honda cần chứng minh rằng các liên doanh mới có thể phát triển xe đủ nhanh, đưa ra mức giá cạnh tranh và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng Trung Quốc về phần mềm cũng như công nghệ hỗ trợ lái. Những hợp đồng dài hạn giúp họ có thêm thời gian và duy trì quyền tiếp cận năng lực địa phương, nhưng tự thân chúng không thể khôi phục thị phần.
Ý nghĩa sâu xa hơn là các liên doanh này không còn phù hợp với cách hiểu cũ về việc chuyển giao công nghệ một chiều từ công ty mẹ nước ngoài sang cơ sở lắp ráp tại Trung Quốc. Chúng đang trở thành những nền tảng hợp tác hai chiều, nơi đội ngũ, nhà cung ứng và hiểu biết thị trường tại Trung Quốc có thể định hình các sản phẩm dành cho nhiều khu vực.
Vì vậy, việc gia hạn vừa là phản ứng phòng thủ trước đà suy giảm doanh số, vừa là canh bạc dài hạn vào vị thế của Trung Quốc như một bãi thử toàn cầu cho xe năng lượng mới.