UAE lên án Iran tấn công tàu dầu ADNOC: Eo biển Hormuz 'tê liệt' trong tháng 8/2026

Trong tháng 8/2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã đưa ra một loạt tuyên bố lên án mạnh mẽ Iran liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào tàu của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz. UAE cáo buộc các vụ tấn công này là hành động cướp biển và vi phạm Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đồng thời nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Bahrain, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Qatar và Kuwait. Cuộc khủng hoảng đã khiến eo biển Hormuz — huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ bằng đường biển của thế giới — gần như bị đóng cửa hoàn toàn đối với giao thương thương mại.

Dòng thời gian các vụ tấn công vào tàu ADNOC

• Ngày 8 tháng 8 năm 2026 – Tấn công bằng tên lửa vào một tàu chở dầu của ADNOC. Iran đã bắn tên lửa trúng một tàu chở dầu của ADNOC khi nó băng qua eo biển Hormuz vào sáng sớm thứ Bảy. Không có thương vong nào được báo cáo. Bộ Ngoại giao UAE gọi đây là "sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế" và một "sự leo thang nguy hiểm" . Abu Dhabi mô tả cuộc tấn công là hành vi cướp biển của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) .
• Ngày 13 tháng 8 năm 2026 – Tấn công bằng máy bay không người lái vào hai tàu ADNOC. Iran đã dùng máy bay không người lái tấn công hai tàu chở dầu của ADNOC khi chúng đi qua eo biển Hormuz vào tối thứ Năm. Không có thương vong và thiệt hại là nhỏ . Bộ Ngoại giao UAE gọi hành động này là "hành động cướp biển" của IRGC Iran .
• Ngày 15 tháng 8 năm 2026 – Tàu ADNOC thứ ba bị tấn công. UAE thông báo Iran đã tấn công một tàu khác của ADNOC tại eo biển Hormuz. ADNOC xác nhận không có thương vong và tình hình đã được kiểm soát . Đây là vụ việc thứ ba liên quan đến tàu ADNOC trong vòng chưa đầy một tuần.

ADNOC cho biết ít nhất 15 tàu của họ đã bị nhắm mục tiêu trên tuyến đường thủy này kể từ khi cuộc xung đột rộng lớn hơn bắt đầu .

Phản ứng ngoại giao: Làn sóng lên án từ khắp Vùng Vịnh

Lập trường chính thức của UAE. Bộ Ngoại giao UAE liên tục viện dẫn Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an LHQ làm cơ sở pháp lý cho việc lên án, tuyên bố các cuộc tấn công là "sự vi phạm trắng trợn" các điều khoản của nghị quyết về tự do hàng hải và bác bỏ việc nhắm mục tiêu vào tàu thương mại . Bộ kêu gọi Iran "ngừng các cuộc tấn công hung hãn này" và "mở cửa hoàn toàn và vô điều kiện eo biển Hormuz" .

Bahrain. Bahrain lên án mạnh mẽ vụ tấn công bằng tên lửa ngày 8/8, gọi đó là "sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh khu vực và nguồn cung năng lượng toàn cầu" . Vào ngày 14/8, Bahrain lên án vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào hai tàu ADNOC, gọi đó là một "cuộc tấn công khủng bố Iran" vi phạm luật pháp quốc tế . Bahrain bày tỏ sự đoàn kết hoàn toàn với UAE và ủng hộ các biện pháp mà Abu Dhabi thực hiện .

Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Tổng Thư ký GCC, ông Jasem Mohamed Albudaiwi, lên án vụ tấn công ngày 8/8 bằng những từ ngữ mạnh nhất, gọi đó là "sự leo thang không thể chấp nhận và vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế", đồng thời chỉ trích việc Iran sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ cưỡng ép kinh tế . Sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái ngày 13/8, ông Albudaiwi lại tiếp tục lên án "cuộc tấn công tàn bạo của Iran" và cho rằng các cuộc tấn công đe dọa an ninh khu vực .

Ả Rập Xê Út. Ả Rập Xê Út bày tỏ sự đoàn kết hoàn toàn với UAE và lên án việc nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của ADNOC, đồng thời coi Iran phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về hậu quả của việc tiếp tục các cuộc tấn công như vậy .

Qatar. Qatar lên án vụ tấn công bằng tên lửa ngày 8/8 nhằm vào tàu chở dầu của ADNOC .

Kuwait. Kuwait cùng với Bahrain vào ngày 15/8 lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công vào tàu ADNOC, gọi đó là "sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế và Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an LHQ" .

Ai Cập. Vào ngày 14/8, Ai Cập cùng với GCC và Bahrain đồng loạt lên án các vụ tấn công vào hai tàu ADNOC, cảnh báo rằng các cuộc tấn công vào tàu thương mại đe dọa an ninh khu vực và thương mại hàng hải quốc tế .

Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an LHQ: Khuôn khổ pháp lý

Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an LHQ được thông qua vào ngày 11 tháng 3 năm 2026, với 13 phiếu thuận, không phiếu chống và 2 phiếu trắng (Trung Quốc và Nga) . Nghị quyết do Bahrain soạn thảo thay mặt cho các quốc gia thành viên GCC (Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Xê Út, UAE) và Jordan .

Nghị quyết 2817 lên án các "cuộc tấn công nghiêm trọng" của Iran nhằm vào các nước láng giềng trong khu vực, xác định các hành động này cấu thành hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh quốc tế, đồng thời yêu cầu Iran ngay lập tức ngừng các cuộc tấn công . Nghị quyết tái khẳng định sự ủng hộ đối với toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và độc lập chính trị của các quốc gia bị ảnh hưởng và lên án các cuộc tấn công vào các khu dân cư và các mục tiêu dân sự .

Điểm quan trọng, nghị quyết cũng lên án bất kỳ hành động hoặc đe dọa nào của Iran nhằm can thiệp vào hàng hải quốc tế qua eo biển Hormuz hoặc đe dọa an ninh hàng hải ở Bab el-Mandeb .

UAE đã viện dẫn rõ ràng Nghị quyết 2817 trong mọi tuyên bố lên án vào tháng 8/2026, tuyên bố các cuộc tấn công cấu thành hành vi vi phạm các điều khoản của nghị quyết về tự do hàng hải .

Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa

Đến giữa tháng 8/2026, eo biển Hormuz — một tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thương mại của thế giới trước chiến tranh — đã gần như bị đóng cửa do các cuộc tấn công của Iran và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran . Vào ngày 14/8, việc quá cảnh qua eo biển "dường như chững lại gần như hoàn toàn" sau khi hai tàu ADNOC bị tấn công và Mỹ leo thang các mối đe dọa .

PortWatch, một dịch vụ giám sát trực thuộc IMF, ghi nhận chỉ có 1 chuyến thương mại quá cảnh vào ngày 9/8 so với mức cơ bản hàng ngày là 73 tàu . Thị trường dự đoán (prediction market) định giá khả năng quay trở lại quá cảnh bình thường chỉ ở mức 2% .

Iran tiếp tục kiểm soát eo biển một cách bất hợp pháp bằng vũ lực, tấn công các tàu dân sự cố gắng sử dụng các tuyến đường không được Iran phê duyệt . Iran cũng cấm các tàu của Mỹ và Israel quá cảnh .

Sự gián đoạn trên diện rộng đã chuyển hướng sự chú ý sang các tuyến đường thay thế như eo biển Bab el-Mandeb ở mũi phía nam Yemen, một tuyến đường thay thế để Ả Rập Xê Út vận chuyển dầu của mình .

Các điều kiện của Iran để mở cửa lại eo biển

Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Abbas Araghchi, tuyên bố vào ngày 9/8 rằng các cuộc đàm phán với Oman về "các tuyến đường biển mới" trên eo biển Hormuz đang ở giai đoạn cuối, nhưng việc mở cửa lại eo biển đòi hỏi các điều kiện "đã được chuyển tải thông qua các trung gian" . Kế hoạch của Iran cấm các tàu của Mỹ và Israel quá cảnh . Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết eo biển sẽ không được mở cửa trở lại cho đến khi Mỹ "sửa chữa hành vi của mình" .

Mỹ cảnh báo Iran sẽ gia tăng áp lực kinh tế sau các cuộc tấn công, trong khi việc quá cảnh qua Hormuz chậm lại gần như dừng hẳn .

Các nỗ lực ngoại giao do Mỹ hậu thuẫn

Đầu tháng 8/2026, Bahrain và Mỹ đã đưa ra một nghị quyết mới của Hội đồng Bảo an dựa trên Nghị quyết 2817 nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng Hormuz đang leo thang . Dự thảo văn bản kêu gọi Iran ngay lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công và đe dọa nhằm vào các tàu buôn và tàu thương mại ở eo biển Hormuz, đồng thời đề cập đến việc rải mìn và thu phí bất hợp pháp trên tuyến hàng hải quan trọng này .

Một tuyên bố chung từ 21 quốc gia được đưa ra vào ngày 21 tháng 3 năm 2026 — bao gồm UAE, Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Canada, Australia và các nước khác — đã lên án mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thương mại không vũ trang, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và "việc đóng cửa trên thực tế eo biển Hormuz bởi các lực lượng Iran" .

Tổng hợp các bằng chứng từ tháng 8/2026 vẽ nên một bức tranh về một cuộc khủng hoảng hàng hải đang leo thang nhanh chóng, với UAE ở vị trí trung tâm, một phản ứng ngoại giao thống nhất của các nước Vùng Vịnh được hậu thuẫn bởi Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an LHQ, và một eo biển Hormuz trên thực tế đã bị đóng cửa đối với giao thương thương mại bình thường.