Chiến tranh trên không Nga - Ukraine leo thang, dân thường trả giá

Sự việc cho thấy vì sao các cơ sở năng lượng vẫn là mục tiêu dân sự nguy hiểm, ngay cả khi chúng có liên hệ với nền kinh tế thời chiến. Mỏ than, nhà máy điện, mỏ khí và các trạm phân phối đều cần người lao động vận hành tại chỗ. Khi bị tấn công, những địa điểm này có thể gây thương vong trực tiếp, làm mất việc và ảnh hưởng đến các dịch vụ thiết yếu.

Tiền tuyến đình trệ, chiến tranh trên không tăng tốc

Mặt trận trên bộ nhìn chung vẫn ít biến động, trong khi các cuộc tập kích tầm xa trở nên thường xuyên hơn và vươn tới nhiều khu vực hơn. Theo các nhà phân tích được CNN dẫn lời, Ukraine ngày càng nhắm vào nhà máy lọc dầu, tàu chở dầu, trạm biến áp và hạ tầng logistics của Nga, bên cạnh các mục tiêu liên quan đến quân sự tại những vùng bị chiếm đóng.

Nga tiếp tục kết hợp drone với tên lửa đạn đạo để tấn công các thành phố và hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Như vậy, chiến dịch trên không của hai bên đều nhằm vào những nền tảng của sức chống chịu quốc gia: nhiên liệu, điện, chuỗi cung ứng, năng lực công nghiệp và niềm tin của công chúng.

Điều này làm thay đổi ý nghĩa chiến lược của cuộc chiến. Việc tiền tuyến không dịch chuyển lớn không đồng nghĩa chiến tranh đã hạ nhiệt. Áp lực đang chuyển vào các mạng lưới sản xuất, logistics và đô thị, nơi hậu quả có thể lan tới những khu vực cách xa chiến trường.

Drone Ukraine vươn sâu vào lãnh thổ Nga

Giới chức Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 822 drone Ukraine trong một đợt tấn công qua đêm. Đây là tuyên bố của chính phủ Nga và chưa thể được kiểm chứng độc lập đầy đủ, dù nhiều bản tin mô tả đây là một trong những cuộc không kích lớn nhất của Ukraine trong năm. Một kho hàng của Wildberries cũng được báo cáo trúng đòn.

Chiến dịch drone của Ukraine ngày càng nhắm vào nền kinh tế và hệ thống logistics Nga. Một kho Wildberries tại Yekaterinburg, thuộc vùng núi Ural, bị tấn công ở khoảng cách hơn 2.000 km từ biên giới Nga - Ukraine, theo giới chức địa phương và doanh nghiệp. Các bản tin khác cho biết mạng lưới phân phối của nhà bán lẻ này đã nhiều lần bị tấn công; Kyiv cho rằng các cơ sở này có vai trò liên quan đến hậu cần quân sự.

Các cuộc tấn công cũng tạo ra tác động rõ rệt đối với an ninh trong nước Nga. Giới chức Nga nói một vụ drone đánh xuống bãi biển ở Gelendzhik khiến bảy người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em, và 40 người bị thương. Hoàn cảnh vụ việc cũng như mục tiêu ban đầu vẫn còn tranh cãi trong các bản tin.

Lễ hội Âm nhạc Quân đội Quốc tế Tháp Spasskaya tại Moscow cũng bị hoãn đến năm 2027. Ban tổ chức viện dẫn “những hoàn cảnh ngoài tầm kiểm soát”, trong khi các báo cáo liên hệ quyết định này với nguy cơ drone gia tăng quanh thủ đô.

Thương vong dân sự tăng dù mặt trận trên bộ đình trệ

Phái bộ Giám sát Nhân quyền Liên Hợp Quốc đã xác minh 437 dân thường thiệt mạng và 2.610 người bị thương tại Ukraine trong tháng 7/2026. Số người chết tăng 70% so với tháng 7/2025 và là mức cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 5/2022.

Tên lửa và drone tầm xa tiếp tục là nguyên nhân hàng đầu gây thương vong dân sự trong tháng 7, theo Liên Hợp Quốc. Đây là những con số tối thiểu đã được xác minh, không phải tổng số đầy đủ của mọi nạn nhân. Tuy nhiên, chúng cho thấy một điều rõ ràng: chiến tuyến đứng yên không khiến cuộc chiến an toàn hơn đối với dân thường.

Một số bản tổng hợp báo cáo cho biết số dân thường Ukraine được xác minh thiệt mạng kể từ khi chiến tranh toàn diện bắt đầu đã tiến gần 17.000 người; con số thực tế có thể cao hơn do nhiều trường hợp chưa thể xác minh đầy đủ. Mức độ tổn thất này cho thấy chiến tranh trên không không còn là một mặt trận phụ, mà đã trở thành nguồn gây thương vong trực tiếp và thường xuyên.

Các cuộc tấn công hạ tầng càng làm ranh giới giữa mục tiêu kinh tế và hậu quả dân sự trở nên mong manh. Đòn đánh vào cơ sở năng lượng có thể giết hoặc làm bị thương công nhân, cắt điện và sưởi ấm, đồng thời đẩy người dân vào những điều kiện nguy hiểm hơn. Tương tự, các mục tiêu công nghiệp và logistics trong lãnh thổ Nga đang đưa tác động của chiến tranh tới những khu vực trước đây ít bị phơi nhiễm hơn.

Thiếu tên lửa đánh chặn sẽ quyết định giai đoạn tiếp theo

Khả năng chống đỡ chiến dịch tên lửa đạn đạo của Nga đang bị hạn chế bởi tình trạng thiếu đạn đánh chặn cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất. Theo các bản tin, Patriot là hệ thống phòng không duy nhất của Ukraine có khả năng đối phó với một số tên lửa đạn đạo tiên tiến của Nga, khiến nguồn cung đạn đánh chặn trở thành yếu tố then chốt trong việc bảo vệ các thành phố.

Đây là một bài toán phòng thủ không cân xứng. Drone có thể bị đối phó bằng nhiều lớp và nhiều phương thức phòng không hơn, trong khi tên lửa đạn đạo bay nhanh hơn và khó đánh chặn hơn. Khi kho đạn đánh chặn suy giảm, Nga có thể khai thác các khoảng trống bảo vệ ngay cả khi không giành thêm lãnh thổ trên mặt đất.

Vì thế, giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc bên nào tiến được bao xa. Kết quả còn phụ thuộc vào tốc độ mỗi bên sản xuất và phóng drone, tên lửa; khả năng Ukraine bổ sung đạn Patriot; và việc các thành phố, cơ sở năng lượng có thể được bảo vệ hoặc khôi phục nhanh đến đâu so với tốc độ bị tấn công.

Nói cách khác, một mặt trận trên bộ đình trệ vẫn có thể che giấu một cuộc chiến đang leo thang mạnh trên bầu trời—và người dân ở cả hai phía đang phải trả giá cho sự thay đổi đó.