Trung tâm dữ liệu AI của Amazon tại Texas: 'Mỏ carbon' lớn nhất nước Mỹ sắp vận hành

Dự án trung tâm dữ liệu AI của Amazon tại Pecos County, Texas, là một va chạm trực diện và nghiêm trọng giữa tham vọng AI và các cam kết khí hậu của công ty. Dưới đây là những phát hiện chính:

Dự án GW Ranch

Amazon đã mua lại khu vực mang tên GW Ranch tại Pecos County và sẽ mua điện trực tiếp từ một nhà máy khí đốt tự nhiên công suất 7,65 GW do Pacifico Energy phát triển. Texas đã cấp giấy phép không khí cho nhà máy này vào tháng 1 năm 2026, cho phép thải tới 33 triệu tấn CO₂ mỗi năm . Nhà máy sử dụng 35 tuabin khí và vận hành ngoài lưới điện (off-grid), nghĩa là không lấy điện từ hệ thống lưới điện quốc gia bang Texas .

Ở mức công suất cấp phép tối đa, cơ sở này sẽ thải ra lượng CO₂ nhiều gấp hai lần nhà máy than gây ô nhiễm nhất hiện đang vận hành tại Mỹ và trở thành nguồn ô nhiễm khí hậu đơn lẻ lớn nhất cả nước . Một người phát ngôn của Amazon xác nhận công ty có liên quan nhưng khẳng định khuôn viên ngoài lưới điện này 'sẽ không làm tăng chi phí điện cho người dân Texas' .

Quỹ đạo phát thải của Amazon đã đi ngược hướng

Báo cáo phát triển bền vững năm 2025 của Amazon cho thấy lượng phát thải carbon tuyệt đối của công ty đã tăng 16% trong năm 2025, đạt khoảng 81 triệu tấn CO₂ tương đương – tăng so với năm 2024 và cao hơn 58% so với mức cơ sở năm 2019 . Đây là năm thứ hai liên tiếp lượng phát thải tăng, chủ yếu do xây dựng trung tâm dữ liệu, điện năng mua cho khối lượng công việc AI và đội xe giao hàng .

Mâu thuẫn với Climate Pledge

Amazon là một trong những bên sáng lập Climate Pledge, một cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2040 – sớm hơn 10 năm so với Thỏa thuận Paris . Nhà máy khí đốt tại Pecos County là một bước đi ngược lại hoàn toàn. Các mâu thuẫn chính bao gồm:

• Phát thải Phạm vi 1 & 2 bùng nổ: Lượng phát thải trực tiếp của nhà máy sẽ bổ sung một nguồn mới khổng lồ mà Amazon phải bù đắp hoặc loại bỏ để đạt mục tiêu 2040 .
• Off-grid đồng nghĩa với không có tiêu chuẩn năng lượng tái tạo: Vì khuôn viên hoạt động ngoài lưới điện, nó không chịu sự điều chỉnh của tỷ lệ năng lượng tái tạo trên lưới điện Texas, do đó Amazon không thể tuyên bố sử dụng năng lượng sạch – đây là 100% năng lượng khí đốt .
• Phụ thuộc nặng nề vào bù đắp carbon: Để trung hòa lượng khí thải của nhà máy này, Amazon sẽ cần mua tín chỉ bù đắp hoặc chứng chỉ năng lượng tái tạo trên quy mô chưa từng có – 33 triệu tấn mỗi năm tương đương với việc loại bỏ khoảng 7 triệu ô tô chở khách khỏi đường phố mỗi năm.
• Tín chỉ bù đắp hiện tại đã bị nghi ngờ: Ngay cả trước nhà máy này, lượng phát thải năm 2025 của Amazon đã tăng 16%, làm suy yếu độ tin cậy của lộ trình khử carbon trung hạn của họ .

Bối cảnh rộng hơn: Cuộc xung đột giữa AI và khí hậu của Big Tech

Sự gia tăng phát thải của Amazon là một phần của xu hướng chung trong toàn ngành. Lượng phát thải khí nhà kính của các 'ông lớn' công nghệ đã tăng vọt khi khối lượng công việc AI – vốn đòi hỏi nhiều năng lượng hơn đáng kể so với điện toán đám mây thông thường – tăng trưởng bùng nổ, và phần lớn nguồn điện đó vẫn đến từ nhiên liệu hóa thạch . Các nhà phân tích tại Bloomberg, LA Times và ESG Dive đều ghi nhận khó khăn ngày càng lớn trong việc dung hòa các mục tiêu khí hậu của các công ty siêu quy mô (hyperscaler) với nhu cầu năng lượng AI .

Nói tóm lại, dự án Pecos County sẽ thêm một lượng ô nhiễm CO₂ hàng năm lớn hơn bất kỳ nhà máy điện hiện có nào ở Mỹ, vào đúng thời điểm lượng phát thải của Amazon đã tăng nhanh theo hướng sai lầm – đặt cam kết net-zero năm 2040 của công ty vào tình thế bị nghi ngờ nghiêm trọng.