Nga - Ukraine tăng cường tập kích tầm xa, dân thường và hạ tầng thương mại chịu sức ép

Đòn đánh của Nga nhằm vào hạ tầng cảng vùng Odesa

Ukraine cho biết các lực lượng Nga đã tấn công hạ tầng cảng tại vùng Odesa trong đêm, làm hư hại một tàu dân sự mang cờ Togo và khiến 4 người bị thương. Theo các báo cáo khu vực, 3 người phải nhập viện, trong đó một người ở tình trạng nghiêm trọng.

Diễn biến này đáng chú ý vì các cảng trên sông Danube, trong đó có Izmail, là một phần quan trọng trong mạng lưới xuất khẩu còn lại của Ukraine. Trước đó, Nga từng tập kích hạ tầng cảng Izmail - nơi xử lý hàng xuất khẩu, trong đó có ngũ cốc - gây thiệt hại và hỏa hoạn.

Nga nói mục tiêu của cuộc tấn công là các cơ sở liên quan đến quân sự tại cảng, không phải tàu dân sự. Tuy nhiên, những tuyên bố này chưa được kiểm chứng độc lập.

Thương vong tại các khu vực khác của Ukraine

Trong cùng khoảng thời gian, các cuộc tấn công của Nga cũng gây thương vong tại những khu vực cách xa tuyến giao tranh chính. Giới chức Ukraine cho biết pháo kích ở Sumy khiến 2 người thiệt mạng và 1 người bị thương. Các báo cáo khu vực rộng hơn ghi nhận người thiệt mạng và bị thương tại nhiều vùng của Ukraine, trong đó có Zaporizhzhia.

Các số liệu thương vong khác nhau cho thấy một khó khăn dai dẳng trong việc đánh giá hậu quả tức thời của cuộc chiến: con số thường được chính quyền địa phương công bố khi các cuộc tấn công vẫn đang diễn ra, còn việc xác minh độc lập cần nhiều thời gian hơn.

Vì sao hậu cần và hạ tầng thương mại trở thành mục tiêu?

Ukraine ngày càng sử dụng vũ khí tầm xa nhằm vào các cơ sở dầu mỏ, khu công nghiệp và hạ tầng hậu cần của Nga. Một đánh giá của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) cho biết lực lượng Ukraine đã mở rộng đáng kể chiến dịch này trong năm 2026, đồng thời hạn chế hoặc đảo ngược một số bước tiến của Nga trên bộ ở một số khu vực.

Các kho hàng và trung tâm phân phối của Wildberries cũng nhiều lần xuất hiện trong các báo cáo về chiến dịch này. Truyền thông Nga và quốc tế chủ yếu mô tả Wildberries là nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga. Giới chức Ukraine cho rằng một số cơ sở của công ty có liên quan đến việc cung cấp linh kiện cho hoạt động sản xuất UAV và thiết bị định vị; tuy nhiên, cách mô tả này vẫn bị tranh cãi hoặc chưa được xác lập độc lập trong mọi vụ tập kích được đưa tin.

Ở chiều ngược lại, các cuộc tấn công của Nga nhằm vào cảng Ukraine tạo sức ép lên mạng lưới xuất khẩu. Thiệt hại đối với hạ tầng cảng có thể đe dọa nguồn thu từ xuất khẩu, làm gián đoạn vận tải biển và gia tăng rủi ro đối với các tàu mang cờ nước ngoài. Điều này đặc biệt quan trọng với Ukraine, nơi các tuyến vận tải qua Danube và Biển Đen vẫn giữ vai trò trung tâm đối với hoạt động thương mại trong thời chiến.

Logic quân sự của những cuộc tấn công này không chỉ nằm ở việc phá hủy một cơ sở riêng lẻ. Các đợt tập kích tầm xa liên tiếp buộc cả hai nước phải phân tán kho hàng, gia cố mục tiêu, sử dụng tác chiến điện tử và triển khai hệ thống phòng không trên một khu vực rộng hơn nhiều. Vì vậy, đây cũng là cuộc cạnh tranh về năng lực phòng thủ, chứ không chỉ là cuộc đọ sức về mức độ thiệt hại vật chất.

Thương vong dân sự tiếp tục gia tăng

Đợt leo thang diễn ra trong bối cảnh tình hình dân sự tại Ukraine ngày càng nghiêm trọng. Liên Hợp Quốc xác minh 437 dân thường thiệt mạng và 2.610 người bị thương trong tháng 7/2026 - mức thương vong theo tháng cao nhất kể từ tháng 3/2022.

Tên lửa và UAV tầm xa gây ra 38% số thương vong dân sự đã được xác minh trong tháng 7, gồm 183 người chết và 967 người bị thương. Trong tháng 6, vũ khí tầm xa chiếm 45% số thương vong dân sự được xác minh, tương đương 126 người chết và 907 người bị thương.

Các số liệu này chỉ phản ánh thương vong đã được xác minh tại Ukraine và không nên được so sánh trực tiếp với số liệu thương vong ở Nga, vốn thường dựa trên thông báo của chính quyền khu vực Nga và chưa được ghi nhận độc lập ở mức tương đương. Dù vậy, số người thiệt mạng được báo cáo tại Belgorod cho thấy chiến tranh tầm xa đang khiến dân thường ở cả hai bên đối mặt với rủi ro lớn hơn.

Tác động đối với ngoại giao

Vòng xoáy tập kích diễn ra trong lúc triển vọng đàm phán vẫn bất định. Một bản cập nhật của CRS cho biết các cuộc đàm phán chính thức gần nhất diễn ra vào tháng 2/2026 và chưa rõ khi nào đối thoại sẽ được nối lại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nói trong tháng 8 rằng Kyiv đã gửi các đề xuất cho những nhà đàm phán Mỹ, nhưng các thông tin công khai mô tả tiến trình do Mỹ dẫn dắt là đang đình trệ.

Các cuộc tấn công mới nhất không chứng minh rằng ngoại giao đã chấm dứt, nhưng cũng chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng về khả năng giảm leo thang trong ngắn hạn. Mỗi bên đều đang tìm cách khiến lãnh thổ và nền kinh tế thời chiến của đối phương phải trả giá, đồng thời cải thiện vị thế trước bàn đàm phán.

Một thỏa thuận giới hạn nhằm bảo vệ cảng biển, hạ tầng năng lượng và hoạt động vận chuyển dân sự có thể giúp giảm rủi ro trước mắt mà không cần giải quyết toàn bộ cuộc chiến. Tuy nhiên, việc các mục tiêu hậu cần và thương mại tiếp tục bị tấn công cho thấy Moscow và Kyiv vẫn coi leo thang là một công cụ gây sức ép.

Hiện tại, hệ quả rõ nhất không phải là một bước ngoặt quân sự quyết định hay tiến triển ngoại giao, mà là một cuộc chiến nguy hiểm hơn - nơi các khu dân cư và mạng lưới kinh tế ngày càng bị đặt vào vùng rủi ro.