AstraZeneca thắng hai thử nghiệm thuốc nhắm trúng đích, nhưng volrustomig thất bại

Ý nghĩa lâm sàng nằm ở chỗ thử nghiệm nhắm vào một cơ chế kháng thuốc cụ thể. Thay vì lập tức chuyển hoàn toàn sang hóa trị khi bệnh nhân không còn đáp ứng với Tagrisso, bác sĩ có thể tiếp tục khai thác nền tảng điều trị nhắm trúng đích nếu xác định được cơ chế kháng thuốc do MET.

Kết quả này cũng củng cố chiến lược của AstraZeneca trong việc xem Tagrisso như một “trụ cột” điều trị xuyên suốt nhiều giai đoạn và bối cảnh kháng thuốc. Tuy nhiên, cơ hội thương mại của SAFFRON vẫn có phạm vi giới hạn: kết quả không áp dụng cho mọi bệnh nhân NSCLC có đột biến EGFR, mà chỉ dành cho những người đã tiến triển sau Tagrisso và đáp ứng các tiêu chí liên quan đến MET.

DESTINY-Lung04: Enhertu tiến vào điều trị bước một

DESTINY-Lung04 đánh giá Enhertu, tên hoạt chất trastuzumab deruxtecan, trong điều trị bước một cho bệnh nhân NSCLC không vảy có đột biến HER2, không thể phẫu thuật, tiến triển tại chỗ hoặc đã di căn. Nhóm đối chứng nhận hóa trị platinum-pemetrexed kết hợp pembrolizumab, được mô tả là tiêu chuẩn điều trị toàn cầu trong thử nghiệm.

Enhertu đạt cải thiện có ý nghĩa thống kê và có ý nghĩa lâm sàng về PFS so với phác đồ đối chứng. AstraZeneca và Daiichi Sankyo cho biết đây là kết quả giai đoạn III đầu tiên trong bối cảnh này cho thấy một thuốc nhắm HER2 vượt qua tiêu chuẩn hóa-miễn dịch trị liệu hiện hành về PFS.

Nếu được dữ liệu đầy đủ và cơ quan quản lý xác nhận, phát hiện này có thể làm thay đổi thảo luận về điều trị bước một ở nhóm bệnh nhân được xác định bằng đột biến HER2.

Dù vậy, đây mới là kết quả sơ bộ cấp cao. Nghiên cứu vẫn tiếp tục đánh giá các tiêu chí phụ, trong đó có OS; thông báo được trích dẫn chưa công bố đầy đủ số liệu về mức độ hiệu quả, độ bền của lợi ích và hồ sơ an toàn. Do đó, tầm ảnh hưởng cuối cùng về mặt lâm sàng và thương mại vẫn phụ thuộc vào dữ liệu hoàn chỉnh cũng như quyết định phê duyệt.

Nhóm bệnh nhân có đột biến HER2 cũng nhỏ hơn đáng kể so với thị trường NSCLC di căn nói chung. Giá trị của kết quả trước mắt nằm ở việc chứng minh Enhertu có thể cạnh tranh trực tiếp với hóa-miễn dịch trị liệu trong một phân khúc ung thư học chính xác, hơn là tạo ra ngay một cơ hội doanh thu trên quy mô đại trà.

eVOLVE-Lung02: volrustomig không vượt qua được pembrolizumab kết hợp hóa trị

AstraZeneca dừng thử nghiệm eVOLVE-Lung02 sau khi Ủy ban Giám sát Dữ liệu Độc lập kết luận rằng volrustomig kết hợp hóa trị khó có khả năng đạt một trong hai tiêu chí chính của nghiên cứu: PFS hoặc OS. Thử nghiệm giai đoạn III so sánh phác đồ này với pembrolizumab kết hợp hóa trị trong điều trị bước một NSCLC di căn có mức biểu hiện PD-L1 dưới 50%.

Quyết định được đưa ra sau một đợt đánh giá dữ liệu theo kế hoạch và dựa trên khả năng không đạt hiệu quả, chứ không phải một tín hiệu an toàn mới được công bố. AstraZeneca cho biết hồ sơ an toàn phù hợp với những gì đã biết về từng thuốc riêng lẻ.

Đây là cú hụt đáng kể đối với danh mục phát triển thuốc vì thử nghiệm kiểm tra volrustomig trước một chuẩn hóa-miễn dịch trị liệu đã được thiết lập, trong một bối cảnh điều trị rộng hơn nhiều so với các nhóm được chọn theo dấu ấn sinh học ở SAFFRON và DESTINY-Lung04.

Thất bại này không phủ nhận hai kết quả tích cực của các thuốc nhắm trúng đích. Nhưng nó cho thấy thành công ở một phân nhóm phân tử cụ thể không tự động chuyển thành thành công khi phải cạnh tranh với liệu pháp miễn dịch tiêu chuẩn trong nhóm bệnh nhân điều trị bước một rộng hơn.

Vì sao quy mô và đặc điểm bệnh nhân rất quan trọng?

Ba thử nghiệm không nhắm đến cùng một cơ hội lâm sàng hay thương mại:

• SAFFRON tập trung vào bệnh nhân NSCLC có đột biến EGFR, đã tiến triển sau Tagrisso và có khối u biểu hiện quá mức hoặc khuếch đại MET. Giá trị chính là khả năng xử lý một cơ chế kháng thuốc cụ thể bằng phác đồ nhắm trúng đích đường uống.
• DESTINY-Lung04 tuyển bệnh nhân NSCLC tiến triển có đột biến HER2, chưa được điều trị trước đó. Tiềm năng của thử nghiệm là đưa ra một lựa chọn nhắm trúng đích mới trong điều trị bước một cho một phân nhóm được xác định về mặt di truyền.
• eVOLVE-Lung02 nhắm đến NSCLC di căn điều trị bước một với mức PD-L1 thấp hơn, đồng thời so sánh một phác đồ miễn dịch thử nghiệm với pembrolizumab kết hợp hóa trị.

Sự khác biệt này giải thích vì sao các thông tin tưởng như mâu thuẫn lại có thể cùng đúng. Hai thử nghiệm tích cực củng cố vị thế của AstraZeneca trong ung thư học chính xác nhưng không tạo ra ngay lượng bệnh nhân tiềm năng lớn như một thử nghiệm điều trị bước một trên nhóm rộng. Ngược lại, thất bại của volrustomig ảnh hưởng đến tham vọng chiến lược lớn hơn: thay thế hoặc cải thiện một phương pháp hóa-miễn dịch trị liệu đã ăn sâu vào thực hành điều trị.

Thông điệp từ các công ty

AstraZeneca và HUTCHMED nhấn mạnh rằng SAFFRON cho thấy lợi ích ở cả PFS và OS, qua đó củng cố vai trò của Tagrisso như nền tảng điều trị trong ung thư phổi EGFR đột biến.

Với DESTINY-Lung04, AstraZeneca và Daiichi Sankyo tập trung vào kết quả PFS đầu tiên trong bối cảnh điều trị bước một cho thuốc nhắm HER2 vượt qua hóa-miễn dịch trị liệu tiêu chuẩn. Hai công ty cho biết dữ liệu sẽ được trình bày tại một hội nghị y khoa trong tương lai và chia sẻ với các cơ quan quản lý.

Đối với eVOLVE-Lung02, thông điệp ngắn gọn hơn: một ủy ban độc lập đánh giá rằng thử nghiệm khó có khả năng thành công ở cả hai tiêu chí chính, nên AstraZeneca quyết định dừng nghiên cứu. Tuyên bố của công ty cũng cho thấy quyết định không bắt nguồn từ tín hiệu an toàn mới.

Tổng hợp lại, các thông báo cho thấy AstraZeneca có thế mạnh đáng kể trong điều trị ung thư phổi dựa trên dấu ấn sinh học, nhưng thành tích không đồng đều khi công ty bước vào cuộc cạnh tranh miễn dịch trị liệu trên các nhóm bệnh nhân rộng hơn.

Cổ phiếu phản ứng ra sao?

Phản ứng tức thời của thị trường là tích cực nhưng khá dè dặt. AstraZeneca được ghi nhận tăng khoảng 1,6% trong phiên, lên gần 11.650 pence sau khi công bố ba cập nhật. Một số ảnh chụp thị trường khác cho thấy mức tăng nhỏ hơn, với cổ phiếu giảm khoảng 16% tính từ đầu năm; điều này phản ánh khác biệt về thời điểm ghi nhận giá và cho thấy bối cảnh chung vẫn yếu.

Phản ứng này giống một sự bù đắp từng phần hơn là một đợt định giá lại mạnh mẽ. SAFFRON mang đến tín hiệu sống còn rõ nhất, còn DESTINY-Lung04 củng cố giá trị của quan hệ hợp tác Enhertu và chiến lược ung thư học chính xác của AstraZeneca. Tuy nhiên, việc dừng eVOLVE-Lung02 đồng nghĩa một cơ hội giai đoạn cuối trong thị trường điều trị bước một rộng hơn đã bị loại bỏ.

Các tin tức về thử nghiệm cũng xuất hiện trong bối cảnh AstraZeneca đang đối mặt với những bất định khác. Reuters đưa tin cổ phiếu công ty từng giảm khoảng 9% vào ngày 3/8 sau các báo cáo về khả năng đàm phán sáp nhập với Bristol Myers Squibb, đánh dấu mức giảm mạnh nhất của AstraZeneca kể từ năm 2020. Vì vậy, không thể quy toàn bộ diễn biến giá cổ phiếu trong giai đoạn này chỉ cho ba thử nghiệm ung thư phổi.

Kết luận: hai thắng lợi có đủ để đảo chiều tâm lý nhà đầu tư?

SAFFRON là kết quả quan trọng nhất đối với mảng ung thư phổi hiện hữu của AstraZeneca: Tagrisso kết hợp Orpathys cải thiện cả PFS và OS ở nhóm bệnh nhân được chọn theo dấu ấn sinh học, mắc NSCLC EGFR đột biến với cơ chế kháng thuốc liên quan đến MET sau khi dùng Tagrisso.

DESTINY-Lung04 củng cố triển vọng của Enhertu trong điều trị bước một NSCLC tiến triển có đột biến HER2 nhờ cải thiện PFS so với hóa-miễn dịch trị liệu, dù dữ liệu đầy đủ và quá trình xem xét của cơ quan quản lý vẫn rất quan trọng.

Trong khi đó, thất bại của eVOLVE-Lung02 nhắc nhở rằng một danh mục mạnh về ung thư học chính xác không bảo đảm thành công trong thị trường miễn dịch trị liệu điều trị bước một rộng lớn và cạnh tranh gay gắt. Với nhà đầu tư, gói tin này đủ tích cực để giảm tác động của cú hụt volrustomig, nhưng chưa đủ mạnh để xóa bỏ lo ngại về khả năng thực thi, quy mô thương mại và những bất định chiến lược rộng hơn của AstraZeneca.