Nokia đóng trung tâm Hàng Châu: Bước lùi tốn kém khỏi Trung Quốc để đón sóng AI

Việc Nokia lên kế hoạch đóng trung tâm nghiên cứu công nghệ vô tuyến tại Hàng Châu không chỉ là một đợt cắt giảm nhân sự đơn lẻ. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy tập đoàn thiết bị viễn thông Phần Lan đang thu hẹp dấu chân tại Trung Quốc, đồng thời tập trung hơn vào mô hình vận hành toàn cầu và các mảng hạ tầng phục vụ làn sóng AI.

Trung tâm Hàng Châu dự kiến được giải thể vào cuối năm 2026, ảnh hưởng khoảng 1.600 việc làm. Cùng lúc, Nokia đang ưu tiên mạng quang, mạng IP, kết nối đám mây và năng lực sản xuất chip quang tử tại Mỹ. Hướng đi này mở ra câu chuyện tăng trưởng mới, nhưng cũng đi kèm hóa đơn tái cấu trúc lớn và áp lực thực thi không nhỏ.

Hàng Châu cho thấy Nokia đang thiết lập lại hoạt động tại Trung Quốc

Trung tâm ở Hàng Châu chuyên phát triển công nghệ vô tuyến cho trạm gốc và ăng-ten. Việc đóng cơ sở này loại bỏ một hoạt động R&D lớn tại thị trường mà Nokia gặp khó khăn trong việc giành các hợp đồng 5G quy mô lớn.

Quy mô cắt giảm nhân sự trong khu vực cho thấy quá trình thu hẹp đã diễn ra từ trước. Số nhân viên của Nokia tại Đại Trung Hoa giảm từ khoảng 13.700 người năm 2020 xuống còn 7.200 người năm 2025. Nếu tính thêm kế hoạch tại Hàng Châu, quy mô hoạt động của Nokia tại khu vực sẽ tiếp tục giảm mạnh.

Một số báo cáo cũng nêu tên các địa điểm của Nokia tại Bắc Kinh, Thành Đô, Thanh Đảo và Thượng Hải như những cơ sở có thể bị tái cấu trúc. Tuy nhiên, chưa nên xem đây là các kế hoạch đóng cửa đã được xác nhận: những địa điểm này mới được mô tả là đang được xem xét hoặc có khả năng thay đổi, trong khi Nokia đã công khai xác nhận hành động tại Hàng Châu.

Toàn quyền Nokia Shanghai Bell giúp công ty dễ tái tổ chức hơn

Trong quý IV/2025, Nokia hoàn tất việc nắm toàn quyền sở hữu Nokia Shanghai Bell, liên doanh trước đây có đối tác Trung Quốc. Trong hồ sơ pháp lý, Nokia cho biết thay đổi này giúp công ty linh hoạt hơn trong việc quản lý hoạt động tại khu vực.

Việc sở hữu toàn bộ Nokia Shanghai Bell không tự động đồng nghĩa với việc các cơ sở khác sẽ bị đóng cửa. Dù vậy, nó trao cho Nokia quyền kiểm soát trực tiếp lớn hơn đối với hoạt động tại Trung Quốc. Về thực tế, điều này có thể giúp công ty đơn giản hóa cơ cấu, hợp nhất các hoạt động hoặc điều chuyển nguồn lực khi đánh giá lại sự hiện diện tại thị trường này.

Hóa đơn tái cấu trúc đã tăng mạnh

Nokia hiện dự kiến phải ghi nhận khoảng 800 triệu euro chi phí tái cấu trúc trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với mức hướng dẫn trước đó khoảng 250 triệu euro. Công ty cũng dự kiến dòng tiền chi ra liên quan đến tái cấu trúc trong năm 2026 vào khoảng 700–800 triệu euro.

Các báo cáo cho rằng khoảng 350 triệu euro trong số chi phí tái cấu trúc năm 2026 liên quan đến Trung Quốc. Tuy nhiên, các tài liệu hiện có chưa xác lập đầy đủ một con số tiết kiệm định kỳ đã được xác minh cho toàn bộ chương trình mở rộng. Đây là điểm cần phân biệt: chi phí tái cấu trúc lớn có thể giúp hạ cơ sở chi phí về sau, nhưng lợi ích tài chính còn phụ thuộc vào tốc độ khoản tiết kiệm xuất hiện và khả năng Nokia phải tiếp tục cắt giảm ở các khu vực khác.

Nokia cũng cảnh báo có thể cần thêm các đợt cắt giảm việc làm tại châu Âu. Vì vậy, việc đóng cơ sở Hàng Châu nhiều khả năng chỉ là một phần trong kế hoạch tái thiết chi phí rộng hơn, chứ chưa phải bước cuối cùng.

Từ Trung Quốc sang Mỹ: Nokia đặt cược vào mạng AI và chip quang tử

Đối trọng rõ nhất với việc rút bớt hoạt động tại Trung Quốc là khoản đầu tư của Nokia tại Mỹ. Công ty dự kiến chi khoảng 30 triệu USD để mở rộng hoạt động kiểm thử và đóng gói tiên tiến cho chất bán dẫn quang tử tại cơ sở ở Allentown, bang Pennsylvania.

Theo thông báo của chính quyền bang, Pennsylvania hỗ trợ dự án hơn 3 triệu USD. Một số thông tin liên quan ước tính tổng hỗ trợ của bang và tín dụng thuế theo đạo luật CHIPS của liên bang vào khoảng 14 triệu USD. Dự án được kỳ vọng tạo hơn 250 việc làm trong ba năm và duy trì 308 vị trí toàn thời gian.

Nokia cho biết cơ sở Allentown sẽ hỗ trợ sản xuất chip quang tử và các công nghệ mạng quang dành cho những hệ thống mạng được xây dựng xoay quanh AI. Khoản đầu tư này nằm trong kế hoạch nhiều năm trị giá 4 tỷ USD nhằm mở rộng hoạt động R&D và sản xuất tại Mỹ cho kết nối mạng sẵn sàng phục vụ AI.

Đây không phải sự thay thế trực tiếp theo tỷ lệ một-một cho lực lượng lao động tại Hàng Châu. Hàng Châu tập trung vào công nghệ vô tuyến, còn Allentown chuyên kiểm thử và đóng gói chất bán dẫn quang tử. Hai động thái phản ánh sự thay đổi ưu tiên: Nokia giảm năng lực tại một thị trường đang thu hẹp hoặc trở nên khó tiếp cận về mặt chính sách, đồng thời mở rộng ở các công nghệ và khu vực mà công ty kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu hạ tầng AI.

Kết quả quý II củng cố luận điểm về mạng AI, nhưng chưa xóa được áp lực tài chính

Kết quả quý II/2026 cho thấy các mảng hạ tầng mạng của Nokia đang có động lực đáng kể. Doanh thu thuần so sánh đạt 4,8 tỷ euro, tăng 9% so với cùng kỳ nếu loại trừ tác động tỷ giá. Biên lợi nhuận gộp so sánh đạt 46,0%, còn biên lợi nhuận hoạt động so sánh đạt 9,0%.

Doanh thu mảng Hạ tầng mạng tăng 12% theo tỷ giá không đổi. Trong đó, Mạng quang tăng 20% và Mạng IP tăng 16%.

Giá trị đơn hàng AI và Đám mây đạt 2,8 tỷ euro trong quý, với khoảng một nửa dự kiến chuyển thành doanh thu trong 12 tháng tiếp theo. Những con số này lý giải vì sao Nokia ưu tiên năng lực mạng quang và IP: đây là các lớp hạ tầng cần thiết để kết nối trung tâm dữ liệu AI với hệ thống đám mây.

Tuy nhiên, doanh thu và đơn hàng tăng chưa thể loại bỏ áp lực lên dòng tiền. Nokia ghi nhận dòng tiền tự do âm khoảng 0,7 tỷ euro trong quý II. Biến động vốn lưu động, chi đầu tư và các khoản thanh toán tái cấu trúc có thể khiến kết quả vận hành cải thiện nhưng tiền mặt chưa tăng tương ứng.

Dự báo lợi nhuận tăng do điều chỉnh kỹ thuật, không phải một bước nâng triển vọng thuần túy

Nokia hiện dự báo lợi nhuận hoạt động so sánh cả năm 2026 trong khoảng 2,1–2,6 tỷ euro, so với khoảng 2,0–2,5 tỷ euro trước đó.

Dù vậy, không nên diễn giải đây là một đợt nâng triển vọng kinh doanh rõ rệt. Nokia cho biết triển vọng vận hành cơ bản không thay đổi; khoảng dự báo được điều chỉnh vì hai mảng kinh doanh được trình bày là hoạt động đã ngừng, tạo ra thay đổi kỹ thuật 0,1 tỷ euro. Gọi đây là một bước cải thiện hoàn toàn nhờ hoạt động kinh doanh sẽ là cách diễn giải quá mức.

Nokia đang đánh đổi điều gì?

Chiến lược mới của Nokia có thể được tóm lược qua ba hướng:

1. Thu hẹp hiện diện tại Trung Quốc, trong bối cảnh hoạt động kinh doanh địa phương suy giảm và công ty gặp khó khăn khi cạnh tranh giành các hợp đồng 5G lớn.
2. Đơn giản hóa quyền kiểm soát và cơ cấu vận hành sau khi nắm toàn quyền Nokia Shanghai Bell.
3. Xây dựng vị thế trong kết nối thời đại AI thông qua mạng quang, mạng IP, dịch vụ đám mây và năng lực chip quang tử tại Mỹ.

Logic của chiến lược này khá dễ hiểu. Nhu cầu thiết bị viễn thông ngày càng chịu ảnh hưởng bởi đầu tư trung tâm dữ liệu, khối lượng công việc AI, hiệu quả năng lượng và khả năng chống đứt gãy chuỗi cung ứng. Kết quả quý II cho thấy các mảng Mạng quang và Mạng IP thực sự đang hưởng lợi từ nhu cầu đó.

Rủi ro nằm ở khoảng thời gian chuyển tiếp. Nokia phải thanh toán chi phí rút lui khỏi Trung Quốc trước khi các động lực tăng trưởng mới đủ lớn để bù đắp. Công ty cần biến đơn hàng AI và đám mây thành doanh thu, bảo vệ biên lợi nhuận khi mở rộng công suất, cải thiện dòng tiền trong lúc chi tái cấu trúc tăng cao và tránh những vòng cắt giảm nhân sự lặp lại làm suy yếu khả năng thực thi.

Kết luận

Việc đóng cơ sở Hàng Châu cho thấy Nokia không còn cố duy trì quy mô hoạt động trước đây tại Trung Quốc bằng mọi giá. Số nhân sự tại Đại Trung Hoa giảm mạnh, quyền sở hữu Nokia Shanghai Bell được tập trung về Nokia và ngân sách tái cấu trúc tăng vọt đều chỉ về một hiện diện tinh gọn hơn, được quản lý tập trung hơn tại khu vực.

Điểm đến của nguồn lực cũng quan trọng không kém: Nokia đang chuyển trọng tâm sang mạng quang, mạng IP và sản xuất công nghệ quang tử tại Mỹ để phục vụ hạ tầng AI. Các chỉ dấu vận hành ban đầu khiến hướng đi này có cơ sở, nhưng dòng tiền tự do âm trong quý II cùng khoản chi tái cấu trúc dự kiến 800 triệu euro cho thấy cuộc chuyển đổi vẫn còn đắt đỏ và chưa hoàn tất.