Momenta, Pony.ai mở rộng tại châu Âu: Bước thử sức mới của xe tự lái Trung Quốc

Luận điểm của ngân hàng không xem Momenta đơn thuần là một công ty robotaxi hoạt động tại Trung Quốc. Deutsche Bank đánh giá doanh nghiệp này là “nhà cung cấp giải pháp tự lái độc lập số 1 trên toàn cầu”, đặc biệt trong mảng hỗ trợ lái tự động trên đường đô thị.

Nền tảng cho nhận định đó là quy mô trong nước. Momenta được báo cáo nắm 64,5% thị phần hệ thống hỗ trợ lái tự động trên đường đô thị tại Trung Quốc, tính theo doanh số xe được trang bị giải pháp này trong giai đoạn từ tháng 3/2025 đến tháng 2/2026.

Công ty cũng có quan hệ hợp tác với 9 trong số 10 hãng xe lớn nhất thế giới. Mercedes-Benz, Toyota và General Motors là các cổ đông chiến lược được nêu trong bối cảnh phát triển của Momenta. Mô hình này đem lại một con đường khác để thương mại hóa công nghệ: thay vì chỉ phụ thuộc vào số lượng robotaxi tự vận hành, Momenta có thể thu lợi từ việc cung cấp hệ thống cho các mẫu xe sản xuất hàng loạt.

IPO Hong Kong cung cấp nguồn lực cho cuộc đua dài hơi

Momenta đã huy động khoảng 5,89 tỷ HKD, tương đương 751 triệu USD, trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Hong Kong. Cổ phiếu được định giá ở mức cao nhất trong biên độ chào bán, 295,60 HKD mỗi cổ phiếu.

Nguồn vốn mới dự kiến hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển, bao gồm nâng cấp năng lực tính toán cho trí tuệ nhân tạo, phát triển phần mềm tự lái và thúc đẩy các dự án robotaxi.

Việc niêm yết cũng mang một ý nghĩa rộng hơn đối với ngành xe tự lái Trung Quốc: các công ty trong lĩnh vực này đang tìm cách huy động vốn trên những thị trường quốc tế để tài trợ cho một cuộc đua đòi hỏi chi phí lớn và thời gian dài. Trong khi đó, mạng lưới đối tác với các hãng xe giúp công nghệ có cơ hội đi vào những phương tiện thương mại thực tế.

Pony.ai: Dùng Uber để mở rộng robotaxi

Pony.ai và Uber công bố kế hoạch triển khai hơn 2.000 robotaxi cấp độ 4 tại châu Âu. Kế hoạch sẽ mở rộng từ dịch vụ robotaxi thương mại hiện có ở Zagreb, thủ đô Croatia, sang thêm 4 thành phố châu Âu, nâng tổng số lên 5 thành phố. Tên các thành phố mới và thời điểm triển khai cụ thể chưa được công bố.

Hai bên bắt đầu hợp tác từ năm 2025. Theo mô hình mở rộng, Pony.ai cung cấp công nghệ tự lái cấp độ 4 và năng lực vận hành, còn Uber cung cấp nền tảng tiếp cận hành khách. Điều này giúp Pony.ai không phải tự xây dựng từ đầu hệ thống đặt xe, thanh toán và mạng lưới khách hàng tại từng thị trường.

Dù vậy, con số hơn 2.000 xe là mục tiêu triển khai được công bố, không phải số robotaxi đã hoạt động trên đường. Việc hiện thực hóa kế hoạch còn phụ thuộc vào giấy phép tại từng địa phương, quy trình xác nhận an toàn, năng lực quản lý đội xe và mức độ chấp nhận của hành khách.

Bài toán lớn hơn: Xuất khẩu cả hệ sinh thái tự lái

Hai chiến lược của Momenta và Pony.ai phản ánh hai lớp trong tham vọng xe tự lái của Trung Quốc.

• Momenta tìm cách trở thành nhà cung cấp công nghệ cho ngành ôtô toàn cầu, với lợi thế từ quy mô dữ liệu, thị phần trong nước và quan hệ với các hãng xe.
• Pony.ai tập trung vào triển khai dịch vụ, kết hợp công nghệ tự lái với nền tảng gọi xe và các đối tác vận hành địa phương.

Nếu thành công, Trung Quốc sẽ không chỉ xuất khẩu một mẫu xe hay một phần mềm riêng lẻ. Nước này có thể đưa ra thị trường quốc tế cả chuỗi năng lực gồm thuật toán, hệ thống cảm biến và điều khiển, quy trình vận hành đội xe, quan hệ với nhà sản xuất cùng mô hình phân phối dịch vụ.

Tuy nhiên, châu Âu cũng là phép thử thực chất. Giấy phép thử nghiệm tại Đức chưa phải giấy phép kinh doanh; kế hoạch triển khai của Pony.ai chưa có lịch cụ thể; còn khả năng mở rộng thương mại sẽ được quyết định bởi tiêu chuẩn an toàn, quy định địa phương và niềm tin của công chúng. Những bước tiến mới vì thế đáng chú ý, nhưng chưa thể được xem là bằng chứng rằng robotaxi Trung Quốc đã sẵn sàng phủ rộng trên đường phố châu Âu.