Vì sao nhà máy TSMC tại Arizona tăng lợi nhuận 663% và dẫn đầu các cơ sở ở nước ngoài?

Arizona đang đóng góp bao nhiêu vào lợi nhuận ở nước ngoài của TSMC?

Trong sáu tháng đầu năm 2026, TSMC Arizona ghi nhận lợi nhuận 36,066 tỷ Đài tệ, tương đương khoảng 1,13 tỷ USD. Con số này tăng 662,8% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gấp đôi mức lợi nhuận 16,1 tỷ Đài tệ của cả năm 2025.

Bốn công ty sản xuất ở nước ngoài chủ chốt của TSMC đạt tổng lợi nhuận 58,529 tỷ Đài tệ trong cùng kỳ. Như vậy, Arizona đóng góp khoảng 61,6% tổng số này, tính theo phép chia 36,066 cho 58,529.

Kết quả trên đưa Arizona vượt TSMC Nanjing để trở thành cơ sở sản xuất ở nước ngoài sinh lời nhất của tập đoàn. Trong khi đó, Japan Advanced Semiconductor Manufacturing (JASM), liên doanh tại Kumamoto mà TSMC sở hữu 73%, cũng lần đầu chuyển sang có lãi sau khi bắt đầu sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2024. Tuy nhiên, lợi nhuận của JASM vẫn nhỏ hơn đáng kể, với 951 triệu Đài tệ trong quý I/2026.

AI thúc đẩy quá trình tăng công suất 4 nm

Đà tăng lợi nhuận của Arizona chủ yếu là câu chuyện về quy mô sản xuất và cơ cấu sản phẩm. Các nhà máy tại đây đã tăng sản lượng chip 4 nm đúng lúc nhu cầu từ chip AI và điện toán hiệu năng cao (HPC) tăng mạnh.

Khi sản lượng wafer tăng, các chi phí cố định trong giai đoạn khởi động có thể được phân bổ trên nhiều sản phẩm hơn. Các dây chuyền vì thế tiến gần hơn đến mức sử dụng thương mại có ý nghĩa, thay vì phải gánh chi phí đầu tư lớn trong khi công suất còn thấp. TSMC cho biết nhu cầu chip AI có thể duy trì mạnh trong nhiều năm và viện dẫn tiến triển vận hành tại Arizona khi công bố kế hoạch mở rộng đầu tư.

Điều này giải thích vì sao Arizona chỉ trong nửa đầu năm 2026 đã kiếm được nhiều hơn toàn bộ năm 2025. Tuy nhiên, lợi nhuận được báo cáo ở cấp công ty con không hoàn toàn đồng nghĩa với lợi nhuận vận hành thuần túy của các dây chuyền chế tạo chip.

Khoản thu nhập đầu tư khiến số liệu quý I khó so sánh

Một điểm cần lưu ý là kết quả quý I của Arizona bao gồm khoảng 16,9 tỷ Đài tệ thu nhập từ đầu tư. Vì vậy, lợi nhuận của công ty con trong nửa đầu năm không nên được dùng như một chỉ báo hoàn hảo cho biên lợi nhuận vận hành của nhà máy hoặc một mức lợi nhuận định kỳ có thể lặp lại trong mọi quý.

Nói cách khác, mức tăng 662,8% phản ánh cả sự cải thiện trong hoạt động sản xuất lẫn các yếu tố kế toán và đầu tư. Đây là lý do cần thận trọng khi ngoại suy toàn bộ con số nửa đầu năm cho những giai đoạn tiếp theo.

Vì sao lợi nhuận quý II giảm dù nhu cầu vẫn cao?

Arizona đạt lợi nhuận 17,259 tỷ Đài tệ trong quý II/2026, giảm 8,2% so với khoảng 18,807 tỷ Đài tệ của quý I.

Nguyên nhân được nêu là chi phí khấu hao tăng khi các tài sản sản xuất và công suất mới bắt đầu được đưa vào sử dụng. Khi một dây chuyền mới đi vào vận hành, doanh nghiệp phải ghi nhận khấu hao thiết bị và cơ sở hạ tầng, ngay cả khi sản lượng và tỷ lệ đạt chuẩn vẫn đang tăng dần.

Do đó, mức giảm trong quý II có vẻ phù hợp hơn với tác động của việc ghi nhận chi phí trong quá trình mở rộng công suất, thay vì là dấu hiệu cho thấy nhu cầu chip AI sụt giảm. TSMC vẫn mô tả nhu cầu từ khách hàng AI là mạnh và kéo dài nhiều năm.

Lợi nhuận của Arizona có bền vững không?

Trong ngắn hạn, Arizona có một số yếu tố hỗ trợ lợi nhuận tích cực:

• Công suất sử dụng cao hơn khi sản lượng 4 nm tiếp tục tăng.
• Cơ cấu sản phẩm tiên tiến, thường tạo ra doanh thu trên mỗi wafer cao hơn.
• Nhu cầu AI và HPC vẫn mạnh, đặc biệt từ các khách hàng lớn tại Mỹ.

Nhưng các yếu tố gây sức ép cũng đang tăng lên. Các nhà máy mới tại Mỹ phải chịu chi phí xây dựng, vận hành, nhân công và khấu hao đáng kể trước khi đạt mức sản lượng, tỷ lệ đạt chuẩn và hiệu quả ổn định. TSMC từng cho biết việc mở rộng sản xuất ở nước ngoài có thể làm giảm biên lợi nhuận gộp của toàn tập đoàn khoảng 2–3 điểm phần trăm trong giai đoạn đầu; các giai đoạn sau có thể chịu sức ép lớn hơn.

Vì thế, Arizona có thể vẫn là một tài sản chiến lược và kinh tế quan trọng, nhưng lợi nhuận nhiều khả năng sẽ biến động theo từng giai đoạn đầu tư. Mức 36,066 tỷ Đài tệ trong nửa đầu năm 2026 chưa chắc là một đường cơ sở ổn định để dự báo theo kiểu tăng đều qua từng quý.

3 nm, 2 nm và bài toán hoàn vốn 265 tỷ USD

TSMC dự kiến chuyển Arizona từ nền tảng 4 nm hiện tại sang sản xuất 3 nm vào năm 2027, sau đó hướng tới công nghệ khoảng 2 nm vào năm 2028.

Các nút công nghệ mới có thể giúp Arizona tăng doanh thu trên mỗi wafer và giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng chip tiên tiến cho khách hàng Mỹ. Tuy nhiên, mỗi lần chuyển đổi đều đi kèm một đường cong học hỏi về tỷ lệ đạt chuẩn, khấu hao thiết bị mới và chi phí khởi động. Vì vậy, lợi nhuận có thể không tăng theo một đường thẳng, dù triển vọng doanh thu dài hạn được cải thiện.

TSMC đã công bố thêm 100 tỷ USD đầu tư vào Arizona, nâng tổng cam kết đầu tư tại Mỹ lên 265 tỷ USD. Khoản vốn này tạo nền tảng cho quy mô dài hạn, nhưng đồng thời cũng làm tăng lượng tài sản mà các nhà máy tương lai phải tạo ra lợi nhuận đủ lớn để hoàn vốn.

Kết luận

Arizona trở thành đơn vị ở nước ngoài sinh lời nhất của TSMC nhờ sự kết hợp giữa nhu cầu AI mạnh, sản lượng 4 nm tăng nhanh và khả năng hấp thụ chi phí khởi động trên quy mô lớn hơn. Kết quả này cho thấy hoạt động tại Mỹ đã bước qua giai đoạn thử nghiệm ban đầu và tiến vào giai đoạn tạo lợi nhuận rõ rệt.

Tuy nhiên, con số nửa đầu năm 2026 vẫn bao gồm khoản thu nhập đầu tư đáng kể trong quý I, trong khi khấu hao đang tăng và các đợt mở rộng 3 nm, 2 nm sẽ tiếp tục phát sinh chi phí. Do đó, lợi nhuận của Arizona có cơ sở để duy trì ở mức tích cực về dài hạn, nhưng mức lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng ấn tượng của nửa đầu năm khó trở thành chuẩn tăng trưởng đều đặn trong thời gian tới.